In deze wet wordt onder stads- en dorpsvernieuwing verstaan de stelselmatige inspanning zowel op stedebouwkundig als op sociaal, economisch, cultureel en milieuhygiënisch gebied, gericht op behoud, herstel, verbetering, herindeling of sanering van bebouwde gedeelten van het gemeentelijk grondgebied.

Waar hierna in deze wet wordt gesproken van stadsvernieuwing, al dan niet in verbinding met andere zelfstandige naamwoorden, wordt voor zover van toepassing dorpsvernieuwing daaronder mede begrepen.

Voorts wordt in deze wet verstaan onder:

1. a.

   Onze Minister: Onze Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer;

2. b.

   gebouw, bouwen, bouwvergunning, verbeteren en slopen: hetgeen daaronder in de Woningwet wordt verstaan.

Onze Minister verricht het nodige ter voorbereiding van de bepaling van het regeringsbeleid inzake de stadsvernieuwing. Hij draagt ervoor zorg dat het beleid van Onze onderscheidene Ministers op het gebied van de stadsvernieuwing een samenhangend geheel vormt.

Ter uitvoering van het eerste lid doet Onze Minister jaarlijks ter gelegenheid van de aanbieding van de Rijksbegroting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal toekomen:

1. a.

   een overzicht van de op stadsvernieuwing betrekking hebbende posten in de onderscheidene hoofdstukken van de Rijksbegroting, vergezeld door een overzicht van de aard en omvang van de behoefte aan stadsvernieuwing en van de ter bevordering van voorziening in deze behoefte van rijkswege te nemen maatregelen;

2. b.

   een voor het desbetreffende begrotingsjaar bijgesteld programma van in de komende vijf jaren door de Regering te ontplooien activiteiten ten behoeve van de stadsvernieuwing en van van rijkswege voor de stadsvernieuwing ten laste van de onderscheidene hoofdstukken van de rijksbegroting ter beschikking te stellen bijdragen, vergezeld door een verslag van het door de regering gevoerde beleid en van de voortgang van de stadsvernieuwing;

3. c.

   een voor het desbetreffende begrotingsjaar bijgestelde raming van de kosten, verbonden aan de uitvoering van het onder b bedoelde programma.

Gedeputeerde Staten bevorderen de coördinatie tussen de stadsvernieuwing en de regionale ontwikkeling van de provincie.

Onverminderd het bepaalde in artikel 53 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening is er ten behoeve van het overleg en de advisering over zaken betreffende de stadsvernieuwing in elke provincie een provinciale stadsvernieuwingscommissie. In deze commissie hebben vertegenwoordigers in de provincie van bij stadsvernieuwing betrokken rijksdiensten in elk geval zitting.

De gemeenteraad kan voor een bepaald gedeelte of voor bepaalde gedeelten van het gemeentelijk grondgebied, die daarvoor naar zijn mening in aanmerking komen:

1. a.

   een leefmilieuverordening vaststellen, zulks overeenkomstig hetgeen dienaangaande is bepaald in de afdelingen 2 en 3 van dit hoofdstuk;

2. b.

   een stadsvernieuwingsplan vaststellen, zulks overeenkomstig hetgeen dienaangaande is bepaald in de afdelingen 2 en 4 van dit hoofdstuk.

Het bepaalde in dit artikel laat de bevoegdheid van de gemeenteraad onderscheidenlijk burgemeester en wethouders om overeenkomstig andere wettelijke voorschriften maatregelen in het belang van de stadsvernieuwing te nemen onverlet. Evenmin beperkt het de mogelijkheid om in datzelfde belang langs andere weg te komen tot uitvoering van werken en werkzaamheden ter verbetering van woningen, andere gebouwen en derzelver omgeving.

Een leefmilieuverordening strekt tot wering van dreigende en tot stuiting van reeds ingetreden achteruitgang van de woon- en werkomstandigheden in en het uiterlijk aanzien van het bij die verordening aangewezen gebied of de daarbij aangewezen gebieden.

