Algemene beschrijving

Niveau 1F

Kan zakelijke (telefoon)gesprekken voeren over concrete, herkenbare onderwerpen binnen de alledaagse leef-, leer- en werkomgeving.

Eindtermen

Niveau 1F

Deelnemen aan discussie en overleg

1

Begrijpt in discussie en overleg in grote lijnen wat er gezegd wordt.

2

Geeft zijn mening en een reactie op de mening van anderen als daarnaar gevraagd wordt en licht deze toe.

3

Geeft informatie over praktische zaken als daarnaar gevraagd wordt.

Informatie uitwisselen

4

Begrijpt een vraag naar informatie en beantwoordt de vraag op adequate wijze.

5

Vraagt informatie en begrijpt het antwoord op die vraag.

6

Beoordeelt of de verkregen informatie een antwoord op de vraag is en reageert hierop.

Telefoongesprekken voeren

7

Geeft of vraagt telefonisch zakelijke informatie.

8

Maakt of verzet telefonisch een afspraak.

9

Wisselt in telefonische gesprekken informatie, meningen en gevoelens uit.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op alfabetisering – LUISTEREN 1F

Algemene beschrijving

Niveau 1F

Kan eenvoudigeluisterteksten begrijpen over concrete herkenbare onderwerpen binnen de dagelijkse leef-, werk- en leeromgeving.

Eindtermen

Niveau 1F

Luisteren naar instructies

1

Haalt voldoende informatie uit eenvoudige instructies en aanwijzingen om deze in de juiste volgorde op te volgen.

Luisteren naar een voordracht, toespraak of verhaal

2

Herkent en begrijpt een eenvoudige voordracht of toespraak.

3

Herkent en begrijpt een eenvoudig voorgelezen of verteld verhaal.

Luisteren naar nieuwsberichten, telefoonbeantwoorder/voicemail, documentaires en discussieprogramma’s

4

Herkent en begrijpt korte en duidelijke reclameboodschappen: weet waartoe hij wordt aangespoord.

5

Haalt informatie die voor hem van belang is uit berichten op een telefoonbeantwoorder en voicemail.

6

Herkent en begrijpt hoofdpunten van korte en duidelijke (nieuws)berichten via radio, televisie en internet.

Luisteren naar films en televisieseries

7

Begrijpt op hoofdlijnen films, televisieseries.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op alfabetisering – SPREKEN 1F

Algemene beschrijving

Niveau 1F

Kan in korte zinnen een beschrijving, informatie, uitleg en instructie geven, verslag uitbrengen en een kort voorbereid verhaal houden over concrete, herkenbare onderwerpen binnen de alledaagse leef-, werk- en leeromgeving.

Eindtermen

Niveau 1F

Een monoloog houden

1

Beschrijft mensen, plaatsen en zaken.

2

Vertelt over gebeurtenissen, activiteiten en persoonlijke ervaringen.

3

Houdt een kort voorbereid verhaal of presentatie.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op alfabetisering – LEZEN 1 – 1F

Algemene beschrijving

Niveau 1F

Kan op papier en beeldscherm eenvoudige teksten lezen en begrijpen over concrete, herkenbare onderwerpen binnen de dagelijkse leef-, werk- en leeromgeving.

Eindtermen

Niveau 1F

Lezen van informatieve teksten

1

Herkent en begrijptinformatieve teksten.

2

Herkent en gebruikt teksten op 1F over concrete en herkenbare onderwerpen met een webstructuur.

3

Legt een verband tussen eenvoudige schematische overzichten en de tekst.

Lezen van instructies

4

Herkent en begrijpt eenvoudige instructieve teksten.

5

Haalt voldoende informatie uit de tekst om de volgorde van handelingen aan te kunnen houden en te weten wat hij moet doen.

6

Combineert de talige instructies met de illustraties.

Lezen van betogende teksten

7

Herkent en begrijpt eenvoudige betogende teksten en begrijpt waartoe hij wordt aangespoord.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op alfabetisering – LEZEN 2 – 1F

Eindtermen

Niveau 1F

Lezen fictionele, verhalende en literaire teksten

1

Begrijpt – op papier en beeldscherm – eenvoudige fantasieverhalen, ervaringsverhalen, gedichten, beeld- en stripverhalen over concrete, herkenbare onderwerpen.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op alfabetisering – SCHRIJVEN – 1F

Algemene beschrijving

Niveau 1F

Kan op papier en digitaal korte teksten schrijven over concrete, herkenbare onderwerpen binnen de alledaagse leef-, werk- en leeromgeving.

Eindtermen

Niveau 1F

Correspondentie

1

Schrijft briefjes, kaartjes, sms’jes, e-mails en berichten op internet om informatie te vragen en te geven, te bedanken, te feliciteren, te condoleren en uit te nodigen.

Formulieren invullen, berichten, advertenties en aantekeningen

2

3

4

Schrijft de meest gangbare gegevens op een eenvoudig formulier.

Maakt lijstjes als geheugensteun voor boodschappen, taken en werkzaamheden.

Noteert voor afspraken het soort afspraak, datum, uur, adres, persoon en telefoonnummer.

5

Schrijft een kort bericht op papier of digitaal om informatie door te geven.

Verslagen en samenvattingen

Vrij schrijven

6

7

Schrijft een kort verslag.

Beschrijft ervaringen, gebeurtenissen en werkzaamheden.

8

9

Schrijft een verhaal, een informatieve tekst of een gedicht.

Verwoordt eigen ideeën, ervaringen, gebeurtenissen of fantasieën.

Basisniveau1

Algemene omschrijving

Kan binnen de alledaagse leef-, werk- en leeromgeving herkenbare digitale toepassingen gebruiken en de meest voorkomende handelingen verrichten.

Domein 1: ICT-systemen gebruiken

Eindtermen

Toelichting

Gebruikt ICT-systemen

1

2

3

4

Kan voorbeelden geven van hard- en software.

Kan een computer starten en afsluiten.

Maakt gebruik van internet.

Maakt gebruik van interfacemogelijkheden van veelgebruikte ICT-toepassingen: printen van bestanden, zoeken naar bestanden in een directory-structuur, verplaatsen van bestanden, kopiëren en plakken van tekst of afbeelding.

5

Maakt gebruik van twee programma’s die tegelijkertijd op een computer actief zijn.

6

Maakt gebruik van rekenmachine en andere digitale rekenhulpmiddelen.

Voorbeelden

• Apparatuur gebruiken: computer, printer, kopieerapparaat, tablet, smartphone, (auto)navigatiesysteem, parkeerautomaat, ov-chipkaartoplader, digitaal fototoestel

• Handelingen uitvoeren op een computer: printen van een bestand, een bestand openen dat je moet zoeken door te bladeren, een bestand opslaan op een USB-stick, tekst of afbeelding van internet kopiëren en plakken in tekstverwerker

• URL typen en navigeren met knoppen van internetbrowser

• Werkt tegelijkertijd op internet en met een tekstverwerker

• Bladeren door de foto’s op een digitaal fototoestel en de foto’s overzetten naar computer

Domein 2: Beveiliging, privacy en ergonomie

Eindtermen

Toelichting

Volgt de regels voor beveiliging, privacy en ergonomie

7

8

Kent de risico’s van het gebruik van digitale informatie en communicatie.

Weet dat het niet is toegestaan om producten van anderen zonder toestemming te kopiëren en verspreiden (copyright).

9

Weet dat er kosten zijn verbonden aan het gebruik van mobiele telefoons en internet.

Voorbeelden

• Geen verdachte bijlage in een mail openen

• Geen banknummers, wachtwoorden en pincodes doorgeven via e-mail

• Codes en wachtwoorden veilig bewaren

• Virusscanner gebruiken

• Beseffen dat berichten en foto’s via sociale media, zonder speciale maatregelen, door anderen gebruikt kunnen worden

Domein 3: Informatie zoeken

Eindtermen

Toelichting

Kent informatiebronnen en de eigenschappen, gebruikt zoekstrategie en zoekt informatie

10

11

12

Gebruikt webadressen.

Gebruikt de zoekfunctie binnen een programma of toepassing.

Gebruikt een zoekmachine op internet: gebruikt zoektermen; selecteert de meest geschikte hyperlink op basis van de beknopte informatie die de zoekmachine geeft; scant een website aan de hand van een zoekvraag.

13

Gebruikt startpagina’s of portals op internet en kiest de juiste trefwoorden om die te gebruiken bij een zoekvraag.

14

Maakt gebruik van e-mail of een internetformulier om informatie te vragen.

Voorbeelden

• Gebruikmaken van routeplanner, ov9292 of autonavigatie om een route te vinden

• Een persoon of thema opzoeken op internet met Google

• Een taalprogramma opzoeken op oefenen.nl

• Weten dat er rekenhulpen zijn op internet bij alledaagse onderwerpen:Risicometer Lenen, Studieleenwijzer, rekenhulp Toeslagen belastingdienst

• Informatie opzoeken op het display van een aut0

Domein 4: Informatie verwerken en presenteren

Eindtermen

Toelichting

Verwerkt en presenteert informatie

15

16

17

18

19

20

21

22

Maakt gebruik van eenvoudigefuncties van een tekstverwerker.

Zorgt voor een heldere lay-out in een tekst.

Maakt gebruik van speciale lees- en rekentekens.

Maakt gebruik van de spellingscorrectie in programma’s.

Voegt een bestand toe als bijlage bij een bericht.

Verwerkt informatie door digitale standaardformulieren, tabellen of schema’s in te vullen.

Maakt gebruik van een eenvoudig rekenprogramma.

Combineert teksten en afbeeldingen in een tekstverwerker of e-mailprogramma.

Voorbeelden

• Gebruikmaken van kopjes, witregels, speciale tekens: ¼, €, ideeën, café

• Teksten en afbeeldingen kopiëren en plakken en deze samen in één Word-bestand voegen

• Gebruikmaken van een online rekenhulp van Nibud of van rekenmachine-software op computer of mobiele telefoon

• Gegevens invoeren bij autonavigatie

• Een app op de smartphone gebruiken voor het omrekenen van valuta

• Een treinkaartje kopen via de automaat

Domein 5: Communicatie

Eindtermen

Toelichting

Gebruikt ICT om te communiceren

1

2

Ontvangt en stuurt berichten naar één of meerdere personen.

Gebruikt e-mailadressen en telefoonnummers in een digitaal adresboek.

Voorbeelden

• Een e-mail of sms maken en versturen

• Tweets ontvangen

• Statusmeldingen begrijpen van bekenden in Facebook

• Een e-card sturen en ontvangen, bijvoorbeeld bij een verjaardag

Algemene beschrijving

Niveau 2F

Kan in (telefoon)gesprekkeninformatie uitwisselen, zijn mening uiten en gevoelens onder woorden brengen over concreteonderwerpen gerelateerd aan deleef-, leer- en werkomgeving.

Eindtermen

Niveau 2F

Deelnemen aan discussie en overleg

1

2

Volgt in discussie en overleg de lijn van de discussie.

Geeft uitleg waarom iets een probleem is en geeft zijn mening over de oplossing van een probleem.

3

Geeft commentaar op de mening van anderen en reageert passend op kritiek.

4

Drukt op passende wijzeeen overtuiging, mening, instemming en afkeuring uit.

Informatie uitwisselen

5

Wisselt informatie uit in standaard beroepsgesprekken, informatieve gesprekken en vraaggesprekken.

6

Vat de informatie in hoofdpunten samen en beoordeelt of de informatie relevant en voldoende is.

Telefoongesprekken voeren

7

Voert zakelijke telefoongesprekken om informatie uit te wisselen, te overleggen of om afspraken te maken.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op ingangsniveau beroepsonderwijs – LUISTEREN 2F

Algemene beschrijving

Niveau 2F

Kan luisterteksten begrijpen over concrete onderwerpen gerelateerd aan de leef-, werk- en leeromgeving.

Eindtermen

Niveau 2F

Luisteren naar instructies

1

2

3

Begrijpt uitleg en instructies.

Weet wat hij moet doen en in welke volgorde.

Weet of hij voldoende informatie heeft om de instructie op te kunnen volgen en wat hij moet doen als dit niet het geval is.

Luisteren naar een voordracht, toespraak of verhaal

4

5

6

Begrijpt een voordracht of toespraak.

Begrijpt een voorgelezen of verteld verhaal met een duidelijke structuur.

Kent het doel van de toespraak, de voordracht, het verhaal.

Luisteren naar nieuwsberichten, telefoonbeantwoorder/voicemail, documentaires en discussieprogramma’s

7

Begrijpt hoofdpunten van (nieuws)berichten, documentaires, reclameboodschappen en discussieprogramma’s via radio, televisie en internet.

Luisteren naar films en televisieseries

8

9

Begrijpt films en televisieseries.

Begrijpt de essentie van het verhaal.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op ingangsniveau beroepsonderwijs – Spreken 2F

Algemene beschrijving

Niveau 2F

Kan redelijk vloeiend en duidelijk ervaringen, gebeurtenissen, meningen, verwachtingen en gevoelens onder woorden brengen over concrete onderwerpen gerelateerd aan de leef-, werk- en leeromgeving.

Eindtermen

Niveau 2F

Een monoloog houden

1

2

3

4

Geeft een samenhangend verslag van ervaringen, activiteiten en gebeurtenissen.

Geeft toelichting op eigen meningen, plannen en handelingen.

Vertelt een kort verhaal.

Houdt een voorbereide presentatie.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op de ingang van het beroepsonderwijs – LEZEN 1 – 2F

Algemene beschrijving

Niveau 2F

Kan teksten met een heldere structuurop papier en beeldscherm lezen en begrijpenoverconcrete onderwerpen gerelateerd aan de leef-, werk- en leeromgeving.

Eindtermen

Niveau 2F

Lezen van informatieve teksten

1

2

Begrijpt informatieve tekstsoorten.

Herkent de meest gangbare tekstsoorten.

Lezen van instructies

3

Begrijpt instructieve teksten:

weet wat hij moet doen en in welke volgorde.

Lezen van betogende teksten

4

Begrijpt betogende teksten en begrijpt waartoe hij wordt aangespoord.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op de ingang van het beroepsonderwijs – LEZEN 2 – 2F

Eindtermen

Niveau 2F

Lezen fictionele, verhalende en literaire teksten

1

2

Begrijpt – op papier en beeldscherm – eenvoudige literatuur en lectuur.

Herkent de genres spannende verhalen, liefdesverhalen, familiegeschiedenissen, reisverhalen, historische verhalen en weet wat hij in deze genres kan verwachten.

EINDTERMEN NEDERLANDSE TAAL voor opleidingen gericht op de ingang van het beroepsonderwijs – SCHRIJVEN – 2F

Algemene beschrijving

Niveau 2F

Kan op papier en digitaal samenhangende teksten met een eenvoudige, lineaire opbouw schrijven over concrete onderwerpen, gerelateerd aan de leef-, werk- en leeromgeving.

Eindtermen

Niveau 2F

Correspondentie

1

2

Schrijft zakelijke brieven en e-mails met behulp van standaardformuleringen.

Schrijft zelfstandigbrieven, sms’jes, e-mails en berichten op internet en beschrijft hierin duidelijk meningen en gevoelens.

Formulieren invullen, berichten, advertenties en aantekeningen

Verslagen en samenvattingen

3

4

5

6

Vult gegevens in op een formulier.

Noteert de kernpunten van een bijeenkomst of (telefoon)gesprek.

Schrijft een bericht om te informeren.

Schrijft teksten voor advertenties.

7

Schrijft verslagen met behulp van een stramien: haalt gegevens uit verschillende bronnen en combineert deze.

Basisniveau2

Algemene omschrijving

Kan veelvoorkomende digitale toepassingen gebruiken en handelingen verrichten, gerelateerd aan de leef-, werk- en leeromgeving.

Domein 1: ICT-systemen gebruiken

Eindtermen

Toelichting

Gebruikt ICT-systemen

1

Maakt gebruik van meerdere programma’s die tegelijkertijd actief zijn en wisselt informatie uit tussen die programma’s.

2

Kiest het meest geschikte programma voor een toepassing.

3

Maakt gebruik van interfacemogelijkheden voor bestandsbeheer: het opzetten van een directorystructuur, wissen en kopiëren van bestanden. Maakt gebruik van interfacemogelijkheden van veelgebruikte ICT-toepassingen: printen van bestanden, zoeken naar bestanden in een directory-structuur, verplaatsen van bestanden, kopiëren en plakken van tekst of afbeelding.