Voor een aanwijzing, als in het eerste lid bedoeld, komen slechts in aanmerking gebieden, welke in hoofdzaak worden gebezigd voor bewoning, het midden- en kleinbedrijf of kantoren of voor een samenstel van twee of meer van deze doeleinden.

Bij een leefmilieuverordening kunnen uitsluitend ter verwezenlijking van het in het eerste lid vermelde doel voorschriften worden gegeven zowel ten aanzien van op te richten of door verbouwing tot stand te brengen bouwwerken en de toelaatbaarheid van werken, geen bouwwerken zijnde, en werkzaamheden als ten aanzien van het gebruik van gronden en opstallen.

De verordening behoeft de goedkeuring van gedeputeerde staten.

Een leefmilieuverordening, die afwijkt van de ontwerp-verordening, zoals deze ter inzage heeft gelegen, ligt gedurende zes weken ter gemeentesecretarie voor een ieder ter inzage. De tervisielegging geschiedt zo spoedig mogelijk doch in elk geval binnen vier weken na de dagtekening van het raadsbesluit. De nederlegging wordt bekendgemaakt op de wijze, in artikel 3:12 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 10, derde volzin, aangegeven. De bekendmaking houdt mededeling in van de bevoegdheid tot het kenbaar maken van bedenkingen.

Een ieder, die bedenkingen heeft tegen wijzigingen, kan deze gedurende de in het eerste lid genoemde termijn van terinzageligging bij gedeputeerde staten kenbaar maken.

De leefmilieuverordening wordt na vaststelling zo spoedig mogelijk, doch in elk geval binnen vier weken na de dagtekening van het raadsbesluit aan de goedkeuring van Gedeputeerde Staten onderworpen.

Indien artikel 13, eerste lid, toepassing heeft gevonden, wordt het besluit omtrent goedkeuring binnen dertien weken na afloop van de in dat lid genoemde termijn van terinzagelegging bekendgemaakt. Alvorens te besluiten horen gedeputeerde staten de provinciale stadsvernieuwingscommissie en zo nodig de provinciale planologische commissie. Artikel 10:31, tweede en derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht is niet van toepassing. De goedkeuring kan worden onthouden indien de ingediende bedenkingen daartoe aanleiding geven dan wel wegens strijd met het belang van de stadsvernieuwing.

Van het besluit omtrent goedkeuring wordt door toezending van een afschrift mededeling gedaan aan de provinciale stadsvernieuwingscommissie en zo nodig de provinciale planologische commissie.

Onverminderd het bepaalde in artikel 44 van de Woningwet moet de bouwvergunning eveneens worden geweigerd, indien het bouwwerk, waarop de aanvraag betrekking heeft, in strijd zou zijn met bepalingen van een leefmilieuverordening.

In afwijking van het bepaalde in artikel 44 van de Woningwet kan de bouwvergunning geweigerd worden indien burgemeester en wethouders toepassing hebben gegeven aan het bepaalde in artikel 26, doch geen bankgarantie is verleend.

Indien de aanvraag om bouwvergunning strekt tot vergunningverlening in twee fasen als bedoeld in artikel 56a van de Woningwet, hebben het eerste en het tweede lid slechts betrekking op de bouwvergunning eerste fase.

Onverminderd het bepaalde in de artikelen 50, eerste lid, en 51, eerste lid, van de Woningwet houden burgemeester en wethouders de beschikking eveneens aan, indien er geen grond is om de vergunning te weigeren en voor het gebied, waarin het bouwwerk zal worden uitgevoerd, voordat de aanvraag is binnengekomen, een ontwerp voor een leefmilieuverordening of voor een herziening daarvan ter inzage is gelegd dan wel een zodanige verordening of een herziening daarvan is vastgesteld.

De aanhouding duurt totdat de termijnen bedoeld in de artikelen 12 of 14, tweede lid, zijn overschreden of omtrent de goedkeuring van de verordening of de herziening daarvan onherroepelijk is beslist.

Artikel 50, vierde, vijfde en zesde lid, van de Woningwet is van overeenkomstige toepassing.

Na de in het tweede lid bedoelde beëindiging van de aanhouding verlenen burgemeester en wethouders de bouwvergunning binnen vier weken na de beëindiging van de aanhouding.

Indien de aanvraag om bouwvergunning strekt tot vergunningverlening in twee fasen als bedoeld in artikel 56a van de Woningwet, hebben het eerste en het tweede lid slechts betrekking op de bouwvergunning eerste fase.

In gebieden, waarvoor een leefmilieuverordening geldt is het verboden te slopen zonder of in afwijking van een schriftelijke vergunning van burgemeester en wethouders (sloopvergunning).

Geen sloopvergunning krachtens deze wet is vereist voor het slopen:

1. a.

   ingevolge een besluit van burgemeester en wethouders als bedoeld in artikel 13 van de Woningwet dan wel ingevolge een besluit van burgemeester en wethouders tot toepassing van bestuursdwang of oplegging van een last onder dwangsom wegens overtreding van het bepaalde bij of krachtens artikel 1a, 1b, 7b, 13, 40, 45, zevende lid, of 120 van die wet;

2. b.

   van bouwwerken als bedoeld in artikel 43 van de Woningwet.

In afwijking van het in het eerste lid bepaalde, kan de gemeenteraad bij de leefmilieuverordening bepalen, dat het verbod om zonder vergunning te slopen slechts van toepassing is in bepaalde gedeelten van de in dit artikel bedoelde gebieden.

De sloopvergunning mag worden geweigerd, indien bouwvergunning kan worden verleend voor een in plaats van het te slopen bouwwerk op te richten bouwwerk, doch deze vergunning nog niet is aangevraagd.

De sloopvergunning moet worden geweigerd, indien vergunning voor het slopen van het bouwwerk ingevolge de Monumentenwet 1988, een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening is vereist en deze vergunning niet is verleend.

Burgemeester en wethouders beslissen omtrent een aanvraag om sloopvergunning binnen twaalf weken na de dag waarop zij de aanvraag hebben ontvangen. De artikelen 46, vierde tot en met zevende lid, en 47 van de Woningwet zijn van overeenkomstige toepassing.

In afwijking van het eerste lid kunnen burgemeester en wethouders de beslissing aanhouden, indien voor een in plaats van het te slopen bouwwerk op te richten bouwwerk bouwvergunning is aangevraagd, doch op de aanvrage nog niet is beslist.

De aanhouding duurt totdat onherroepelijk op de aanvrage om bouwvergunning, bedoeld in het tweede lid, is beslist.

In afwijking van het bepaalde in artikel 59, eerste lid, onder c, van de Woningwet kunnen burgemeester en wethouders in een bouwvergunning als bedoeld in artikel 26 een termijn opnemen waarbinnen met de werkzaamheden moet begonnen zijn. Deze termijn mag niet korter zijn dan twaalf weken na de dagtekening van de vergunning. Burgemeester en wethouders kunnen deze termijn op verzoek van de vergunninghouder verlengen.

De bankgarantie bedoeld in artikel 26 eindigt in elk geval op het tijdstip waarop metterdaad met de bouw is begonnen.

Indien binnen de in het eerste lid bedoelde termijn of verlengde termijn niet met de werkzaamheden is begonnen, kunnen burgemeester en wethouders het bedrag, waarvoor de garantie is gesteld, aan de gemeente doen uitbetalen; tevens kunnen zij de bouwvergunning intrekken.

Burgemeester en wethouders kunnen besluiten in een gebied, waarvoor een leefmilieuverordening geldt tijdelijk, in het besluit nader omschreven voorzieningen te treffen met het oog op de verbetering van de woon- en werkomstandigheden in of het uiterlijk aanzien van dat gebied.