Voorbeelden

• Apparatuur gebruiken: scanner, digitaal fototoestel, mp3- en mp4-speler

• Handelingen uitvoeren: een afbeelding opslaan via een browser, een afbeelding bewerken met grafische software en de nieuwe afbeelding plakken in een tekstverwerker

Domein 2: Beveiliging, privacy en ergonomie

Eindtermen

Toelichting

Volgt de regels voor beveiliging, privacy en ergonomie

7

Weet welke maatregelen hij moet nemen om te voorkomen dat (privé) informatie via internet verspreid wordt.

8

Weet welke maatregelen hij moet nemen om hoge kosten van gebruik van ICT te voorkomen.

Voorbeelden

• Profielinstellingen wijzigen bij sociale media, zodat alleen bekenden bepaalde informatie kunnen zien

• Het delen van foto’s/bestanden zo instellen dat alleen bekenden die kunnen zien

• Een programma op smartphone instellen waarmee de datalimiet voor internet niet overschreden wordt

Domein 3: Informatie zoeken

Eindtermen

Toelichting

Kent informatiebronnen en de eigenschappen, gebruikt zoekstrategie en zoekt informatie

10

Zoekt informatie op internet door gebruik te maken van verschillende zoektechnieken: binnen de browser, met de zoekmachine, binnen de website, via sociale media, via fora en via FAQ’s.

11

Weet welke zoektechnieken adequaat zijn bij welk type zoekvraag.

12

Zoekt informatie door gebruik te maken van online netwerken en gebruikersgroepen.

Voorbeelden

• Zoeken naar gebruikerservaringen met een product of dienst op een forum

• Met een app op een smartphone het dichtstbijzijnde hotel zoeken

• Sociale media (Facebook, Linkedin) gebruiken om informatie te achterhalen

Domein 4: Informatie verwerken en presenteren

Eindtermen

Toelichting:

Verwerkt en presenteert informatie

15

16

17

18

Maakt gebruik van verschillende digitale hulpmiddelen bij een presentatie.

Maakt de juiste keuze voor digitale hulpmiddelen bij een presentatie.

Gebruikt de meest gangbare lay-out mogelijkheden.

Vult (online) informatie in die in verschillende stappen tot een bestelling of betaling leidt.

Voorbeelden

• Tekst, tabellen, grafieken, foto’s, geluid en video combineren

• Een zakelijke brief in een passende lay-out zetten met een uitgebreide tekstverwerker

• Een presentatie van zichzelf maken via een profiel op Facebook

• Online gegevens invullen voor een bestelling en die in een mail ontvangen

• Aanvragen ov-chipkaart

• Een eenvoudig spreadsheetprogrammagebruiken voor het maken van berekeningen en presentaties in de vorm van grafieken

• Online een vakantie boeken

• Een geluidsopname maken van een gesprek om als bewijs toe te voegen aan het portfolio

Domein 5: Communicatie

Eindtermen

Toelichting

Gebruikt ICT om te communiceren

1

2

Stemt de keuze voor eenprogramma af op het communicatiedoel.

Beheert ontvangen en verzonden berichten. Gebruikt online mogelijkheden om te communiceren: fora, sociale media,voice- en videocommunicatie.

Voorbeelden

• Chatfuncties voor (synchrone) tekstcommunicatie gebruiken

• Tweets of statusmeldingen in Facebook gebruiken om vrienden op de hoogte te houden

• Een vraag stellen in een forum voor gebruikerservaringen

• Een bericht plaatsen op een online gastenboek van een website

• Skype gebruiken om te bellen, met of zonder video

A. Notatie, taal en betekenis

B. Met elkaar in verband brengen

C. Gebruiken

Algemene beschrijving Rekenen 1F

De uitspraak, schrijfwijze en betekenis herkennen en gebruiken van gehele getallen, eenvoudige breuken en decimale getallen, symbolen en rekenkundige relaties die voorkomen inde leer-, werk- en leefomgeving Rekentaal in de context van de leer-, werk- en leefomgeving gebruiken

Getallen en hun structuur en samenhang in de context van de leer-, werk- en leefomgeving begrijpen en gebruiken

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving berekeningen uitvoeren en daarbij zonodig:

• Gememoriseerde en geautomatiseerde kennis toepassen

• Hoofdrekenen waarbij het noteren van tussenresultaten is toegestaan

• Hoofdbewerkingen (+,-, x, :) uitvoeren

• Rekenmachine of andere digitale rekenhulpmiddelen op adequate manier inzetten

Kan rekenen in authentieke of herkenbare situaties, in de eigen leef-, werk- en leeromgeving. De getallen en bewerkingen zijn eenvoudig. Het oplossen van de problemen vraagt één of enkele eenvoudige handelingen. De gegevens zijn eenduidig gepresenteerd en niet talrijk. Selecteert soms zelf relevante gegevens voor de oplossing van een rekenprobleem. Het taalniveau komt overeen met niveau 1F.

Eindtermen Getallen 1F

1 Begrijpt en gebruikt de rekenkundige symbolen en bewerkingen +, –, :, x, =, de relaties < en > en de woorden die hiervoor in het dagelijks leven gebruikt worden.

2 Interpreteert de betekenis, functie en grootte van getallen (genoteerd in cijfers of taal) op de juiste manier.

3 Maakt gebruik van de tienstructuur en eigenschappen van getallen.

4 Herkent hele getallen, veelvoorkomende eenvoudige breuken en decimale getallen en gebruikt ze in berekeningen.

5 Maakt de juiste keuze tussen precies of globaal uitrekenen en het al dan niet inzetten van de rekenmachine of andere digitale rekenhulpmiddelen en kan daarbij het antwoord kritisch interpreteren en beoordelen.

EINDTERMEN REKENEN voor opleidingen gericht op alfabetisering – VERHOUDINGEN 1F

A. Notatie, taal en betekenis

B. Met elkaar in verband brengen

C. Gebruiken

Algemene beschrijving Rekenen 1F

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving de uitspraak, schrijfwijze en betekenis van percentages en breuken (als: deel van), verhoudingen en decimale getallen herkennen en gebruiken

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving percentages, breuk, deling en 'deel van' met elkaar in verband brengen

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving berekeningen uitvoeren met verhoudingen en percentages

Kan rekenen in authentieke of herkenbare situaties, in de eigen leef-, werk- en leeromgeving. De getallen en bewerkingen zijn eenvoudig. Het oplossen van de problemen vraagt één of enkele eenvoudige handelingen. De gegevens zijn eenduidig gepresenteerd en niet talrijk. Selecteert soms zelf relevante gegevens voor de oplossing van een rekenprobleem. Het taalniveau komt overeen met niveau 1F.

Eindtermen Verhoudingen 1F

1 Herkent en gebruikt de uitspraak, schrijfwijze en betekenisvanverhoudingen, percentages en breuken (als deel van).

2 Kent de relaties tussen 50%, 25%, 75%, 10% en 1% en de bijbehorende breuken, delingen, decimale getallen en verhoudingen en rekent hiermee.

3 Rekent verhoudingsgewijs met eenvoudige getallen en zet daarbij zo nodig een eenvoudige verhouding om in een breuk, percentage of deling.

EINDTERMEN REKENEN voor opleidingen gericht op alfabetisering – METEN/MEETKUNDE 1F

A. Notatie, taal en betekenis

B. Met elkaar in verband brengen

C. Gebruiken

Algemene beschrijving Rekenen 1F

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving kennis hebben van:

• Lengte, oppervlakte, inhoud

• Gewicht, temperatuur, tijd, geld

• Meetkundige namen en begrippen

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving relaties leggen tussen veelvoorkomende maten en 2D-representaties in verband brengen met de werkelijkheid.

In de context van de dagelijkse leer-, werk- en leefomgeving meet- en meetkunde-activiteiten uitvoeren.

Kan rekenen in authentieke of herkenbare situaties, in de eigen leef-, werk- en leeromgeving. De getallen en bewerkingen zijn eenvoudig. Het oplossen van de problemen vraagt één of enkele eenvoudige handelingen. De gegevens zijn eenduidig gepresenteerd en niet talrijk. Selecteert soms zelf relevante gegevens voor de oplossing van een rekenprobleem. Het taalniveau komt overeen met niveau 1F.

Eindtermen Meten en Meetkunde 1F

1 Leest veelvoorkomende meetinstrumenten af en noteert de waarde met bijbehorende eenheid.

2 Gebruikt relaties tussen eenvoudige, veelvoorkomende eenheden in het metriek stelsel (kilo, centi, milli, ...) en bij tijd.

3 Kent en gebruikt de relatie tussen dm³ en liter.

4 Voert eenvoudige berekeningen uit met maten en gebruikt daarbij eigen referentiematen.

5 Bepaalt oppervlakten van eenvoudige figuren door schatten, meten of berekenen.

6 Bepaalt afmetingen met behulp van schaal, afpassen, schatten of berekenen.

7 Beschrijft objecten met behulp van eenvoudige meetkundige namen en begrippen.

8 Gebruikt eenvoudige plattegronden, routekaarten of navigatiesystemen.

EINDTERMEN REKENEN voor opleidingen gericht op alfabetisering – VERBANDEN 1F

A. Notatie, taal en betekenis

B. Met elkaar in verband brengen

C. Gebruiken

Algemene beschrijving Rekenen 1F

In de leer-, werk- en leefomgeving aflezen, analyseren en interpreteren van informatie uit veelvoorkomende tabellen, grafische voorstellingen en beschrijvingen.

In de leer-, werk- en leefomgeving verschillende voorstellingsvormen met elkaar in verband brengen, gegevens verzamelen en patronen beschrijven.

In de leer-, werk- en leefomgeving problemen oplossen door gebruik te maken van tabellen, diagrammen en grafieken.

Kan rekenen in authentieke of herkenbare situaties, in de eigen leef-, werk- en leeromgeving. De getallen en bewerkingen zijn eenvoudig. Het oplossen van de problemen vraagt één of enkele eenvoudige handelingen. De gegevens zijn eenduidig gepresenteerd en niet talrijk. Selecteert soms zelf relevante gegevens voor de oplossing van een rekenprobleem. Het taalniveau komt overeen met niveau 1F.

Eindtermen verbanden 1F

1 Leest, beschrijft en interpreteert gegevens uit veelvoorkomende tabellen, grafieken en diagrammen of andere grafische voorstellingen.

2 Maakt een eenvoudige analoge of digitale grafische voorstelling bij een herkenbare kwantitatieve situatie.

3 Gebruikt kwantitatieve informatie uit tabellen, grafieken en diagrammen om eenvoudige berekeningen uit te voeren.

Basisniveau1

Algemene omschrijving

Kan binnen de alledaagse leef-, werk- en leeromgeving herkenbare digitale toepassingen gebruiken en de meest voorkomende handelingen verrichten.

Domein 1: ICT-systemen gebruiken

Eindtermen

Toelichting

Gebruikt ICT-systemen

1

2

3

4

Kan voorbeelden geven van hard- en software.

Kan een computer starten en afsluiten.

Maakt gebruik van internet.

Maakt gebruik van interfacemogelijkheden van veelgebruikte ICT-toepassingen: printen van bestanden, zoeken naar bestanden in een directory-structuur, verplaatsen van bestanden, kopiëren en plakken van tekst of afbeelding.

5

Maakt gebruik van twee programma’s die tegelijkertijd op een computer actief zijn.

6

Maakt gebruik van rekenmachine en andere digitale rekenhulpmiddelen.

Voorbeelden

• Apparatuur gebruiken: computer, printer, kopieerapparaat, tablet, smartphone, (auto)navigatiesysteem, parkeerautomaat, ov-chipkaartoplader, digitaal fototoestel

• Handelingen uitvoeren op een computer: printen van een bestand, een bestand openen dat je moet zoeken door te bladeren, een bestand opslaan op een USB-stick, tekst of afbeelding van internet kopiëren en plakken in tekstverwerker

• URL typen en navigeren met knoppen van internetbrowser

• Werkt tegelijkertijd op internet en met een tekstverwerker

• Bladeren door de foto’s op een digitaal fototoestel en de foto’s overzetten naar computer

Domein 2: Beveiliging, privacy en ergonomie

Eindtermen

Toelichting

Volgt de regels voor beveiliging, privacy en ergonomie

7

8

Kent de risico’s van het gebruik van digitale informatie en communicatie.

Weet dat het niet is toegestaan om producten van anderen zonder toestemming te kopiëren en verspreiden (copyright).

9

Weet dat er kosten zijn verbonden aan het gebruik van mobiele telefoons en internet.

Voorbeelden

• Geen verdachte bijlage in een mail openen

• Geen banknummers, wachtwoorden en pincodes doorgeven via e-mail

• Codes en wachtwoorden veilig bewaren

• Virusscanner gebruiken

• Beseffen dat berichten en foto’s via sociale media, zonder speciale maatregelen, door anderen gebruikt kunnen worden

Domein 3: Informatie zoeken

Eindtermen

Toelichting

Kent informatiebronnen en de eigenschappen, gebruikt zoekstrategie en zoekt informatie

10

11

12

Gebruikt webadressen.

Gebruikt de zoekfunctie binnen een programma of toepassing.

Gebruikt een zoekmachine op internet: gebruikt zoektermen; selecteert de meest geschikte hyperlink op basis van de beknopte informatie die de zoekmachine geeft; scant een website aan de hand van een zoekvraag.

13

Gebruikt startpagina’s of portals op internet en kiest de juiste trefwoorden om die te gebruiken bij een zoekvraag.

14

Maakt gebruik van e-mail of een internetformulier om informatie te vragen.

Voorbeelden

• Gebruikmaken van routeplanner, ov9292 of autonavigatie om een route te vinden

• Een persoon of thema opzoeken op internet met Google

• Een taalprogramma opzoeken op oefenen.nl

• Weten dat er rekenhulpen zijn op internet bij alledaagse onderwerpen:Risicometer Lenen, Studieleenwijzer, rekenhulp Toeslagen belastingdienst

• Informatie opzoeken op het display van een aut0

Domein 4: Informatie verwerken en presenteren

Eindtermen

Toelichting

Verwerkt en presenteert informatie

15

16

17

18

19

20

21

22

Maakt gebruik van eenvoudigefuncties van een tekstverwerker.

Zorgt voor een heldere lay-out in een tekst.

Maakt gebruik van speciale lees- en rekentekens.

Maakt gebruik van de spellingscorrectie in programma’s.

Voegt een bestand toe als bijlage bij een bericht.

Verwerkt informatie door digitale standaardformulieren, tabellen of schema’s in te vullen.

Maakt gebruik van een eenvoudig rekenprogramma.

Combineert teksten en afbeeldingen in een tekstverwerker of e-mailprogramma.

Voorbeelden

• Gebruikmaken van kopjes, witregels, speciale tekens: ¼, €, ideeën, café

• Teksten en afbeeldingen kopiëren en plakken en deze samen in één Word-bestand voegen

• Gebruikmaken van een online rekenhulp van Nibud of van rekenmachine-software op computer of mobiele telefoon

• Gegevens invoeren bij autonavigatie

• Een app op de smartphone gebruiken voor het omrekenen van valuta

• Een treinkaartje kopen via de automaat

Domein 5: Communicatie

Eindtermen

Toelichting

Gebruikt ICT om te communiceren

1

2

Ontvangt en stuurt berichten naar één of meerdere personen.

Gebruikt e-mailadressen en telefoonnummers in een digitaal adresboek.

Voorbeelden

• Een e-mail of sms maken en versturen

• Tweets ontvangen

• Statusmeldingen begrijpen van bekenden in Facebook

• Een e-card sturen en ontvangen, bijvoorbeeld bij een verjaardag

A. Notatie, taal en betekenis

B. Met elkaar in verband brengen

C. Gebruiken

Algemene beschrijving Rekenen 2F

De uitspraak, schrijfwijze en betekenis herkennen en gebruiken van gehele getallen, eenvoudige breuken en decimale getallen, symbolen en rekenkundige relaties die voorkomen inde leer-, werk- en leefomgeving Rekentaal in de context van de leer-, werk- en leefomgeving gebruiken

Getallen en hun structuur en samenhang in de context van de leer-, werk- en leefomgeving begrijpen en gebruiken

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving berekeningen uitvoeren en daarbij zonodig:

• Gememoriseerde en geautomatiseerde kennis toepassen

• Hoofdrekenen waarbij het noteren van tussenresultaten is toegestaan

• Hoofdbewerkingen (+,-, x, :) uitvoeren

• Rekenmachine of andere digitale rekenhulpmiddelen op adequate manier inzetten

Kan rekentaken uitvoeren in een voorstelbare context gerelateerd aan de eigen leef-, werk- en leersituatie.

Het oplossen van problemen vraagt één of enkele handelingen. Selecteert zelf relevante gegevens voor de oplossing van een rekenprobleem. Het taalniveau is daarbij niet hoger dan 2F.

Eindtermen Getallen 2F

1 Kent de uitspraak, betekenis en waarde van negatieve getallen en kan deze gebruiken in functionele berekeningen.

2 Gebruikt en begrijpt rekenkundige symbolen en bewerkingen >, <, ±, ², ≈, /, ≠ en de rekentaal en notatie die hiervoor gebruikt worden.

3 Interpreteert getallen met de benamingen miljoen en miljard en maakt er berekeningen mee.

4 Interpreteert de betekenis, functie en grootte van getallen (genoteerd in cijfers of taal) op de juiste manier.

5 Maakt met de rekenmachine of met andere digitale rekenhulpmiddelen berekeningen, ook met negatieve getallen, eenvoudige breuken, procenten en kwadraten.

6 Kiest een rekenmodel, maakt de juiste keuze tussen precies of globaal uitrekenen en het al dan niet inzetten van de rekenmachine of andere digitale rekenhulpmiddelen en kan daarbij het antwoord kritisch afronden, interpreteren en beoordelen.

EINDTERMEN REKENEN voor opleidingen gericht op ingang beroepsonderwijs – VERHOUDINGEN 2F

A. Notatie, taal en betekenis

B. Met elkaar in verband brengen

C. Gebruiken

Algemene beschrijving Rekenen 2F

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving de uitspraak, schrijfwijze en betekenis van percentages en breuken (als: deel van), verhoudingen en decimale getallen herkennen en gebruiken

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving percentages, breuk, deling en 'deel van' met elkaar in verband brengen

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving berekeningen uitvoeren met verhoudingen en percentages

Kan rekentaken uitvoeren in een voorstelbare context gerelateerd aan de eigen leef-, werk- en leersituatie.

Het oplossen van problemen vraagt één of enkele handelingen. Selecteert zelf relevante gegevens voor de oplossing van een rekenprobleem. Het taalniveau is daarbij niet hoger dan 2F.

Eindtermen Verhoudingen 2F

1 Herkent en gebruikt de notatie, taal en betekenis van percentages, verhoudingen, decimale getallen en breuken.

2 Herkent veelvoorkomende samengestelde grootheden en eenheden (zoals snelheid, (bevolkings)dichtheid, prijs/kg en kB/s) als een verhouding en rekent ermee.

3 Kiest een passende aanpak om de voorkomende berekeningen met percentages, verhoudingen en de bijbehorende breuken en decimale getallen uit te voeren.

4 Weet wanneer het om relatieve getallen (zoals percentages en verhoudingen) gaat en waarin het rekenen met percentages verschilt van het rekenen met absolute getallen.

EINDTERMEN REKENEN voor opleidingen gericht op ingang beroepsonderwijs – METEN/MEETKUNDE 2F

A. Notatie, taal en betekenis

B. Met elkaar in verband brengen

C. Gebruiken

Algemene beschrijving Rekenen 2F

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving kennis hebben van:

• Lengte, oppervlakte, inhoud

• Gewicht, temperatuur, tijd, geld

• Meetkundige namen en begrippen

In de context van de leer-, werk- en leefomgeving relaties leggen tussen veelvoorkomende maten en 2D-representaties in verband brengen met de werkelijkheid.

In de context van de dagelijkse leer-, werk- en leefomgeving meet- en meetkunde-activiteiten uitvoeren.

Kan rekentaken uitvoeren in een voorstelbare context gerelateerd aan de eigen leef-, werk- en leersituatie.

Het oplossen van problemen vraagt één of enkele handelingen. Selecteert zelf relevante gegevens voor de oplossing van een rekenprobleem. Het taalniveau is daarbij niet hoger dan 2F.

Eindtermen Meten en Meetkunde 2F

• Kent veelvoorkomende maten en voorvoegsels uit het metriek stelsel en zet deze in elkaar om.

• Kent de verschillende tijdseenheden en -aanduidingen en kan ermee rekenen.

• Kiest en gebruikt referentiematen bij berekeningen.

• Gebruikt analoge en digitale meetinstrumenten, kan ze aflezen en de uitkomst interpreteren en noteren.

• Leest maten en andere informatie af van een werktekening en plattegrond.

• Meet, schat of berekent (ook met schaal) lengte, oppervlakte, omtrek en inhoud van concrete objecten en kiest de passende eenheid voor het antwoord.

• Interpreteert situaties 2D-representaties en beschrijvingen van 3D-objecten, bewerkt deze, brengt ze met elkaar in verband en trekt conclusies.

• Beschrijft objecten met behulp van meetkundige namen en begrippen.

A. Notatie, taal en betekenis

B. Met elkaar in verband brengen

C. Gebruiken

Algemene beschrijving Rekenen 2F

In de leer-, werk- en leefomgeving aflezen, analyseren en interpreteren van informatie uit veelvoorkomende tabellen, grafische voorstellingen en beschrijvingen.

In de leer-, werk- en leefomgeving verschillende voorstellingsvormen met elkaar in verband brengen, gegevens verzamelen en patronen beschrijven.

In de leer-, werk- en leefomgeving problemen oplossen door gebruik te maken van tabellen, diagrammen en grafieken.

Kan rekentaken uitvoeren in een voorstelbare context gerelateerd aan de eigen leef-, werk- en leersituatie.

Het oplossen van problemen vraagt één of enkele handelingen. Selecteert zelf relevante gegevens voor de oplossing van een rekenprobleem. Het taalniveau is daarbij niet hoger dan 2F.

Eindtermen verbanden 2F

7 Leest, beschrijft en interpreteert gegevens uit tabellen, grafieken en diagrammenof andere grafische voorstellingen en kan er conclusies aan verbinden.

8 Maakt eenanaloge of digitale tabel of grafische voorstelling bij een voorstelbare kwantitatieve situatie.

9 Voert berekeningen uit met vuistregels en eenvoudige formules, ook met digitale rekenhulpmiddelen.

10 Gebruikt numerieke informatie uit tabellen, grafieken en diagrammen of andere grafische voorstellingen in berekeningen.

Basisniveau2

Algemene omschrijving

Kan veelvoorkomende digitale toepassingen gebruiken en handelingen verrichten, gerelateerd aan de leef-, werk- en leeromgeving.

Domein 1: ICT-systemen gebruiken

Eindtermen

Toelichting

Gebruikt ICT-systemen

1

2

3

Maakt gebruik van meerdere programma’s die tegelijkertijd actief zijn en wisselt informatie uit tussen die programma’s.

Kiest het meest geschikte programma voor een toepassing.

Maakt gebruik van interfacemogelijkheden voor bestandsbeheer: het opzetten van een directorystructuur, wissen en kopiëren van bestanden. Maakt gebruik van interfacemogelijkheden van veelgebruikte ICT-toepassingen: printen van bestanden, zoeken naar bestanden in een directory-structuur, verplaatsen van bestanden, kopiëren en plakken van tekst of afbeelding.

Voorbeelden

• Apparatuur gebruiken: scanner, digitaal fototoestel, mp3- en mp4-speler

• Handelingen uitvoeren: een afbeelding opslaan via een browser, een afbeelding bewerken met grafische software en de nieuwe afbeelding plakken in een tekstverwerker

Domein 2: Beveiliging, privacy en ergonomie

Eindtermen

Toelichting

Volgt de regels voor beveiliging, privacy en ergonomie

7

8

Weet welke maatregelen hij moet nemen om te voorkomen dat (privé) informatie via internet verspreid wordt.

Weet welke maatregelen hij moet nemen om hoge kosten van gebruik van ICT te voorkomen.

Voorbeelden

• Profielinstellingen wijzigen bij sociale media, zodat alleen bekenden bepaalde informatie kunnen zien

• Het delen van foto’s/bestanden zo instellen dat alleen bekenden die kunnen zien

• Een programma op smartphone instellen waarmee de datalimiet voor internet niet overschreden wordt

Domein 3: Informatie zoeken

Eindtermen

Toelichting

Kent informatiebronnen en de eigenschappen, gebruikt zoekstrategie en zoekt informatie

10

Zoekt informatie op internet door gebruik te maken van verschillende zoektechnieken: binnen de browser, met de zoekmachine, binnen de website, via sociale media, via fora en via FAQ’s.

11

Weet welke zoektechnieken adequaat zijn bij welk type zoekvraag.

12

Zoekt informatie door gebruik te maken van online netwerken en gebruikersgroepen.

Voorbeelden

• Zoeken naar gebruikerservaringen met een product of dienst op een forum

• Met een app op een smartphone het dichtstbijzijnde hotel zoeken

• Sociale media (Facebook, Linkedin) gebruiken om informatie te achterhalen

Domein 4: Informatie verwerken en presenteren

Eindtermen

Toelichting

Verwerkt en presenteert informatie

15

16

17

18

Maakt gebruik van verschillende digitale hulpmiddelen bij een presentatie.

Maakt de juiste keuze voor digitale hulpmiddelen bij een presentatie.

Gebruikt de meest gangbare lay-out mogelijkheden.

Vult (online) informatie in die in verschillende stappen tot een bestelling of betaling leidt.

Voorbeelden

• Tekst, tabellen, grafieken, foto’s, geluid en video combineren

• Een zakelijke brief in een passende lay-out zetten met een uitgebreide tekstverwerker

• Een presentatie van zichzelf maken via een profiel op Facebook

• Online gegevens invullen voor een bestelling en die in een mail ontvangen

• Aanvragen ov-chipkaart

• Een eenvoudig spreadsheetprogrammagebruiken voor het maken van berekeningen en presentaties in de vorm van grafieken

• Online een vakantie boeken

• Een geluidsopname maken van een gesprek om als bewijs toe te voegen aan het portfolio

Domein 5: Communicatie

Eindtermen

Toelichting

Gebruikt ICT om te communiceren

1

2

Stemt de keuze voor eenprogramma af op het communicatiedoel.

Beheert ontvangen en verzonden berichten. Gebruikt online mogelijkheden om te communiceren: fora, sociale media,voice- en videocommunicatie.

Voorbeelden

• Chatfuncties voor (synchrone) tekstcommunicatie gebruiken

• Tweets of statusmeldingen in Facebook gebruiken om vrienden op de hoogte te houden

• Een vraag stellen in een forum voor gebruikerservaringen

• Een bericht plaatsen op een online gastenboek van een website

• Skype gebruiken om te bellen, met of zonder video

Beheersingsniveau:

Kan de hoofdpunten begrijpen wanneer in duidelijk uitgesproken standaardtaal wordt gesproken over vertrouwde zaken die hij/zij regelmatig tegenkomt op zijn/haar werk, school, vrije tijd enz. Kan de hoofdpunten van veel radio- of tv-programma's over actuele zaken of over onderwerpen van persoonlijk of beroepsmatig belang begrijpen, wanneer er betrekkelijk langzaam en duidelijk gesproken wordt.

1. Gesprekken tussen moedertaalsprekers verstaan

Kan in het algemeen de hoofdpunten volgen van een uitgebreide discussie om hem/haar heen, op voorwaarde dat er duidelijk gearticuleerd wordt in de standaardtaal.

2. Luisteren als lid van een live publiek

Kan ongecompliceerde korte praatjes over vertrouwde onderwerpen in grote lijnen volgen, op voorwaarde dat er duidelijk gearticuleerde standaardtaal gesproken wordt.

3. Luisteren naar aankondigingen en instructies

Kan eenvoudige technische informatie begrijpen, zoals gebruiksaanwijzingen voor apparaten. Kan gedetailleerde aanwijzingen opvolgen.

4. Luisteren naar TV, video- en geluidsopnames

Kan de hoofdpunten begrijpen van radionieuwsberichten en eenvoudig geluidsmateriaal over vertrouwde onderwerpen, indien langzaam en duidelijk gepresenteerd.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Teksten hebben betrekking op vertrouwde onderwerpen uit zijn/haar eigen vakgebied of interessegebied.

• woordgebruik en zinsbouw

Het taalgebruik is eenvoudig. Binnen het eigen vak- en/of interessegebied wordt complexer taalgebruik wel begrepen.

• tempo en articulatie

Het spreektempo is normaal. De spreker spreekt duidelijk gearticuleerde standaardtaal.

• tekstlengte

Teksten zijn niet al te lang.

• signalen herkennen en interpreteren

Kan de betekenis van onbekende woorden over onderwerpen die gerelateerd zijn aan zijn/haar vakgebied en interesses bepalen aan de hand van de context.

Kan de betekenis van zo nu en dan voorkomende onbekende woorden afleiden uit de context en de betekenis van zinnen herleiden, op voorwaarde dat het besproken onderwerp bekend is.

Beheersingsniveau:

Kan een langer betoog en lezingen begrijpen en zelfs complexe redeneringen volgen, wanneer het onderwerp redelijk vertrouwd is. Kan de meeste nieuws- en actualiteitenprogramma's op de tv begrijpen. Kan het grootste deel van films in standaardtaal begrijpen.

1. Gesprekken tussen moedertaalsprekers verstaan

Kan met enige moeite veel van wat om hem/haar heen gezegd wordt volgen, maar kan het moeilijk vinden om effectief mee te doen aan een gesprek met meerdere 'native speakers' die hun taal op geen enkele wijze aanpassen.

2. Luisteren als lid van een live publiek

Kan de essentie van lessen, lezingen en rapportages en andere vormen van educatieve/professionele presentaties volgen die inhoudelijk en linguïstisch complex zijn.

3. Luisteren naar aankondigingen en instructies

Kan aankondigingen en boodschappen begrijpen over concrete en abstracte onderwerpen, gesproken in standaardtaal en in normaal tempo.

4. Luisteren naar TV, video- en geluidsopnames

Kan de meeste in standaardtaal gesproken radiodocumentaires en ander uitgezonden of opgenomen geluidsmateriaal begrijpen en kan de stemming, toon etc. van de spreker bepalen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Teksten hebben betrekking op concrete en abstracte onderwerpen die men tegenkomt in het sociale en professionele leven en in het onderwijs.

• woordgebruik en zinsbouw

Het taalgebruik is complex.

• tempo en articulatie

De spreker spreekt in standaardtaal en in normaal tempo.

• tekstlengte

Teksten kunnen lang zijn.

• signalen herkennen en interpreteren

Kan een variëteit aan strategieën gebruiken om tot tekstbegrip te komen, inclusief letten op hoofdpunten en begrip checken met gebruik van contextuele aanwijzingen.

Beheersingsniveau:

Kan een langer betoog begrijpen, zelfs wanneer dit niet duidelijk gestructureerd is en wanneer relaties slechts impliciet zijn en niet expliciet worden aangegeven. Kan zonder al teveel inspanning tv-programma's en films begrijpen.

1. Gesprekken tussen moedertaalsprekers verstaan

Kan met gemak complexe interacties tussen derden volgen in groepsgesprekken en debatten, zelfs over abstracte, complexe onbekende onderwerpen.

2. Luisteren als lid van een live publiek

Kan de meeste lezingen, discussies en debatten relatief gemakkelijk volgen.

3. Luisteren naar aankondigingen en instructies

Kan specifieke informatie halen uit openbare aankondigingen van slechte kwaliteit en hoorbaar vervormd, bijvoorbeeld in een station, een sportstadion, etc.

Kan complexe technische informatie begrijpen, zoals gebruiksaanwijzingen, specificaties voor bekende producten en diensten.

4. Luisteren naar TV, video- en geluidsopnames

Kan een breed scala aan opgenomen en uitgezonden geluidsmateriaal begrijpen, inclusief enig niet-standaard gebruik, en kan fijnere details vaststellen, inclusief impliciete attitudes en relaties tussen sprekers.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Teksten hebben o.a. betrekking op abstracte, complexe, onbekende onderwerpen.