De voorzieningen bedoeld in het eerste lid, worden alleen getroffen op grond, welke onmiddellijk vóórdien reeds gedurende enige tijd niet of niet noemenswaard voor een bepaald doeleinde in gebruik was. Werken en werkzaamheden ten behoeve van deze voorzieningen worden niet uitgevoerd alvorens over de inhoud en vormgeving daarvan met de direct betrokkenen in het gebied overleg is gepleegd.

Rechthebbenden ten aanzien van gronden alwaar voorzieningen als bedoeld worden getroffen, moeten, voorzover ter zake met de gemeente geen overeenstemming is bereikt, de uitvoering alsmede het in stand blijven daarvan gedogen. Indien zij dientengevolge schade lijden wordt deze desverzocht door de kantonrechter - met inachtneming van het bedrag, dat in geval van huur en verhuur redelijkerwijs als huurprijs zou zijn verschuldigd - vastgesteld en vervolgens door de gemeente vergoed.

Indien de rechthebbende ten aanzien van grond, waarop voorzieningen zijn getroffen daarop een bouwwerk wil oprichten, dat niet in strijd is met de ter plaatse geldende bouwvoorschriften, of die grond in gebruik wil nemen voor enig doeleinde, waartegen de leefmilieuverordening noch een ander wettelijk voorschrift zich verzet, worden de voorzieningen van gemeentewege ongedaan gemaakt.

De voorzieningen worden eveneens onverwijld van gemeentewege ongedaan gemaakt, indien de rechthebbende ten aanzien van de grond zulks, nadat de leefmilieuverordening heeft opgehouden te gelden, aan burgemeester en wethouders verzoekt.

Een leefmilieuverordening geldt voor een daarbij te stellen termijn van ten hoogste vijf jaar. Het besluit tot verlenging behoeft de goedkeuring van gedeputeerde staten.

Ten aanzien van de herziening en intrekking van een leefmilieuverordening zijn de artikelen 10–15 van overeenkomstige toepassing

Bij een stadsvernieuwingsplan kunnen gebieden worden aangewezen, waarbinnen de woningen en andere gebouwen, alsmede bouwwerken, niet zijnde gebouwen, voor het merendeel uit het oogpunt van woongerief, gebruiksmogelijkheden of anderszins niet of niet meer aan de daaraan te stellen eisen voldoen en hetzij door middel van verbetering, verbouwing, samenvoeging of op andere wijze dienen te worden gemoderniseerd, hetzij door gelijksoortige bebouwing van gelijke of nagenoeg gelijke bouwmassa dienen te worden vervangen.

Zolang de binnen een ingevolge het eerste lid aangewezen gebied gelegen woningen en andere gebouwen, alsmede bouwwerken, niet zijnde gebouwen, niet zijn gemoderniseerd, dan wel vervangen, wordt het gebruik daarvan geacht af te wijken van het plan.

Een stadsvernieuwingsplan gaat vergezeld van een uitvoeringsschema. Dit geeft aan:

1. a.

   de volgorde, waarin aan de verschillende onderdelen van het plan naar het oordeel van burgemeester en wethouders uitvoering zou moeten worden gegeven;

2. b.

   het tijdstip, waarop naar het oordeel van burgemeester en wethouders de uitvoering van het plan of van onderdelen daarvan uiterlijk zou moeten zijn voltooid;

3. c.

   de termijn, waarbinnen burgemeester en wethouders ernaar streven dat de bestemming zal worden verwezenlijkt van gronden, die bij het plan zijn aangewezen voor doeleinden van openbaar nut;

4. d.

   de raming van de kosten, welke de uitvoering van het plan, naar tijdsvolgorde onderscheiden, zal medebrengen en van de opbrengsten, die daarmede zullen worden verkregen, alsmede de wijze waarop in de dekking van een eventueel tekort zal worden voorzien en voorts een overzicht van de te verwachten financiële tekorten die mochten ontstaan door de uitvoering van maatregelen, die als gevolg van het plan buiten het plangebied zullen worden uitgevoerd;

5. e.

   de wijze, waarop burgemeester en wethouders voornemens zijn de bevolking bij de uitvoering van het plan of van onderdelen daarvan te betrekken;

6. f.

   de wijze, waarop burgemeester en wethouders zich voorstellen om gedurende de uitvoering van het plan de belangen van personen of groepen, die doordat zij hun woning of ander gebouw tijdelijk niet kunnen gebruiken of anderszins door die uitvoering worden getroffen, te behartigen;

7. g.

   de wijze, waarop burgemeester en wethouders zich voorstellen, zo nodig, van gemeentewege te voorzien in de huisvesting van hen, die ten gevolge van de uitvoering van het plan niet in hun oorspronkelijke woongelegenheid kunnen terugkeren alsmede de wijze, waarop het gemeentebestuur zich voorstelt, in vergelijkbaar geval het bedrijfsleven hulp en zo nodig geldelijke steun te bieden bij het vinden, respectievelijk innemen van een vestigingsplaats elders;

8. h.

   welke andere maatregelen ten behoeve van de uitvoering van het plan, onder meer op het gebied van het specifieke welzijn en op economisch en milieuhygiënisch gebied, burgemeester en wethouders zich voorstellen, dat van gemeentewege of door anderen met instemming van de gemeente zullen worden genomen.

Het uitvoeringsschema bevat voorts een beschrijving van de in het plan begrepen, voor modernisering of vervanging in aanmerking komende gebouwen, en geeft ten aanzien daarvan in elk geval aan de voornemens van burgemeester en wethouders ten aanzien van:

1. a.

   de aard van de modernisering of de vervanging onderscheiden naar de soort van gebouwen of groepen van gebouwen;

2. b.

   de volgorde van de modernisering of de vervanging naar gelang de dringendheid daarvan;

3. c.

   de mate en de volgorde waarin voorzieningen ter verbetering van de omgeving van gemeentewege zullen worden getroffen.

Bij een stadsvernieuwingsplan kan worden bepaald, dat burgemeester en wethouders volgens bij het plan te geven regelen het uitvoeringsschema of een of meer gedeelten daarvan vaststellen. Tevens kan worden bepaald dat burgemeester en wethouders volgens bij het plan te geven regelen het door hen vastgestelde uitvoeringsschema of gedeelte van het uitvoeringsschema kunnen wijzigen.

Burgemeester en wethouders oefenen de in het eerste lid bedoelde bevoegdheden zoveel mogelijk uit na overleg met de belanghebbenden.

Een door burgemeester en wethouders vastgesteld of gewijzigd uitvoeringsschema of gedeelte daarvan wordt zo spoedig mogelijk, doch in elk geval binnen vier weken na de vaststelling aan Gedeputeerde Staten meegedeeld. Tegelijk met deze mededeling wordt het voor een ieder ter inzage gelegd. Artikel 3:12, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht is van overeenkomstige toepassing. De kennisgeving, bedoeld in het eerste lid van dat artikel, wordt tevens in de Staatscourant gedaan.

Overtreding van bepalingen, die ter uitvoering van deze wet zijn vastgesteld, wordt, voor zover de overtreding van die bepalingen uitdrukkelijk als strafbaar feit is aangeduid, gestraft met hechtenis van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie, met uitzondering van overtreding van bepalingen die ter uitvoering van artikel 31 zijn vastgesteld.

Indien tijdens het plegen van de overtreding nog geen jaar is verlopen sedert een vroegere veroordeling van de schuldige wegens gelijke overtreding onherroepelijk is geworden, kan de rechter hechtenis of geldboete tot het dubbele van het voor elke overtreding gestelde maximum uitspreken.

Met de opsporing van de bij de artikelen 46 en 47 strafbaar gestelde feiten zijn, onverminderd artikel 141 van het Wetboek van Strafvordering, belast:

1. a.

   de bij besluit van Onze Minister aangewezen ambtenaren;

2. b.

   de door burgemeester en wethouders krachtens artikel 100a, eerste lid, van de Woningwet, aangewezen ambtenaren.