• woordgebruik en zinsbouw

Het taalgebruik is complex. Idiomatisch uitdrukkingen en onduidelijk gestructureerde zinnen zonder expliciete signaalwoorden worden begrepen.

• tempo en articulatie

De spreker spreekt normaal tot snel en hoeft niet duidelijk te articuleren. Slecht verstaanbare en vervormde spraak wordt begrepen. Afwijkingen van standaardtaal vormen over het algemeen geen probleem.

• tekstlengte

Teksten kunnen lang zijn.

• signalen herkennen en interpreteren

Is vaardig in het gebruik van contextuele, grammaticale en lexicale aanwijzingen om houding, stemming en intenties af te leiden en te anticiperen op wat gaat volgen.

Beheersingsniveau:

Kan teksten begrijpen die hoofdzakelijk bestaan uit zeer frequente dagelijkse, of aan het werk gerelateerde taal. Kan de beschrijving van gebeurtenissen, gevoelens en wensen in persoonlijke brieven begrijpen.

1. Correspondentie lezen

Kan de beschrijving van gebeurtenissen, gevoelens en wensen in persoonlijke brieven goed genoeg begrijpen om regelmatig met iemand te corresponderen.

Begrijpt de feitelijke informatie in eenvoudige zakelijke brieven goed genoeg om adequaat te kunnen reageren.

2. Oriënterend lezen

Kan in alledaags materiaal, zoals brieven, brochures en korte officiële documenten relevante informatie vinden en begrijpen.

3. Lezen om informatie op te doen

Kan significante punten herkennen in eenvoudige krantenartikelen over bekende onderwerpen.

4. Instructies lezen

Kan duidelijk geschreven, ondubbelzinnige instructies bij een apparaat begrijpen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Vertrouwde, alledaagse of werkgerelateerde onderwerpen.

• woordgebruik en zinsbouw

Eenvoudig en alledaags.

• tekstindeling

Teksten zijn goed gestructureerd.

• tekstlengte

Teksten kunnen langer zijn.

• signalen herkennen en interpreteren

Kan de betekenis van onbekende woorden over onderwerpen die gerelateerd zijn aan zijn/haar vakgebied en interesses bepalen aan de hand van de context.

Kan de betekenis van zo nu en dan voorkomende onbekende woorden afleiden uit de context en de betekenis van zinnen herleiden, op voorwaarde dat het besproken onderwerp bekend is.

Beheersingsniveau:

Kan artikelen en verslagen lezen die betrekking hebben op eigentijdse problemen, waarbij de schrijvers een bijzondere attitude of standpunt innemen. Kan eigentijds literair proza begrijpen.

1. Correspondentie lezen

Kan correspondentie, die gerelateerd is aan eigen vakgebied en eigen interesses lezen en kan snel de essentie vatten.

Kan zakelijke correspondentie van

verschillende instanties begrijpen.

2. Oriënterend lezen

Kan lange en complexe teksten snel scannen en relevante details vinden.

Kan snel de inhoud en relevantie bepalen van nieuwsberichten, artikelen en rapporten over een breed scala aan professionele onderwerpen en besluiten of nadere studie ervan de moeite waard is.

3. Lezen om informatie op te doen

Kan artikelen en rapporten begrijpen die gaan over actuele problemen waarbij de schrijver een bepaald standpunt inneemt.

4. Instructies lezen

Kan lange en complexe instructies op het eigen terrein begrijpen, inclusief details over condities en waarschuwingen als hij/zij de gelegenheid heef moeilijke stukken te herlezen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Alledaagse onderwerpen en onderwerpen die aansluiten bij het eigen vakgebied.

• woordgebruik en zinsbouw

Er zijn geen beperkingen mits woordenboeken e.d. voorhanden zijn.

• tekstindeling

Er zijn geen beperkingen.

• tekstlengte

Speelt geen rol.

• signalen herkennen en interpreteren

Kan een variëteit aan strategieën gebruiken om tot tekstbegrip te komen, inclusief letten op hoofdpunten en begrip checken met gebruik van contextuele aanwijzingen.

• hulpmiddelen

Incidenteel gebruik van een woordenboek bij gespecialiseerde artikelen buiten het eigen gebied.

Beheersingsniveau:

Kan lange en complexe feitelijke en literaire teksten begrijpen, en het gebruik van verschillende stijlen onderkennen. Kan specialistische artikelen en lange technische instructies begrijpen, zelfs wanneer deze geen betrekking hebben op het eigen terrein.

1. Correspondentie lezen

Kan alle correspondentie begrijpen als incidenteel een woordenboek gebruikt kan worden.

2. Oriënterend lezen

(idem B2)

3. Lezen om informatie op te doen

Kan een breed scala aan lange en complexe teksten zoals men die tegenkomt in het sociale, professionele en academische leven tot in detail begrijpen waarbij fijnere details zoals attitudes en opinies, impliciet en expliciet verwoord, worden onderkend.

4. Instructies lezen

Kan tot in detail lange en complexe instructies bij een nieuwe machine of procedure begrijpen, al dan niet gerelateerd aan zijn/haar specialisatiegebied, als de mogelijkheid bestaat om moeilijke stukken te herlezen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Alle onderwerpen.

• woordgebruik en zinsbouw

Laagfrequent en specialistisch woordgebruik komt voor. Lange samengestelde zinnen.

• tekstindeling

Complexe teksten.

Ingewikkelde instructieteksten.

• tekstlengte

Speelt geen rol meer.

• signalen herkennen en interpreteren

Is vaardig in het gebruik van contextuele, grammaticale en lexicale aanwijzingen om houding, stemming en intenties af te leiden en te anticiperen op wat gaat volgen.

• Hulpmiddelen

Incidenteel gebruik van een woordenboek.

Beheersingsniveau:

Kan onvoorbereid deelnemen aan een gesprek over onderwerpen die vertrouwd zijn, of zijn/haar persoonlijke belangstelling hebben of die betrekking hebben op het dagelijks leven (bijvoorbeeld familie, hobby's, werk, reizen en actuele gebeurtenissen).

1. Informele gesprekken

Kan gevoelens uitdrukken en erop reageren.

Kan uitleggen waarom iets een probleem is.

Kan persoonlijke standpunten en meningen geven en zoeken in gesprekken over onderwerpen die binnen het eigen interessegebied liggen, en commentaar geven op standpunten van anderen.

2. Bijeenkomsten en vergaderingen

Kan een standpunt duidelijk overbrengen, maar heeft moeite mee te doen in een debat.

Kan deelnemen aan routinematige formele discussies over vertrouwde onderwerpen, waarbij duidelijk gesproken wordt in de standaardtaal en waarbij sprake is van uitwisseling van feitelijke informatie, het geven van instructies of het bespreken van praktische problemen.

3. Zaken regelen

Kan bij het bespreken van hoe verder te gaan met een klus of mogelijke oplossingen voor iets, zeggen wat hij/zij ervan vindt en daarbij kort een reden of een uitleg geven

Kan minder routinematige situaties aan in winkels, postkantoren, banken, bijvoorbeeld bij het terugbrengen van een aankoop of bij klachten over producten en/of diensten.

4. Informatie uitwisselen

Kan eenvoudige feitelijke informatie achterhalen en doorgeven.

Kan om gedetailleerde aanwijzingen vragen en ze opvolgen.

Kan meer gedetailleerde informatie verkrijgen.

Kan in beperkte mate initiatieven nemen in een vraaggesprek, bijvoorbeeld over een nieuw onderwerp beginnen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Het onderwerp is vertrouwd, valt binnen de persoonlijke belangstelling of heeft betrekking op het dagelijks leven, eigen werk of opleiding.

• woordgebruik en zinsbouw

Het woordgebruik is toereikend voor alledaagse zaken. Elementaire structuren en veel herhalingen.

• tempo en articulatie

Woorden worden duidelijk uitgesproken in een vertrouwd accent.

• hulp

De taalgebruiker wordt direct aangesproken.

Soms moeten bepaalde woorden en uitdrukkingen herhaald worden. Ongebruikelijke idiomatische uitdrukkingen worden vermeden en er wordt duidelijk gearticuleerd.

• onderwerp

Het onderwerp is vertrouwd, valt binnen de persoonlijke belangstelling of heeft betrekking op het dagelijks leven, eigen werk of opleiding.

• woordenschat en woordgebruik

De woordenschat is toereikend om over alledaagse onderwerpen, zoals familie, hobby's, werk, reizen en actuele gebeurtenissen te spreken eventueel door middel van omschrijvingen.

• grammaticale correctheid

Redelijk accuraat gebruik van frequente routines en patronen die horen bij voorspelbare situaties.

• interactie

Kan een eenvoudig face-to-face gesprek over bekende onderwerpen waarvoor persoonlijke interesse bestaat beginnen, voeren en afsluiten. Kan gedeeltelijk herhalen wat iemand gezegd heeft om te bevestigen dat men elkaar begrepen heeft.

• vloeiendheid

Is goed te volgen, alhoewel pauzes voor grammaticale en lexicale planning en herstel van fouten, vooral in langere stukken vrij geproduceerde tekst, veel voorkomen.

• coherentie

Series van kortere, eenvoudige afzonderlijke elementen zijn verbonden tot een samenhangende lineaire reeks van punten.

• uitspraak

De uitspraak is duidelijk verstaanbaar, alhoewel gekleurd door een accent en af en toe een verkeerd uitgesproken woord.

Beheersingsniveau:

Kan zodanig deelnemen aan een vloeiend gesprek, dat normale uitwisseling met moedertaalsprekers redelijk mogelijk is. Kan binnen een vertrouwde context actief deelnemen aan een discussie en hierin standpunten uitleggen en ondersteunen.

1. Informele gesprekken

Kan deelnemen aan uitvoerige gesprekken over de meeste algemene onderwerpen op een duidelijk actieve manier, zelfs in een rumoerige omgeving.

Kan mate van emotie uitdrukken en de persoonlijke betekenis van gebeurtenissen en ervaringen naar voren brengen.

2. Bijeenkomsten en vergaderingen

Kan actief participeren in routinematige en niet-routinematige formele discussies.

Kan zijn/haar mening naar voren brengen, verantwoorden en handhaven, alternatieve voorstellen op waarde toetsen en hypotheses opstellen en erop reageren.

3. Zaken regelen

Kan de voortgang van het werk op weg helpen door anderen uit te nodigen om mee te doen, om te zeggen wat zij denken etc.

Kan een vraagstuk of probleem helder schetsen, door te speculeren over oorzaken en consequenties, en voor- en nadelen van verschillende wijzen van aanpak af te wegen.

Kan een probleem uitleggen en met de desbetreffende instantie of personen onderhandelen over een oplossing voor een onenigheid.

4. Informatie uitwisselen

Kan betrouwbaar gedetailleerde informatie doorgeven.

Kan een heldere, gedetailleerde beschrijving geven van hoe een procedure uitgevoerd moet worden.

Kan informatie en argumenten uit een aantal bronnen bijeenvoegen en daarover rapporteren.

Kan initiatief nemen in een vraaggesprek, kan ideeën ontwikkelen en ze uitbreiden met een beetje hulp of stimulans van de gesprekspartner.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen kunnen algemeen, wetenschappelijk of beroepsmatig van aard zijn of te maken hebben met vrijetijdsbesteding.

• woordgebruik en zinsbouw

Er worden complexe argumentaties gebruikt.

Idiomatische uitdrukkingen worden niet altijd begrepen.

Zinsbouw kan complex zijn.

• tempo en articulatie

Het spreektempo is het gemiddelde spreektempo van een moedertaalspreker. Er wordt standaardtaal gesproken.

• hulp

Gesprekspartners praten op een normaal tempo in de standaardtaal.

• onderwerp

De onderwerpen kunnen algemeen, wetenschappelijk of beroepsmatig van aard zijn of te maken hebben met vrijetijdsbesteding.

• woordenschat en woordgebruik

Taal is toereikend om duidelijke beschrijvingen te geven, en meningen te verkondigen over de meeste algemene onderwerpen. Een enkel maal komt een minder gebruikelijk of minder passend woord voor. Het is echter meestal duidelijk wat wordt bedoeld.

• grammaticale correctheid

De grammatica is redelijk correct. Eventuele kleine afwijkingen doen geen afbreuk aan de begrijpelijkheid en worden vaak hersteld. Enige complexe zinsvormen komen voor.

• interactie

De aanvang van een gesprek, het beurtnemen en het beëindigen van een gesprek gebeurt op over het algemeen op gepaste wijze, soms op een minder elegante manier. Het taalgebruik bevat aanmoedigingen en bevestigingen van de gesprekspartner die dienen om het gesprek gaande te houden..

• vloeiendheid

Het tempo is over het algemeen en voor langere gedeelten vrij vast, alhoewel ook aarzelingen voorkomen waar de spreker zoekt naar patronen en uitdrukkingen. Er zijn nog maar weinig opvallend lange pauzes.

• coherentie

Helderheid en coherentie wordt bewerkstelligd door middel van een beperkt aantal verbindingswoorden, hoewel dat in een lange bijdrage niet altijd even goed lukt.

• uitspraak

Duidelijke, natuurlijke uitspraak en intonatie.

Beheersingsniveau:

Kan zich vloeiend en spontaan uitdrukken zonder merkbaar naar uitdrukkingen te hoeven zoeken. Kan de taal flexibel en effectief gebruiken voor sociale en professionele doeleinden. Kan ideeën en meningen met precisie formuleren en zijn/haar bijdrage vaardig aan die van andere sprekers relateren.

1. Informele gesprekken

Kan taal flexibel en effectief gebruiken voor sociale doeleinden, inclusief emotioneel, dubbelzinnig en humoristisch gebruik.

Kan met gemak complexe interacties tussen derden volgen en hieraan deelnemen in een groepsgesprek, zelfs over abstracte, complexe, onbekende onderwerpen.

2. Bijeenkomsten en vergaderingen

Kan overtuigend een formeel standpunt beargumenteren, door vloeiend, spontaan en adequaat te reageren op vragen en commentaar en gecompliceerde tegenargumenten te beantwoorden. Kan de besprekingen gemakkelijk bijhouden ook wanneer het over abstracte, ingewikkelde of niet vertrouwde onderwerpen gaat.

3. Zaken regelen

Idem als bij B2

4. Informatie uitwisselen

Kan complexe informatie en adviezen begrijpen en uitwisselen op het complete gebied dat gerelateerd is aan zijn/haar beroepstaak.

Kan volwaardig deelnemen aan een vraaggesprek, als ondervrager en ondervraagde, door vloeiend en zonder enige steun in te gaan op de punten die besproken worden en onderbrekingen goed op te vangen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen zijn algemeen, wetenschappelijk, beroepsmatig of alledaags van aard. De onderwerpen kunnen buiten het eigen kennisgebied liggen en abstract en complex zijn met een specialistisch karakter.

• woordgebruik en zinsbouw

Een groot scala aan idiomatische uitdrukkingen en alledaagse uitdrukkingen wordt gebruikt.

• tempo en articulatie

Spreektempo en articulatie zijn normaal.

• hulp

Soms moeten sommige details bevestigd worden, vooral als het accent onbekend is.

• onderwerp

De onderwerpen zijn algemeen, wetenschappelijk, beroepsmatig of alledaags van aard. De onderwerpen kunnen buiten het eigen kennisgebied liggen en abstract en complex zijn met een specialistisch karakter.

• woordenschat en woordgebruik

Correct en flexibel gebruik van een breed scala aan taalmiddelen, waardoor de stijl helder en gepast is en nuances redelijk precies worden weergegeven.

• grammaticale correctheid

Fouten zijn zeldzaam, moeilijk te ontdekken en worden over het algemeen, wanneer ze wel voorkomen, direct gecorrigeerd.

• interactie

Gespreksbeurten worden flexibel en adequaat ingeleid en technieken om aan het woord te blijven of om op gesprekspartners in te gaan worden vaardig gehanteerd.

• vloeiendheid

De uitdrukkingswijze is vloeiend en spontaan. Het gesprek verloopt zonder zichtbare inspanning. Alleen een conceptueel moeilijk onderwerp kan een natuurlijke, vloeiende woordenstroom in de weg staan.

• coherentie

Door een goed gebruik van verbindingswoorden en andere middelen om tekstcohesie tot stand te brengen loopt de tekst goed en is deze ook goedgestructureerd.

• uitspraak

De intonatie is gevarieerd en klemtoon wordt correct gelegd om betekenisverschillen uit te drukken.

Beheersingsniveau:

Kan uitingen op een eenvoudige manier aan elkaar verbinden, zodat hij/zij ervaringen, gebeurtenissen, dromen, verwachtingen en ambities kan beschrijven. Kan in het kort redenen en verklaringen geven voor meningen en plannen. Kan een verhaal vertellen of de plot van een boek of film weergeven en zijn/haar reacties beschrijven.

1. Monologen

Kan zonder omhaal een beschrijving geven van verscheidene vertrouwde zaken binnen zijn/of haar interessegebied.

Kan gedetailleerd verslag doen van ervaringen, en meningen en reacties beschrijven.

Kan details vertellen van onverwachte gebeurtenissen, zoals bijvoorbeeld een ongeluk.

Kan echte of verzonnen gebeurtenissen beschrijven.

Kan een verhaal vertellen.

Kan vertellen over zijn/haar dromen, verwachtingen en toekomstwensen.

2. Een publiek toespreken

Kan een eenvoudige voorbereide presentatie geven over een onderwerp binnen zijn/haar werkveld, die ondanks afwijkend accent en intonatie over het algemeen duidelijk genoeg is om zonder moeilijkheden te volgen, en waarin de hoofdpunten redelijk gedetailleerd geformuleerd zijn. Kan hierop volgende vragen beantwoorden, moet eventueel wel om herhaling vragen als het spreektempo hoog lag.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Het onderwerp is vertrouwd, valt binnen de persoonlijke belangstelling of heeft betrekking op het dagelijks leven, eigen werk of opleiding.

• woordgebruik en woordenschat

De woordenschat is toereikend om eventueel met behulp van omschrijvingen vertrouwde onderwerpen, zoals familie, hobby's, werk, reizen en actuele gebeurtenissen te beschrijven.

• grammaticale correctheid

Redelijk accuraat gebruik van frequente 'routines' en patronen die horen bij over het algemeen voorspelbare situaties.

• vloeiendheid

De spreker is goed te volgen, alhoewel pauzes voor grammaticale en lexicale planning en herstel van fouten, vooral in langere stukken vrij geproduceerde tekst, veel voorkomen.

• coherentie

Series van kortere, eenvoudige afzonderlijke elementen zijn verbonden tot een samenhangende lineaire reeks van punten.

• uitspraak

De uitspraak is duidelijk verstaanbaar, zelfs met een accent en af en toe een verkeerd uitgesproken woord.

Beheersingsniveau:

Kan duidelijke, gedetailleerde beschrijvingen presenteren over een breed scala van onderwerpen die betrekking hebben op zijn/haar interessegebied. Kan een standpunt over een actueel onderwerp verklaren en de voordelen en nadelen van diverse opties uiteenzetten.

1. Monologen

Kan over een groot aantal onderwerpen binnen zijn/haar interessegebied een argumentatie systematisch opbouwen en op adequate wijze de belangrijke punten en relevante details markeren.

Kan een reeks van beredeneerde argumenten opbouwen.

Kan een standpunt uitleggen en daarbij de voor- en nadelen van verschillende opties presenteren

2. Een publiek toespreken

Kan een duidelijke, voorbereide presentatie geven waarbij hij/zij argumenten kan noemen voor of tegen een bepaald standpunt of voor- en nadelen van diverse opties.

Kan omgaan met een aantal daaropvolgende vragen met een mate van vloeiendheid en spontaniteit die noch voor hem/haarzelf, noch voor het publiek ongemak oplevert.

Kan aankondigen over de meeste algemene onderwerpen zo helder, vlot en spontaan brengen dat toehoorders het zonder inspanning kunnen volgen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen kunnen algemeen, wetenschappelijk of beroepsmatig van aard zijn of te maken hebben met vrijetijdsbesteding.

• woordgebruik en woordenschat

De woordenschat is toereikend om duidelijke beschrijvingen te geven, en meningen te verkondigen over de meeste algemene onderwerpen. Het valt niet op dat de spreker naar woorden moet zoeken.

• grammaticale correctheid

Vertoont een vrij uitgebreide beheersing van de grammatica en maakt gebruik van complexe zinsvormen. Er zijn geen fouten die de begrijpelijkheid in de weg staan. De meeste fouten worden door de spreker zelf hersteld.

• vloeiendheid

Stukken tekst worden in een vrij vast tempo geproduceerd, alhoewel de spreker soms aarzelt wanneer hij/zij zoekt naar patronen en uitdrukkingen. Er zijn nog maar weinig opvallend lange pauzes.

• coherentie

De spreker maakt gebruik van een beperkt aantal middelen voor tekstcohesie om zijn/haar uitingen te verbinden tot een heldere, coherente tekst, hoewel dat in een lange bijdrage niet altijd even goed lukt.

• uitspraak

Duidelijke, natuurlijke uitspraak en intonatie.

Beheersingsniveau: Kan duidelijke, gedetailleerde beschrijvingen geven over complexe onderwerpen en daarbij subthema’s integreren, specifieke standpunten ontwikkelen en het geheel afronden met een passende conclusie.

1. Monologen

Kan een duidelijke, gedetailleerde beschrijving geven van complexe onderwerpen.

Kan uitgebreide verhalen vertellen en beschrijvingen geven en daarbij ingaan op subthema's en het betoog afronden met een passende conclusie.

Kan een argumentatie ontwikkelen, daarbij belangrijke punten extra aandacht geven en relevante details ter ondersteuning presenteren.

2. Een publiek toespreken

Kan een duidelijke, goedgestructureerde presentatie geven over een complex onderwerp en daarbij standpunten ondersteunen met aanvullende argumenten en relevante voorbeelden.

Kan goed omgaan met onderbrekingen en daarop spontaan en haast moeiteloos reageren.

Kan aankondigingen vlot en bijna zonder enige moeite brengen en daarbij gebruik maken van de juiste intonatie om fijnere nuances nauwkeurig uit te drukken.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen zijn algemeen, wetenschappelijk, beroepsmatig of alledaags van aard. De onderwerpen kunnen buiten het eigen kennisgebied liggen en abstract en complex zijn met een specialistisch karakter.

• woordgebruik en woordenschat

De ruime woordenschat maakt een helder betoog in een gepaste stijl mogelijk, zonder beperkingen in wat de spreker heeft te zeggen.

• grammaticale correctheid

Het gebruik van de grammatica is voortdurend accuraat. Fouten zijn zeldzaam, moeilijk te ontdekken en over het algemeen worden ze, wanneer ze wel voorkomen, direct gecorrigeerd.

• vloeiendheid

De spreker drukt zich vloeiend en spontaan uit. Alleen een conceptueel moeilijk onderwerp kan een natuurlijke, vloeiende woordenstroom in de weg staan.

• coherentie

De tekst loopt goed en is goed gestructureerd, en vertoont een goed gebruik van structuurpatronen, verbindingswoorden en andere manieren om tekstcohesie tot stand te brengen.

• uitspraak

De intonatie is gevarieerd en klemtoon wordt correct gebruikt om betekenisverschillen uit te drukken.

Beheersingsniveau:

Kan eenvoudige, samenhangende tekst schrijven over onderwerpen die vertrouwd of van persoonlijk belang zijn. Kan persoonlijke brieven schrijven waarin ervaringen en indrukken beschreven worden.

1. Correspondentie

Kan vrij gedetailleerde persoonlijke brieven schrijven over ervaringen, gevoelens en gebeurtenissen.

Kan een korte, eenvoudige zakelijke brief schrijven.

2. Aantekeningen, berichten, formulieren

Kan notities/berichten schrijven waarin eenvoudige informatie van onmiddellijke relevantie voor vrienden, mensen van diensten, docenten en anderen die in zijn/haar dagelijks leven een rol spelen overgebracht wordt waarbij de belangrijke punten begrijpelijk overkomen.

3. Verslagen en rapporten

Kan heel korte rapporten schrijven volgens een vastgestelde standaard, waarin routinematige, feitelijke informatie doorgegeven wordt en redenen voor het ondernemen van bepaalde acties aangegeven worden.

4. Vrij schrijven

Kan eenvoudige, gedetailleerde beschrijvingen maken over een aantal bekende onderwerpen binnen het eigen interessegebied.

Kan verslag doen van ervaringen, en daarbij gevoelens en reacties beschrijven in eenvoudige lopende tekst.

Kan een gebeurtenis, een recent uitstapje – waar gebeurd of verzonnen – beschrijven.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Het onderwerp is vertrouwd, valt binnen de persoonlijke belangstelling of heeft betrekking op het dagelijks leven, eigen werk of opleiding.

• woordenschat en woordgebruik

De woordenschat is toereikend om eventueel met behulp van omschrijvingen over vertrouwde onderwerpen, zoals familie, hobby's, werk, reizen en actuele gebeurtenissen te schrijven.

• grammaticale correctheid

Redelijk correct gebruik van frequente 'routines' en patronen die horen bij voorspelbare situaties.

• spelling en interpunctie

Lopende tekst die over het algemeen in het geheel begrijpelijk is.

Spelling, interpunctie en lay-out zijn in de meeste gevallen accuraat genoeg om te volgen.

• coherentie

Een serie van kortere, eenvoudige afzonderlijke elementen is verbonden tot een samenhangende lineaire reeks van punten.

Beheersingsniveau:

Kan een duidelijke, gedetailleerde tekst schrijven over een breed scala van onderwerpen die de persoonlijke interesse van de schrijver hebben. Kan een opstel of verslag schrijven, informatie doorgeven of redenen aanvoeren ter ondersteuning vóór of tégen een specifiek standpunt. Kan brieven schrijven waarin het persoonlijk belang van ervaringen en indrukken aangegeven wordt.

1. Correspondentie

Kan brieven schrijven met een bepaalde mate van emotie en kan de persoonlijke betekenis van gebeurtenissen en ervaringen onderstrepen en het nieuws en standpunten van de correspondent becommentariëren.

Kan adequate zakelijke brieven schrijven.

2. Aantekeningen, berichten, formulieren

Als op B1

3. Verslagen en rapporten

Kan een essay of rapport schrijven waarbij een argument wordt uitgewerkt, en daarbij redenen aangeven voor of tegen een bepaalde mening en de voordelen en nadelen van verschillende keuzes uitleggen.

Kan een geheel maken van informatie en argumenten uit een aantal bronnen.

4. Vrij schrijven

Kan heldere, gedetailleerde beschrijvingen geven over een scala aan onderwerpen gerelateerd aan zijn/haar interessegebied.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen kunnen algemeen, wetenschappelijk of beroepsmatig van aard zijn of te maken hebben met vrijetijdsbesteding.

• woordenschat en woordgebruik

Voldoende taal om duidelijke beschrijvingen te geven, en meningen te verkondigen over de meeste algemene onderwerpen.

• grammaticale correctheid

Vertoont een vrij uitgebreide beheersing van de grammatica. Er zijn geen fouten die de begrijpelijkheid in de weg staan.

• spelling en interpunctie

Duidelijke, begrijpelijke, lopende tekst waarbij tekstconventies zoals indeling in paragrafen en standaard lay-out zijn toegepast.

Spelling en interpunctie zijn redelijk accuraat maar kunnen invloeden van de moedertaal bevatten.

• coherentie

Een gelimiteerd aantal middelen voor tekstcohesie is aangewend om de uitingen van de schrijver te verbinden tot een heldere, coherente tekst, hoewel dat in een lange tekst niet altijd even goed is gelukt.

Beheersingsniveau:

Kan zich in duidelijke, goed gestructureerde tekst uitdrukken en uitgebreid standpunten uiteenzetten. Kan in een brief, een opstel of een verslag gedetailleerde uiteenzettingen schrijven over complexe onderwerpen en belangrijke punten benadrukken. Kan verschillende soorten teksten schrijven in een zelfverzekerde, persoonlijke stijl die aangepast is aan de lezer die hij/zij in gedachten heeft.

1. Correspondentie

Kan zich duidelijk en precies uitdrukken in persoonlijke correspondentie, en daarbij flexibel en effectief gebruik maken van de taal, inclusief toespelingen en grappen en emotionele taal.

Kan een complexe zakelijke brief schrijven.

2. Aantekeningen, berichten en formulieren

Als op B1

3. Verslagen en rapporten

Kan heldere, goed gestructureerde uiteenzettingen schrijven over complexe onderwerpen en relevante opmerkelijke punten daarin onderstrepen.

Kan standpunten vrij uitvoerig uitwerken en ondersteunen met ondergeschikte punten, redenen en relevante voorbeelden.

4. Vrij schrijven

Kan heldere, gedetailleerde, goed gestructureerde en goed uitgewerkte beschrijvingen en beeldende teksten schrijven in een zekere, persoonlijke en natuurlijke stijl die aansluit bij de lezer.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen zijn algemeen, wetenschappelijk, beroepsmatig of alledaags van aard. De onderwerpen kunnen buiten het eigen kennisgebied liggen en abstract en complex zijn met een specialistisch karakter.

• woordenschat en woordgebruik

De tekst toont een goede beheersing van een breed scala aan taal. De schrijver heeft formuleringen geselecteerd waarmee hij/zij zich helder en in een gepaste stijl kan uitdrukken zonder zich te beperken in wat hij/zij wil zeggen.

• grammaticale correctheid

Consequent accuraat gebruik van de grammatica. Fouten zijn zeldzaam.

• spelling en interpunctie

Lay-out, paragraafindeling en interpunctie zijn consistent en ondersteunen het begrip bij de lezer. De spelling is accuraat, afgezien van enkele verschrijvingen.

• coherentie

De duidelijke, goed lopende en goedgestructureerde tekst, vertoont een goed gebruik van structuurpatronen, verbindingswoorden en andere middelen voor tekstcohesie.

Kan korte stukjes informatie uit verschillende bronnen nauwkeurig met elkaar vergelijken en voor iemand anders samenvatten.

Kan korte, op simpele wijze geschreven passages parafraseren, met gebruik van de originele bewoordingen en ordening.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Vertrouwde, alledaagse of werkgerelateerde onderwerpen.

• woordgebruik en zinsbouw

Eenvoudig en alledaags.

• tekstindeling

Teksten zijn goed gestructureerd.

• tekstlengte

Teksten kunnen langer zijn.

• onderwerp

Het onderwerp is vertrouwd, valt binnen de persoonlijke belangstelling of heeft betrekking op het dagelijks leven, eigen werk of opleiding.

• woordenschat en woordgebruik

De woordenschat is toereikend om eventueel met behulp van omschrijvingen over vertrouwde onderwerpen, zoals familie, hobby's, werk, reizen en actuele gebeurtenissen te schrijven.

• grammaticale correctheid

Redelijk correct gebruik van frequente 'routines' en patronen die horen bij voorspelbare situaties.

• spelling en interpunctie

Lopende tekst die over het algemeen in het geheel begrijpelijk is.

Spelling, interpunctie en lay-out zijn in de meeste gevallen accuraat genoeg om te volgen.

• coherentie

Een serie van kortere, eenvoudige afzonderlijke elementen is verbonden tot een samenhangende lineaire reeks van punten.

Kan een grote variatie van feitelijke en fictieve teksten samenvatten, waarbij hij/zij tegengestelde standpunten en de hoofdthema’s ter discussie stelt en van commentaar voorziet.

Kan fragmenten van nieuwsberichten, interviews en documentaires samenvatten die meningen, argumenten en discussies bevatten.

Kan het plot en de opeenvolging van gebeurtenissen in een film of toneelstuk samenvatten.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Alledaagse onderwerpen en onderwerpen die aansluiten bij het eigen vakgebied.

• woordgebruik en zinsbouw

Er zijn geen beperkingen mits woordenboeken e.d. voorhanden zijn.

• tekstindeling

Er zijn geen beperkingen.

• tekstlengte

Speelt geen rol.

• onderwerp

De onderwerpen kunnen algemeen, wetenschappelijk of beroepsmatig van aard zijn of te maken hebben met vrijetijdsbesteding.

• woordenschat en woordgebruik

Voldoende taal om duidelijke beschrijvingen te geven, en meningen te verkondigen over de meeste algemene onderwerpen.

• grammaticale correctheid

Vertoont een vrij uitgebreide beheersing van de grammatica. Er zijn geen fouten die de begrijpelijkheid in de weg staan.