Deze ambtenaren zijn tevens belast met de opsporing van feiten, strafbaar gesteld in de artikelen 179 tot en met 182 en 184 van het Wetboek van Strafrecht, voor zover deze feiten betrekking hebben op een bevel, vordering of handeling, gedaan of ondernomen door henzelf.

Van een besluit als bedoeld in het eerste lid wordt mededeling gedaan door plaatsing in de Staatscourant.

In afwijking in zoverre van deze wet kunnen Gedeputeerde Staten op verzoek van de gemeenteraad een vóór de inwerkingtreding van deze wet onherroepelijk goedgekeurd bestemmingsplan, dat strekt tot behoud, herstel, verbetering, herindeling of sanering van het daarin begrepen gebied, gelijkstellen met een stadsvernieuwingsplan.

Gelijke bevoegdheid komt Gedeputeerde Staten toe met betrekking tot een bestemmingsplan, als in het eerste lid bedoeld, waarvan het ontwerp vóór de inwerkingtreding van deze wet ter inzage is gelegd, doch dat eerst ná die inwerkingtreding van kracht is geworden.

Gedeputeerde Staten beslissen binnen drie maanden na de dag, waarop zij het verzoek hebben ontvangen. Alvorens te beslissen, horen zij de provinciale stadsvernieuwingscommissie en zo nodig de provinciale planologische commissie. Zij worden geacht het verzoek te hebben ingewilligd indien zij binnen de genoemde termijn geen beslissing aan de gemeenteraad hebben toegezonden.

Gedeputeerde staten maken hun besluit zo spoedig mogelijk doch in elk geval binnen vier weken na dagtekening daarvan bekend aan de gemeenteraad. Tegen een afwijzend besluit van gedeputeerde staten kan de gemeenteraad beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Gedeputeerde Staten kunnen voorts, in afwijking in zoverre van deze wet, bij hun beslissing omtrent goedkeuring een bestemmingsplan, dat strekt tot behoud, herstel, verbetering, herindeling of sanering van het daarin begrepen gebied, waarvan het ontwerp vóór de inwerkingtreding van deze wet ter inzage is gelegd, gelijkstellen met een stadsvernieuwingsplan.

Met het toezicht op de naleving van het bij of krachtens deze wet bepaalde zijn belast:

1. a.

   in een gemeente: de burgemeester en de door hem aan te wijzen personen;

2. b.

   in een provincie: de bij besluit van de commissaris van de Koning aan te wijzen personen.

De toezichthouder is bevoegd, met medeneming van de benodigde apparatuur, een woning binnen te treden zonder toestemming van de bewoner.

Met het toezicht op de uitvoering en de handhaving van het bij of krachtens deze wet bepaalde zijn belast de bij besluit van Onze Minister aangewezen ambtenaren.

De artikelen 5:13, 5:15, 5:16, 5:17 en 5:20 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing.

Onze Minister kan bij ministeriële regeling bepalen dat bestuursorganen die met de uitvoering of de handhaving van het bij of krachtens deze wet bepaalde zijn belast, daarbij aan te geven gegevens verstrekken aan de krachtens het eerste lid aangewezen ambtenaren. Bij de regeling kunnen regels worden gesteld met betrekking tot het tijdstip waarop, de frequentie waarmee en de vorm waarin de gegevens worden verstrekt. Tevens kan bij de regeling worden bepaald dat daarbij gestelde regels slechts gelden in daarbij aangegeven gevallen.

Met het toezicht op de uitvoering en de handhaving van het bij of krachtens deze wet bepaalde zijn tevens belast de bij besluit van de commissaris van de Koning aangewezen personen.

De artikelen 5:13, 5:15, 5:16, 5:17 en 5:20 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing.

Deze wet kan worden aangehaald als Wet op de stads- en dorpsvernieuwing.

Zij treedt in werking op een door Ons te bepalen tijdstip, dat voor verschillende onderdelen van deze wet verschillend kan zijn.