• spelling en interpunctie

Duidelijke, begrijpelijke, lopende tekst waarbij tekstconventies zoals indeling in paragrafen en standaard lay-out zijn toegepast.

Spelling en interpunctie zijn redelijk accuraat maar kunnen invloeden van de moedertaal bevatten.

• coherentie

Een gelimiteerd aantal middelen voor tekstcohesie is aangewend om de uitingen van de schrijver te verbinden tot een heldere, coherente tekst, hoewel dat in een lange tekst niet altijd even goed is gelukt.

Kan lange, veeleisende teksten samenvatten.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Alle onderwerpen.

• woordgebruik en zinsbouw

Laagfrequent en specialistisch woordgebruik komt voor. Lange samengestelde zinnen.

• tekstindeling

Complexe teksten.

Ingewikkelde instructieteksten.

• tekstlengte

Speelt geen rol meer.

• onderwerp

De onderwerpen zijn algemeen, wetenschappelijk, beroepsmatig of alledaags van aard. De onderwerpen kunnen buiten het eigen kennisgebied liggen en abstract en complex zijn met een specialistisch karakter.

• woordenschat en woordgebruik

De tekst toont een goede beheersing van een breed scala aan taal. De schrijver heeft formuleringen geselecteerd waarmee hij/zij zich helder en in een gepaste stijl kan uitdrukken zonder zich te beperken in wat hij/zij wil zeggen.

• grammaticale correctheid

Consequent accuraat gebruik van de grammatica. Fouten zijn zeldzaam.

• spelling en interpunctie

Lay-out, paragraafindeling en interpunctie zijn consistent en ondersteunen het begrip bij de lezer. De spelling is accuraat, afgezien van enkele verschrijvingen.

• coherentie

De duidelijke, goed lopende en goedgestructureerde tekst, vertoont een goed gebruik van structuurpatronen, verbindingswoorden en andere middelen voor tekstcohesie.

Kan notities maken als een lijst van hoofdpunten tijdens een ongecompliceerd praatje, op voorwaarde dat het onderwerp vertrouwd is en het praatje eenvoudig geformuleerd is en aangeboden wordt in duidelijk gearticuleerde standaardspraak.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Teksten hebben betrekking op vertrouwde onderwerpen uit zijn/haar eigen vakgebied of interessegebied.

• woordgebruik en zinsbouw

Het taalgebruik is eenvoudig. Binnen het eigen vak- en/of interessegebied wordt complexer taalgebruik wel begrepen.

• tempo en articulatie

Het spreektempo is normaal. De spreker spreekt duidelijk gearticuleerde standaardtaal.

• tekstlengte

Teksten zijn niet al te lang.

• onderwerp

Het onderwerp is vertrouwd, valt binnen de persoonlijke belangstelling of heeft betrekking op het dagelijks leven, eigen werk of opleiding.

• woordenschat en woordgebruik

De woordenschat is toereikend om eventueel met behulp van omschrijvingen over vertrouwde onderwerpen, zoals familie, hobby's, werk, reizen en actuele gebeurtenissen te schrijven.

• grammaticale correctheid

Redelijk correct gebruik van frequente 'routines' en patronen die horen bij voorspelbare situaties.

• spelling en interpunctie

Lopende tekst die over het algemeen in het geheel begrijpelijk is.

Spelling, interpunctie en lay-out zijn in de meeste gevallen accuraat genoeg om te volgen.

• coherentie

Een serie van kortere, eenvoudige afzonderlijke elementen is verbonden tot een samenhangende lineaire reeks van punten.

Kan een helder gestructureerde lezing over een vertrouwd onderwerp begrijpen en kan notities maken over punten die hem/haar belangrijk lijken, ook al heeft hij/zij de neiging op woorden te concentreren en daarom enige informatie te missen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Teksten hebben betrekking op concrete en abstracte onderwerpen die men tegenkomt in het sociale en professionele leven en in het onderwijs.

• woordgebruik en zinsbouw

Het taalgebruik is complex.

• tempo en articulatie

De spreker spreekt in standaardtaal en in normaal tempo.

• tekstlengte

Teksten kunnen lang zijn.

• onderwerp

De onderwerpen kunnen algemeen, wetenschappelijk of beroepsmatig van aard zijn of te maken hebben met vrijetijdsbesteding.

• woordenschat en woordgebruik

Voldoende taal om duidelijke beschrijvingen te geven, en meningen te verkondigen over de meeste algemene onderwerpen.

• grammaticale correctheid

Vertoont een vrij uitgebreide beheersing van de grammatica. Er zijn geen fouten die de begrijpelijkheid in de weg staan.

• spelling en interpunctie

Duidelijke, begrijpelijke, lopende tekst waarbij tekstconventies zoals indeling in paragrafen en standaard lay-out zijn toegepast.

Spelling en interpunctie zijn redelijk accuraat maar kunnen invloeden van de moedertaal bevatten.

• coherentie

Een gelimiteerd aantal middelen voor tekstcohesie is aangewend om de uitingen van de schrijver te verbinden tot een heldere, coherente tekst, hoewel dat in een lange tekst niet altijd even goed is gelukt.

Kan gedetailleerde notities maken tijdens een lezing over onderwerpen binnen zijn/haar interessegebied, waarbij de informatie zo accuraat genoteerd wordt en zo dicht bij de originele lezing dat de notities ook bruikbaar zijn voor anderen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Teksten hebben o.a. betrekking op abstracte, complexe, onbekende onderwerpen.

• woordgebruik en zinsbouw

Het taalgebruik is complex. Idiomatisch uitdrukkingen en onduidelijk gestructureerde zinnen zonder expliciete signaalwoorden worden begrepen.

• tempo en articulatie

De spreker spreekt normaal tot snel en hoeft niet duidelijk te articuleren. Slecht verstaanbare en vervormde spraak wordt begrepen. Afwijkingen van standaardtaal vormen over het algemeen geen probleem.

• tekstlengte

Teksten kunnen lang zijn.

• onderwerp

De onderwerpen zijn algemeen, wetenschappelijk, beroepsmatig of alledaags van aard. De onderwerpen kunnen buiten het eigen kennisgebied liggen en abstract en complex zijn met een specialistisch karakter.

• woordenschat en woordgebruik

De tekst verraadt een goede beheersing van een breed scala aan taal. De schrijver heeft formuleringen geselecteerd waarmee hij/zij zich helder en in een gepaste stijl kan uitdrukken zonder zich te beperken in wat hij/zij wil zeggen.

• grammaticale correctheid

Consequent accuraat gebruik van de grammatica. Fouten zijn zeldzaam.

• spelling en interpunctie

Lay-out, paragraafindeling en interpunctie zijn consistent en ondersteunen het begrip bij de lezer. De spelling is accuraat, afgezien van enkele verschrijvingen.

• coherentie

De duidelijke, goed lopende en goedgestructureerde tekst, vertoont een goed gebruik van structuurpatronen, verbindingswoorden en andere middelen voor tekstcohesie.

Beheersingsniveau:

Kan vertrouwde woorden en basiszinnen begrijpen die zichzelf, zijn/haar familie en directe concrete omgeving betreffen, wanneer de mensen langzaam en duidelijk spreken.

1. Gesprekken tussen moedertaalsprekers verstaan

(geen descriptor op dit niveau)

2. Luisteren als lid van een live publiek

(geen descriptor op dit niveau)

3. Luisteren naar aankondigingen en instructies

Kan instructies begrijpen die zorgvuldig en langzaam aan hem/haar gericht zijn en kan korte, eenvoudige aanwijzingen opvolgen.

4. Luisteren naar TV, video- en geluidsopnames

(geen descriptor op dit niveau)

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Teksten hebben betrekking op zeer eenvoudige en vertrouwde onderwerpen uit het dagelijks leven.

• woordgebruik en zinsbouw

Het taalgebruik is zeer eenvoudig. De zinnen zijn gescheiden door pauzes.

• tempo en articulatie

De spreker spreekt zorgvuldig, langzaam en duidelijk.

• tekstlengte

Teksten zijn kort.

• signalen herkennen en interpreteren

(geen descriptor op dit niveau)

Beheersingsniveau:

Kan zinnen en de meest frequente woorden begrijpen die betrekking hebben op gebieden die van direct persoonlijk belang zijn. (bijvoorbeeld basisinformatie over zichzelf en zijn/haar familie, winkelen, plaatselijke omgeving, werk). Kan de belangrijkste punten in korte, duidelijke, eenvoudige boodschappen en aankondigingen volgen.

1. Gesprekken tussen moedertaalsprekers

verstaan

Kan gewoonlijk het onderwerp bepalen in gesprekken om hem/haar heen, wanneer er langzaam en duidelijk gesproken wordt.

2. Luisteren als lid van een live publiek

(geen descriptor op dit niveau)

3. Luisteren naar aankondigingen en instructies

Kan de hoofdzaken begrijpen in korte, heldere en eenvoudige boodschappen en aankondigingen. Kan eenvoudige aanwijzingen begrijpen.

4. Luisteren naar TV, video- en geluidsopnames

Kan hoofdpunten van korte en duidelijke berichten op radio en tv begrijpen als onderwerp en context bekend zijn en wanneer er langzaam en duidelijk wordt gesproken.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Teksten hebben betrekking op eenvoudige en vertrouwde onderwerpen en van direct belang voor hem/haar.

• woordgebruik en zinsbouw

Het taalgebruik is eenvoudig.

• tempo en articulatie

De spreker spreekt rustig en duidelijk.

• tekstlengte

Teksten zijn kort.

• signalen herkennen en interpreteren

Kan op basis van een idee over de betekenis van het geheel van korte teksten over alledaagse en concrete onderwerp, de waarschijnlijke betekenis van onbekende woorden uit de context afleiden.

Beheersingsniveau:

Kan vertrouwde namen, woorden en zeer eenvoudige zinnen begrijpen, bijvoorbeeld in mededelingen, op posters en in catalogi.

1. Correspondentie lezen

Kan korte, eenvoudige berichten op een ansichtkaart begrijpen.

2. Oriënterend lezen

Kan bekende namen, woorden en simpele standaardzinnetjes herkennen in eenvoudige mededelingen in de meest voorkomende alledaagse situaties.

3. Lezen om informatie op te doen

Kan zich een idee vormen van de inhoud van eenvoudige informatieve materialen en korte eenvoudige beschrijvingen, vooral als er visuele ondersteuning bij is.

4. Instructies lezen

Kan korte, eenvoudig geschreven aanwijzingen opvolgen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Concrete zaken over vertrouwde, alledaagse situaties.

• woordgebruik en zinsbouw

Hoogfrequente woorden en korte, eenvoudige zinnen.

• tekstindeling

Visuele ondersteuning.

• tekstlengte

Korte, eenvoudige teksten.

• signalen herkennen en interpreteren

(geen descriptor op dit niveau)

Beheersingsniveau:

Kan korte, eenvoudige teksten lezen. Kan specifieke voorspelbare informatie vinden in eenvoudige, alledaagse teksten zoals advertenties, menu's en dienstregelingen. Kan korte, eenvoudige, persoonlijke brieven begrijpen.

1. Correspondentie lezen

Kan korte, eenvoudige brieven, faxen en e-mails over vertrouwde onderwerpen begrijpen.

2. Oriënterend lezen

Kan specifieke, voorspelbare informatie vinden in eenvoudig alledaags materiaal zoals advertenties, prospectussen, menu's, referentielijsten en roosters.

Kan specifieke informatie in lijsten vinden en de benodigde informatie daaruit halen (bijvoorbeeld het gebruik van de Gouden Gids om bepaalde diensten of goederen te vinden).

Kan alledaagse borden en mededelingen begrijpen: in openbare ruimtes zoals op straat, in restaurants, treinstations, en werkplaatsen, die bijvoorbeeld instructies of waarschuwingen voor gevaar betreffen.

3. Lezen om informatie op te doen

Kan specifieke informatie vinden in eenvoudig geschreven materiaal dat hij/zij tegenkomt zoals brieven, brochures of korte krantenartikelen die gebeurtenissen beschrijven.

4. Instructies lezen

Kan eenvoudige instructies bij apparatuur begrijpen die men in het dagelijks leven tegenkomt – zoals in een telefooncel.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Alledaags, bekend en concreet.

• woordgebruik en zinsbouw

Hoogfrequente woorden en woorden bekend uit de eigen taal of behorend tot internationaal vocabulaire. Teksten zijn eenvoudig en helder van structuur.

• tekstindeling

De indeling geeft visuele ondersteuning bij het begrijpen van de tekst.

• tekstlengte

Korte teksten.

• signalen herkennen en interpreteren

Kan op basis van een idee over de betekenis van het geheel van korte teksten over alledaagse en concrete onderwerp, de waarschijnlijke betekenis van onbekende woorden uit de context afleiden.

Beheersingsniveau:

Kan deelnemen aan een eenvoudig gesprek, wanneer de gesprekspartner bereid is om zaken in een langzamer spreektempo te herhalen of opnieuw te formuleren en helpt bij het formuleren van wat de spreker probeert te zeggen. Kan eenvoudige vragen stellen en beantwoorden die een directe behoefte of zeer vertrouwde onderwerpen betreffen.

1. Informele gesprekken

Kan zich voorstellen, kan groeten en afscheid nemen.

Kan mensen vragen hoe het met hen gaat en kan reageren op nieuws.

2. Bijeenkomsten en vergaderingen

(geen descriptor op dit niveau)

3. Zaken regelen

Kan mensen om dingen vragen en mensen dingen geven.

Kan omgaan met cijfers, hoeveelheden, kosten en tijd.

4. Informatie uitwisselen

Kan eenvoudige vragen stellen en beantwoorden, eenvoudige uitspraken doen op het gebied van directe behoeften of over zeer vertrouwde onderwerpen en op dergelijke uitspraken reageren.

Kan vragen stellen en beantwoorden over zichzelf en andere mensen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Onderwerpen zijn eenvoudig en zeer vertrouwd of gerelateerd aan directe behoeften.

• woordgebruik en zinsbouw

Woorden en uitdrukkingen zijn hoogfrequent. Woordgebruik is concreet en alledaags, niet-idiomatisch.

Zinnen zijn kort en eenvoudig.

• tempo en articulatie

Het spreektempo is laag. Woorden worden duidelijk uitgesproken. Er zijn lange pauzes, zodat de taalgebruiker kan nadenken over de betekenis.

• hulp

De gesprekspartner moet langzaam en duidelijk spreken en bereid zijn om veel te herhalen en te herformuleren en na te gaan of hij/zij begrepen wordt.

• onderwerp

Onderwerpen zijn eenvoudig en zeer vertrouwd of gerelateerd aan directe behoeften

• woordenschat en woordgebruik

Beperkt tot een klein repertoire van woorden en eenvoudige uitdrukkingen, over persoonlijke details en bepaalde concrete situaties.

• grammaticale correctheid

Beperkt tot een klein aantal eenvoudige grammaticale constructies en uit het hoofd geleerde uitdrukkingen.

• interactie

Vragen en antwoorden over persoonlijke details. De communicatie is totaal afhankelijk van herhaling, herformulering en correcties.

• vloeiendheid

Beperkt tot korte, geïsoleerde, uitingen, voornamelijk standaarduitdrukkingen, met veel pauzes om te zoeken naar uitdrukkingen, de uitspraak van minder bekende woorden, en het herstellen van storingen in de communicatie.

• coherentie

Het verband tussen woorden of groepen van woorden wordt aangegeven met basisvoegwoorden, zoals: ‘en’ of ‘dan’.

• uitspraak

De uitspraak van een beperkt aantal geleerde woorden en uitdrukkingen kunnen met enige inspanning worden verstaan door native speakers die gewend zijn om te spreken met mensen met een andere taalachtergrond.

Beheersingsniveau:

Kan communiceren over eenvoudige en alledaagse taken die een eenvoudige en directe uitwisseling van informatie over vertrouwde onderwerpen en activiteiten betreffen. Kan zeer korte sociale gesprekken aan, alhoewel hij/zij gewoonlijk niet voldoende begrijpt om het gesprek zelfstandig gaande te houden.

1. Informele gesprekken

Kan sociale contacten tot stand brengen: groeten en afscheid nemen, zichzelf of anderen voorstellen, bedanken, op uitnodigingen, suggesties en verontschuldigingen reageren indien direct tot hem/haar gericht en langzaam en duidelijk gesproken en ze zelf doen.

Is echter niet in staat zonder medewerking van de gesprekspartner het gesprek op gang te houden.

Kan op eenvoudige wijze voorkeur en mening uitdrukken over vertrouwde alledaagse onderwerpen.

2. Bijeenkomsten en vergaderingen

Kan zeggen wat hij/zij denkt in een formele vergadering als hij/zij rechtstreeks wordt aangesproken, op voorwaarde dat hij/zij, indien nodig, om herhaling kan vragen.

3. Zaken regelen

Kan aangeven dat hij/zij de gesprekspartner volgt en kan, als de gesprekspartner zich daarvoor inspant, begrijpen wat er gedaan moet worden.

Kan informatie vragen over reizen en kan gebruik maken van het openbaar vervoer.

Kan informatie vragen over zaken en kan eenvoudige transacties doen in winkels, postkantoren en banken.

Kan informatie geven en ontvangen over hoeveelheden, nummers, prijzen, etc.

4. Informatie uitwisselen

Kan eenvoudige aanwijzingen en instructies geven en opvolgen.

Kan communiceren binnen eenvoudige en dagelijkse taken waarin gevraagd wordt om een eenvoudige en directe uitwisseling van informatie.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen zijn alledaags en vertrouwd.

• woordgebruik en zinsbouw

Woordgebruik is eenvoudig.

Zinnen zijn kort.

• tempo en articulatie

Er wordt langzaam gesproken en duidelijk gearticuleerd.

• hulp

De gesprekspartner past zijn taalgebruik aan de taalgebruiker aan door langzaam en duidelijk te spreken, te controleren of hij/zij begrepen wordt en waar nodig te herformuleren of te herhalen.

De gesprekpartner biedt hulp bij het formuleren en verhelderen van wat de taalgebruiker wil zeggen.

Vragen en uitingen zijn direct aan de taalgebruiker gericht.

• onderwerp

De onderwerpen zijn alledaags en vertrouwd.

• woordenschat en woordgebruik

Standaard patronen met uit het hoofd geleerde uitdrukkingen en kleine groepen van woorden waarmee beperkte informatie wordt overgebracht m.b.t. eenvoudige alledaagse situaties.

• grammaticale correctheid

Correct gebruik maken van eenvoudige constructies, bevat echter ook systematisch elementaire fouten.

• interactie

Antwoorden op vragen en reacties op eenvoudige uitspraken. Indicaties van begrip maar weinig initiatief om de conversatie gaande te houden.

• vloeiendheid

Zeer korte uitingen, met veel voorkomende pauzes, valse starts en het herformuleren van uitingen.

• coherentie

Groepen woorden zijn verbonden met eenvoudige voegwoorden, zoals: ‘en’, ‘maar’ en ‘omdat’.

• uitspraak

De uitspraak is duidelijk genoeg om verstaanbaar te zijn, ondanks een hoorbaar accent. Gesprekspartners vragen af en toe om herhaling.

Beheersingsniveau:

Kan eenvoudige uitdrukkingen en zinnen gebruiken om de eigen woonomgeving en de mensen in de naaste omgeving te beschrijven.

1. Monologen

Kan zichzelf beschrijven, kan beschrijven wat hij/zij doet en waar hij/zij woont.

2. Een publiek toespreken

Kan een zeer korte en vooraf geoefende mededeling voorlezen, bijvoorbeeld een toost uitbrengen, een spreker introduceren.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Onderwerpen zijn eenvoudig en zeer vertrouwd of gerelateerd aan directe behoeften.

• woordgebruik en woordenschat

Beperkte woordenschat en eenvoudige uitdrukkingen, over persoonlijke details en bepaalde concrete situaties.

• grammaticale correctheid

Eenvoudige grammaticale constructies en uit het hoofd geleerde uitdrukkingen.

• vloeiendheid

Korte, geïsoleerde uitingen, vooral standaarduitdrukkingen, met veel pauzes om te zoeken naar uitdrukkingen, de uitspraak van minder bekende woorden, en om storingen in de communicatie te herstellen.

• coherentie

Woorden of groepen van woorden zijn verbonden door middel van basisvoegwoorden, zoals: ‘en’ of ‘dan’.

• uitspraak

De uitspraak van een beperkt aantal geleerde woorden en uitdrukkingen kan met enige inspanning worden verstaan door native speakers, die gewend zijn om te spreken met mensen met een andere taalachtergrond.

Beheersingsniveau:

Kan een reeks uitdrukkingen en zinnen gebruiken om in eenvoudige bewoordingen familie en andere mensen, leefomstandigheden, opleiding en huidige of meest recente baan te beschrijven.

1. Monologen

Kan zijn/haar familie, woonomstandigheden, onderwijservaring, huidige of meest recente baan beschrijven.

Kan in eenvoudige bewoordingen mensen, plaatsen en eigendommen beschrijven.

2. Een publiek toespreken

Kan een eenvoudig, kort, vooraf ingeoefend praatje houden over een bekend onderwerp.

Kan op eenvoudige vragen reageren als hij/zij om herhaling kan vragen en enige hulp geboden wordt bij het formuleren van het antwoord.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen zijn alledaags en vertrouwd.

• woordenschat en woordgebruik

Standaardpatronen met uit het hoofd geleerde uitdrukkingen en kleine groepen van woorden waarmee beperkte informatie wordt overgebracht in eenvoudige alledaagse situaties.

• grammaticale correctheid

Correct gebruik van eenvoudige constructies, maar bevat nog systematisch elementaire fouten.

• vloeiendheid

Overwegend zeer korte uitingen, met veel pauzes, valse starts en herformuleringen.

• coherentie

Groepen woorden zijn verbonden door middel van eenvoudige voegwoorden, zoals: ‘en’, ‘maar’ en ‘omdat’.

• uitspraak

De uitspraak is duidelijk genoeg om de spreker te kunnen volgen, ondanks een hoorbaar accent. Luisteraars zullen af en toe om herhaling moeten vragen.

Beheersingsniveau

Kan een korte, eenvoudige ansichtkaart schrijven, bijvoorbeeld voor het zenden van vakantiegroeten. Kan op formulieren persoonlijke details invullen, bijvoorbeeld naam, nationaliteit en adres op een inschrijvingsformulier noteren.

1. Correspondentie

Kan een korte eenvoudige ansichtkaart schrijven.

2. Aantekeningen, berichten, formulieren

Kan nummers en data, eigen naam, nationaliteit, adres, leeftijd, geboortedatum of aankomstdatum in een land, etc. schrijven zoals op een inschrijvingsformulier.

3. Verslagen en rapporten

(geen descriptor op dit niveau)

4. Vrij schrijven

Kan eenvoudige frases en zinnen schrijven over zichzelf of denkbeeldige personen, over waar ze wonen en wat ze doen.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Onderwerpen zijn eenvoudig en zeer vertrouwd of gerelateerd aan directe behoeften.

• woordenschat en woordgebruik

Woorden en eenvoudige uitdrukkingen, over persoonlijke details en bepaalde concrete situaties.

• grammaticale correctheid

Een klein aantal eenvoudige grammaticale constructies en uit het hoofd geleerde uitdrukkingen.

• spelling en interpunctie

Bekende woorden en korte zinnen zoals op eenvoudige verkeers- of ANWB borden, instructies, namen van dagelijkse objecten en namen van winkels of regelmatig gebruikte basiszinnen zijn correct overgeschreven.

Eigen adres, nationaliteit en andere persoonlijke details zijn correct gespeld.

• coherentie

Woorden of groepen van woorden zijn verbonden met behulp van basisvoegwoorden, zoals: ‘en’ of ‘dan’.

Beheersingsniveau

Kan korte, eenvoudige notities en boodschappen opschrijven. Kan een zeer eenvoudige persoonlijke brief schrijven, bijvoorbeeld om iemand voor iets te bedanken.

1. Correspondentie

Kan heel eenvoudige persoonlijke brieven schrijven om dankbaarheid of verontschuldigingen overbrengen.

2. Aantekeningen, berichten, formulieren

Kan een korte, eenvoudige boodschap noteren als om herhaling of herformulering gevraagd kan worden.

Kan korte, eenvoudige aantekeningen of boodschappen gerelateerd aan zaken van onmiddellijke noodzaak schrijven.

3. Verslagen en rapporten

(geen descriptor op dit niveau)

4. Vrij schrijven

Kan een aantal eenvoudige frases en zinnen over familie, leefomstandigheden, educatieve achtergrond, huidige of meest recente baan schrijven.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

De onderwerpen zijn alledaags en vertrouwd.

• woordenschat en woordgebruik

Standaardpatronen met uit het hoofd geleerde uitdrukkingen en kleine groepen van woorden waarmee beperkte informatie wordt overgebracht.

• grammaticale correctheid

Eenvoudige constructies, echter systematisch met elementaire fouten.

• spelling en interpunctie

Korte zinnen over alledaagse onderwerpen – bijvoorbeeld een routebeschrijving- zijn correct overgeschreven.

Spelling van korte woorden die binnen het mondelinge vocabulaire van de schrijver vallen is fonetisch redelijk correct (volgt echter niet noodzakelijk de standaard spellingsconventies).

• coherentie

Groepen woorden zijn verbonden met behulp van eenvoudige voegwoorden, zoals: ‘en’, ‘maar’ en ‘omdat’.

Kan losse woorden en korte teksten overnemen als deze gepresenteerd worden in standaard geprinte opmaak.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Concrete zaken over vertrouwde, alledaagse situaties.

• woordgebruik en zinsbouw

Hoogfrequente woorden en korte, eenvoudige zinnen.

• tekstindeling

Visuele ondersteuning.

• tekstlengte

Korte, eenvoudige teksten.

• onderwerp

Onderwerpen zijn eenvoudig en zeer vertrouwd of gerelateerd aan directe behoeften.

• woordenschat en woordgebruik

Woorden en eenvoudige uitdrukkingen, over persoonlijke details en bepaalde concrete situaties.

• grammaticale correctheid

Een klein aantal eenvoudige grammaticale constructies en uit het hoofd geleerde uitdrukkingen.

• spelling en interpunctie

Bekende woorden en korte zinnen zoals op eenvoudige verkeers- of ANWB borden, instructies, namen van dagelijkse objecten en namen van winkels of regelmatig gebruikte basiszinnen zijn correct overgeschreven.

Eigen adres, nationaliteit en andere persoonlijke details zijn correct gespeld.

• coherentie

Woorden of groepen van woorden zijn verbonden met behulp van basisvoegwoorden, zoals: ‘en’ of ‘dan’.

Kan korte teksten overnemen in geprinte of duidelijk geschreven opmaak.

De voorbeelden zijn opgenomen op de volgende pagina, uitgesplitst naar de domeinen werk, opleiding en dagelijks leven.

• onderwerp

Alledaags, bekend en concreet.

• woordgebruik en zinsbouw

Hoogfrequente woorden en woorden bekend uit de eigen taal of behorend tot internationaal vocabulaire. Teksten zijn eenvoudig en helder van structuur.

• tekstindeling

De indeling geeft visuele ondersteuning bij het begrijpen van de tekst.

• tekstlengte

Korte teksten.

• onderwerp

De onderwerpen zijn alledaags en vertrouwd.

• woordenschat en woordgebruik

Standaardpatronen met uit het hoofd geleerde uitdrukkingen en kleine groepen van woorden waarmee beperkte informatie wordt overgebracht.

• grammaticale correctheid

Eenvoudige constructies, echter systematisch met elementaire fouten.

• spelling en interpunctie

Korte zinnen over alledaagse onderwerpen – bijvoorbeeld een routebeschrijving- zijn correct overgeschreven.

Spelling van korte woorden die binnen het mondelinge vocabulaire van de schrijver vallen is fonetisch redelijk correct (volgt echter niet noodzakelijk de standaard spellingsconventies).

• coherentie

Groepen woorden zijn verbonden met behulp van eenvoudige voegwoorden, zoals: ‘en’, ‘maar’ en ‘omdat’.

Geen descriptor op dit niveau

Geen descriptor op dit niveau

Complexiteit woorden

Leest en schrijft aangeleerde kapstokwoorden, drieletterwoorden,

klankzuivere woorden en woorden met tweetekenklanken.

Leest en schrijft aangeleerde kapstokwoorden,

alle korte woorden

en langere bekende woorden met alle tekencombinaties.

De woorden bevatten

medeklinkerclusters en morfologische toevoegingen.

Leest en schrijft alle woorden met uitzondering van lange en inhoudelijk onbekende woorden.

Zelfstandigheid

Voert lees- en schrijftaken uit met hulp en/of gebruikt hierbij voorbeelden.

Voert bekende en geleerde taken zelfstandig uit.

Voert nieuwe taken zelfstandig uit en is in staat een transfer te maken naar zaken die in een andere context zijn aangeleerd.

Vloeiendheid

Schrijft letter voor letter en leest spellend.

Spelt voor lezen en schrijven in clusters.

Analyseert en synthetiseert in stilte, alleen lange onbekende woorden kunnen problemen opleveren. Herkent bekende woorden direct en schrijft woorden als geheel op.

Tekstkenmerken

(receptief)

De teksten zijn zeer kort en handelen over bekende onderwerpen.

De teksten hebben een duidelijk lettertype en er zit veel wit in de tekst.

Hoofdletters en leestekens komen voor in de tekst. Ze zijn echter niet relevant voor begrip.

De teksten zijn speciaal uitgezocht, ze zijn kort en handelen over bekende onderwerpen. Ze bevatten concrete en bekende woorden.

Het lettertype kan variëren. Handgeschreven letters worden herkend.

De teksten zijn kort en eenvoudig. Ze gaan over concrete zaken en over vertrouwde alledaagse situaties.

Ze bevatten hoogfrequente woorden en korte, eenvoudige zinnen.

Er is visuele ondersteuning.

Het lettertype is duidelijk. Hoofdletters, punten en komma's vormen een bron van informatie.

1. Letters en klanken

Kent de kenmerkende verschillen tussen letters. Weet wanneer een teken een andere letter is of wanneer het een variant is van dezelfde letter.

Onderscheidt verwarrende letters als d/b/p, m/n, en n/u.

Maakt de klank-tekenkoppeling bij alle klinkers, medeklinkers, en tweetekenklinkers, zowel in kleine als in hoofdletters. Aarzelingen komen voor.

Maakt zonder aarzelen de klank-tekenkoppeling bij alle klinkers en medeklinkers, ook als deze uit twee tekens bestaan.

Sommige tweetekenklanken en moeilijk uit te spreken lettercombinaties leveren nog problemen op.

Maakt vlot de klank-tekenkoppeling bij alle letters.

Tweetekenklanken en moeilijke medeklinkerclusters leveren geen problemen meer op bij het vormen van de woorden. Deze kunnen echter soms nog wel spellend gelezen worden.

Leest vloeiend frequente gebonden morfemen zoals: ‘-en’, ‘ge-’, ‘-t’, ‘-s’, ‘-er’, ‘-ster’, ‘-je’ en ‘-tje’.

Herkent moeilijk uit te spreken lettercombinaties.

belastingdienst

Herkent hoogfrequente medeklinkerclusters zoals ‘st’, ‘kr’, ‘br’ en ‘nt’.

Heeft hoogfrequente medeklinkerclusters geautomatiseerd.

Herkent hoofd- en kleine letters als variant van één letter.

Herkent verschillende lettertypen, herkent de letters in duidelijke handgeschreven teksten.

Kan verschillende lettertypen en handgeschreven teksten lezen.

Herkent de getallen 1 tot 50.

Herkent getallen tot 100.

Herkent de getallen tot 1000.

Kent de principes van alfabetisch opzoeken.

2. Woorden

Herkent vertrouwde woordbeelden in teksten.

Leest alle mkm woorden vloeiend.

Leest alle geleerde en frequente woorden vloeiend.

Is in staat om bekende éénlettergrepige, klankzuivere mkm woorden (medeklinker, klinker, medeklinker) te analyseren en te synthetiseren.

Is in staat om alle klankzuivere woorden (mkm, mkmm, mmkm en mmkmm woorden) en ook samengestelde woorden te analyseren en te synthetiseren.

Lange medeklinkerclusters kunnen nog problemen opleveren:

krat, post spruitjes, barst, langst, leukste

Samengestelde, onbekende en niet-klankzuivere woorden worden soms nog geanalyseerd en gesynthetiseerd

Herkent behandelde kapstokwoorden in één oogopslag.

Leest behandelde en vertrouwde woorden vloeiend.

De geleerde woordbeelden worden vlot herkend.

Bezit een groot repertoire frequente en bekende woorden waarvan het woordbeeld onmiddellijk wordt herkend.

Herkent open lettergrepen en dubbele medeklinkers in het midden van een woord.

3. Zinnen

Kan in een voorgelezen zin de afzonderlijke woorden aanwijzen.

Leest korte zinnen met klankzuivere of geleerde woorden.

Leest en begrijpt korte zinnen over alledaagse zaken.

Vul hier uw naam in.

Leest en begrijpt langere zinnen met een enkel onbekend woord.

Vul uw gegevens in op het formulier.

Kent de functie van frequente leestekens zoals punt en vraagteken.

Weet dat een zin begint met een hoofdletter en eindigt met een punt.

Kent de functie van leestekens in een tekst.

4. Tekst

Leest en begrijpt een zeer korte eenvoudige tekst met bekende woorden en over een alledaags onderwerp. Hierbij valt te denken aan speciale voor deze doelgroep geconstrueerde

onderwijsteksten.

Kan een tekst met een enkel onbekend woord erin lezen over bekende onderwerpen.

5. Leestempo en vloeiendheid

Leest aangeboden kapstokwoorden vlot.

Leest behandelde en vertrouwde woorden vloeiend.

Herkent bekende woorden direct.

Kan éénlettergrepige mkm woorden verklanken. Leest vaak nog spellend.

Leest korte klankzuivere woorden vloeiend, langere woorden kunnen nog spellend gelezen worden. Spelt hierbij meestal in clusters.

Leest alleen moeilijke woorden soms nog spellend.

huursubsidie

Leest vloeiend, maar nog wel in een rustig tempo. Alleen lange onbekende woorden kunnen problemen opleveren.

Analyseert en synthetiseert meestal in stilte en in clusters.

6. Principes van geletterdheid:

• Kennis van het feit dat geschreven taal een neerslag is van gesproken taal;

• van de relatie tussen beeld en informatie;

• en herkenning van tekstsoorten.

Weet dat Nederlands van links naar rechts gelezen wordt en van boven naar beneden.

Weet dat een woord de neerslag is van een combinatie van klanken.

Kan de afkomst van een tekst ten minste duiden.

Start na een eerste oriëntatie op de tekst met lezen in plaats van met gokken om de tekst verder te begrijpen.

Weet dat uit de context blijkt of cijfers naar bijvoorbeeld geld, data of telefoonnummers verwijzen.

Weet dat woord en beeld samen informatie kunnen verschaffen, bijvoorbeeld op borden.

Leest visueel materiaal, begrijpt bijvoorbeeld dat een plattegrond een platte weergave is van een stad.

Kent het verschijnsel legenda.

Weet dat logo’s en pictogrammen en geometrische figuren ergens naar verwijzen.

Weet waar frequente logo’s naar verwijzen.

Weet dat ook ongrammaticale zinnen en zinnen die wat betreft de inhoud onjuist zijn wel op papier kunnen staan.

Mijn moeder is een man.

Kan alfabetisch gerangschikte woorden opzoeken.

1. Letters en klanken

Ziet kenmerkende verschillen tussen letters en maakt daar gebruik van bij het schrijven van die letters.

Kan alle lettertekens herkenbaar schrijven (kan de patronen overschrijven). Letters met veel uiterlijke overeenkomsten kunnen soms nog problemen opleveren

d/b/p, m/n, n/u

Schrijft alle lettertekens vloeiend en herkenbaar.

Kan van elke letter zowel de hoofdletter als de kleine letter schrijven.

Schrijft hoogfrequente medeklinkerclusters vloeiend.

Schrijft de klinkers en medeklinkers ook als deze uit twee letters bestaan. Maakt daarbij gebruik van de klank-tekenkoppeling. Er worden nog fouten gemaakt.

Kan de klank-tekenkoppeling maken bij de meeste klinkers en medeklinkers en deze te noteren. Klanken die in de moedertaal niet bekend of betekenisonderscheidend zijn leveren soms nog problemen op.

Kan de klank-tekenkoppeling maken bij alle klinkers en medeklinkers.

Schrijft vloeiend frequente morfemen zoals: : ‘-en’, ‘ge-’, ‘-t’, ‘-s’, ‘-er’, ‘-ster’, ‘-je’ en ‘-tje ’ op bij het schrijven van woorden.

brief-briefje

Schrijft de cijfers 1 tot en met 50 zonder voorbeeld.

Schrijft de cijfers tot 100 zonder voorbeeld.

Schrijft de cijfers onder de 1000 zonder voorbeeld.

2. Woorden

Schrijft foutloos woorden over.

Schrijft de aangeboden kapstokwoorden.

Schrijft de met nadruk aangeboden functionele woorden routinematig en zonder problemen.

Is in staat bekende éénlettergrepige woorden visueel te analyseren en te synthetiseren, is in staat deze enige tijd vast te houden in het geheugen en weer te reproduceren (visueel dictee). Hierbij komen fouten nog voor, maar het principe van klank-tekenkoppeling wordt begrepen.

Is in staat bekende woorden visueel te analyseren en te synthetiseren, kan deze enige tijd vasthouden in het geheugen en weer te reproduceren (visueel dictee).

Schrijft hoogfrequente woorden vanuit een woordbeeld en hoeft daarbij niet meer te spellen.

Schrijft nieuwe korte, klankzuivere woorden (mkm woorden) die samengesteld zijn uit geleerde letters (auditief dictee). Hierbij komen fouten nog voor, maar het principe van klank-tekenkoppeling wordt begrepen.

Schrijft nieuwe korte, klankzuivere mkm woorden (auditief dictee) Fouten komen voor als de klank in de moedertaal niet bekend of betekenisonderscheidend is.

Schrijft (m)mkm(m) woorden in veel gevallen direct of analyseert en synthetiseert in stilte.

Schrijft woorden met hoogfrequente medeklinker-clusters en open lettergrepen vlot.

Schrijft langere woorden met morfologische toevoegingen automatisch.

3. Zinnen

Maakt woorden in een zin herkenbaar door witruimte te gebruiken tussen twee woorden.

Begint een zin met een hoofdletter en eindigt met een punt.

Gebruikt leestekens als punt, vraagteken en uitroepteken op een juiste wijze.

Schrijft korte zinnetjes.

Ik ben..(Mimoun)

Schrijft korte zinnen over alledaagse zaken (visueel of auditief zinsdictee).

Hoe gaat het met jou?

Schrijft begrijpelijke korte zinnen met een enkel moeilijk woord erin.

Ik ben ongeveer om vijf uur thuis.

4. Tekst

Schrijft op de lijn en deelt een tekst in met een overzichtelijke bladspiegel.

Kan met behulp van voorbeeldzinnen een kort tekstje met bijvoorbeeld persoonlijke informatie schrijven.

Kan zelfstandig een kort tekstje met bijvoorbeeld persoonlijke informatie schrijven.

5. Schrijftempo en vloeiendheid

Schrijft aangeboden kapstokwoorden vlot.

Schrijft de met nadruk aangeboden functionele woorden vlot en zonder aarzelen.

Schrijft vloeiend maar vaak nog wel in een rustig tempo.

Schrijft nog spellend.

Bij spellend schrijven kan in clusters geschreven worden.

Schrijft bekende frequente woorden op vanuit een woordbeeld.

Schrijft korte woorden in één keer over.

Schrijft korte zinnen in een keer over. Wanneer er lange woorden in voorkomen wordt soms nog een keer extra gekeken.

6. Principes van het schrift

(Begrip van het feit dat geschreven taal een neerslag is van gesproken taal)

Schrijft het Nederlands van links naar rechts en van boven naar beneden.

Groepeert cijfers op de juiste manier bij data, telefoonnummers en geldbedragen.

Is in staat een herkenbare structuur in cijfers aan te brengen bijvoorbeeld: een kenteken en een postcode.

Kan met de juiste schrijfhouding en goede hantering van pen en papier letters, woorden en cijfers naschrijven.

Weet dat een woord uit letters is samengesteld bij het schrijven ervan en tekent geen plaatjes.

Weet dat een zin uit woorden bestaat.

Weet dat een tekst uit zinnen bestaat.

Weet dat van gesproken taal elk woord opgeschreven kan worden.

Weet dat ook ongrammaticale zinnen en zinnen die wat betreft de inhoud onjuist opgeschreven kunnen worden.

Mijn moeder is een man.

Weet dat geschreven woorden een neerslag zijn van gesproken taal.

Weet dat letters en woorden een neerslag zijn van klanken.

1. Klanken in een woord

Kan geleerde klanken herkennen in een éénlettergrepig woord.

Kan de meeste klanken herkennen en isoleren in een éénlettergrepig woord.

Nog niet: [ng], [nk], mmmk- (stroom) of

-kmmm (barst) combinaties.

Kan alle klanken en medeklinkerclusters herkennen en isoleren in een woord.

Kan de eerste klank isoleren in een woord.

Kan bekende klanken nazeggen.

Kan alle klanken nazeggen.

Kan medeklinkerclusters nazeggen.

Kan horen of de beginklanken in woorden hetzelfde zijn.

maan / naam

Hoort of bekende klanken in woorden hetzelfde zijn.

pet / pot

bes / bel

Hoort of klanken in woorden hetzelfde zijn.

Hoort en is in staat aan te geven welke klanken verschillend zijn in twee woorden.

paard / baard: de eerste letter bij de eerste een p en bij de tweede een b

Kan van losse klanken een mkm woord maken (synthese).

les

Kan van losse klanken een mmkmmm woord maken (synthese).

worst

kwarts

Kan een mkm woord in klanken opdelen en die benoemen (klankanalyse).

Kan een mmkmmm woord in klanken opdelen en benoemen (klankanalyse).

Kan een woord in klanken opdelen en kan klanken benoemen (klankanalyse).

2. Woorden in een zin

Herkent de aangeboden kapstokwoorden.

Herkent de met nadruk aangeboden functiewoorden in een zin.

Kan korte onbekende en langere bekende woorden nazeggen.

Is in staat om korte en samengestelde woorden na te zeggen.

Kan bekende woorden nazeggen.

Kan klankzuivere en niet-klankzuivere samengestelde woorden nazeggen.

Kan bekende, korte woorden isoleren in een korte zin.

Kan bekende korte en lange woorden te isoleren in een korte zin.

Kan woorden isoleren in een lange zin.

Kan woordaccent in een korte zin nazeggen.

Hoort dat samengestelde woorden uit stukjes bestaan.

Kan woorden opdelen in lettergrepen en deze benoemen.

3. Zinnen

Kan woorden isoleren in een korte zin.

Kan woorden isoleren in een lange zin.

Kan het aantal woorden tellen in een korte zin.

Kan het aantal woorden tellen in een lange zin.

Kan korte zinnen vasthouden en reproduceren.

Kan zinnen in het geheugen opslaan en reproduceren.

Kan het woordaccent in een lange zin nazeggen.

Hoort intonatie van een zin en kan deze reproduceren.

4. Gesprekken

Hoort in gesprekken de intonatieverschillen bij een vraag of een waarschuwing.

Hoort in gesprekken de intonatieverschillen bij een mededeling of een instructie.

Herkent de ‘toon’ van een gesprek.

Herkent bekende woorden in een tekst.

Kan kernwoorden isoleren in een gesprek.

1. Correspondentie lezen

Ziet of een brief aan hem of haar is geadresseerd.

Herkent logo’s of namen van afzenders.

Kan reclame van geadresseerde correspondentie onderscheiden.

Kan correspondentie scheiden in belangrijke en onbelangrijke post.

Kan de post selecteren en de eenvoudige post zelf lezen.

Kan gebruik makend van de context en kennis van de wereld zich een idee vormen van de inhoud van een kaart of korte eenvoudige brief. Zoekt en vindt en begrijpt belangrijke woorden.

Begrijpt korte, eenvoudige berichten op een ansichtkaart of memo.

2. Oriënterend / zoekend lezen

Herkent veelvoorkomende tekstsoorten en weet waarvoor ze dienen en hoe ermee te handelen.

Kan bekende namen, woorden en standaardzinnetjes herkennen in alledaagse eenvoudige mededelingen.

Herkent bekende namen, woorden en standaardzinnetjes in eenvoudige mededelingen in veel voorkomende situaties.

Kan informatie over tijd, datum en / of prijs aanwijzen in een tekst.

Combineert logo’s, cijfers en kopjes om belangrijke informatie uit een tekst te halen.

Begrijpt veelvoorkomende borden in publieke ruimtes.

3. Lezen om informatie op te doen

Kan eenvoudige schema’s lezen. Kan een horizontale en een verticale kolom combineren.

Kan zich een idee vormen van de inhoud van eenvoudige, informatieve materialen.

Hier zal sprake zijn van materiaal met veel visuele ondersteuning en weinig tekst.

Kan zich een idee vormen van de inhoud van eenvoudige informatieve materialen en korte eenvoudige beschrijvingen vooral als er visuele ondersteuning bij is.

Leest een speciaal voor dit niveau geschreven tekst.

Leest een speciaal voor dit niveau geschreven tekst.

Leest een speciaal voor dit niveau geschreven verhalende tekst.

4. Instructies lezen

Kan eenvoudige instructies op voeding of medicijnen herkennen.

Kan eenvoudige aanwijzingen begrijpen.

Kan korte eenvoudige geschreven aanwijzingen opvolgen.

Kan eenvoudige visuele representaties begrijpen.

1. Correspondentie

Kan eigen naam schrijven.

Kan een kaart met een eenvoudige boodschap schrijven.

Weet welke boodschappen bij welke situaties geschreven kunnen worden. Kan deze boodschappen op de kaart schrijven, de afzender vermelden en de kaart adresseren.

Kan adresgegevens op de juiste manier van een voorbeeld overschrijven op een brief of kaart.

Kan een eenvoudige reactie geven op ontvangen post.

Maakt gebruik van de meest elementaire briefconventies, zoals het vermelden van datum, plaats en afzender op een ansichtkaart en brief.

2. Aantekeningen, berichten, formulieren

Schrijft nummers en data, eigen naam, adres, postcode en woonplaats. Kan nog een voorbeeld nodig hebben.

Kan nummers en data, eigen naam, nationaliteit en adres schrijven op een formulier. Kan hierbij nog overschrijven van een kaartje met de eigen gegevens.

Kan formulieren invullen waarop naar naam, adres, postcode, woonplaats, geboortedatum, geboorteland of -stad, de nationaliteit en de burgerlijke staat gevraagd wordt. Weet waarvoor eventueel getekend wordt.

Past bij het invullen van formulieren conventies toe als doorhalen, aankruisen, omcirkelen, invullen op een lege plaats of in een vak, in blokletters per vakje een letter.

Kan een lesrooster overnemen in een agenda.

Is in staat korte mededelingen in huiselijke kring te noteren.

Kan korte notities in een agenda maken.

3. Vrij schrijven

Geen descriptor op dit niveau.

Kan eenvoudige woorden over zichzelf of iemand anders schrijven.

Kan eenvoudige frases en zinnen schrijven over zichzelf en denkbeeldige personen, over waar ze wonen en wat ze doen.

Analyseren

een woord opdelen in afzonderlijke klanken

v-i-s

Synthetiseren

afzonderlijke klanken samenvoegen tot een woord

t-a-s -> tas

Kapstokwoorden

woorden waarmee de klank-tekenkoppeling wordt aangeleerd

jas, meel, vaas

Geleerde woorden

woorden, anders dan kapstokwoorden, die in de les frequent aan bod zijn geweest

postcode

Bekende woorden

woorden waarvan de leerder de betekenis weet

Onbekende woorden

woorden waarvan de leerder de betekenis niet weet

Mkm-woorden

medeklinker-klinker-medeklinkerwoorden

kop, tas

Mmkmm-woorden

woorden opgebouwd uit een medeklinker, medeklinker, klinker, medeklinker, medeklinker

start

Mmmk-combinatie

woord dat begint met uit drie medeklinkers bestaande klank

stroom

-kmmm-combinatie

woord dat eindigt op uit drie medeklinkers bestaande klank

barst