Regeling groenprojecten 2005

Regeling van de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en de Staatssecretaris van Financiën van 22 juni 2005, nr. DGM/SB/ET 2005127181, houdende regels inzake de aanwijzing van en verklaring voor in Nederland gelegen projecten welke in het belang zijn van de bescherming van het milieu, waaronder natuur en bos (Regeling groenprojecten 2005)Regeling groenprojecten 2005 De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en de Staatssecretaris van Financiën,

Na overleg met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en na overleg met de Minister van Verkeer en Waterstaat;

Gelet op artikel 5.14, derde lid, onderdeel a, en zesde lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001;

Besluiten:

Deze regeling zal met de toelichting en de bijlagen in de Staatscourant worden geplaatst.

Den Haag22 juni 2005De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, P.L.B.A. vanGeel De Staatssecretaris van Financiën, J.G.Wijn

Artikel 1

1

In deze regeling wordt verstaan onder:

a.
project: in Nederland gelegen technisch, functioneel en in de tijd samenhangend geheel van activa en werkzaamheden;
b.
bestaand project:
1. 1°.
  project als bedoeld in artikel 2, onderdeel a, e, onder 3° en 4°, f, g, i, j of k, waarvoor ten minste zes maanden voor de dag waarop de aanvraag tot afgifte van een verklaring wordt ingediend een begin met de uitvoering van de werkzaamheden is gemaakt;
2. 2°.
  project als bedoeld in artikel 2, onderdeel h.1°, h.2°, h.3° en h.4° waarvoor op de dag van indiening van een aanvraag tot afgifte van een verklaring een aanvang met de uitvoering van de werkzaamheden is gemaakt;
3. 3°.
  project als bedoeld in artikel 2, onderdeel b, c of d, dat ten minste zes maanden voor de dag waarop de aanvraag tot afgifte van een verklaring wordt ingediend, reeds voldeed aan een van de projectomschrijvingen in het betreffende onderdeel;
4. 4°.
  projecten als bedoeld in artikel 2, onderdeel h.5°, waarvoor meer dan acht maanden voor de dag waarop de aanvraag tot afgifte van een verklaring wordt ingediend, de hypotheekakte werd gepasseerd dan wel de leenovereenkomst werd gesloten;
c.
projectbeheerder: degene voor wiens rekening en risico het project wordt ontwikkeld en in stand gehouden;
d.
projectvermogen: vermogen dat nodig is voor de financiering van vaste activa en de werkzaamheden om de vaste activa te plaatsen, voorzover noodzakelijk voor en uitsluitend dienstbaar aan de totstandbrenging van een project;
e.
verklaring: schriftelijk besluit van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer als bedoeld in artikel 5.14, derde lid, onderdeel a, van de Wet inkomstenbelasting 2001, waarin wordt verklaard dat een project in het belang is van de bescherming van het milieu, waaronder natuur en bos;
f.
accountantsverklaring: verklaring, afgegeven door een registeraccountant of een accountant-administratieconsulent;
g.
Groen Label Kas: tuinbouwkas die bestemd is voor het bedrijfsmatig telen van tuinbouwgewassen, en ter zake waarvan, door middel van een certificaat afgegeven door een bij de Raad voor Accreditatie erkende organisatie, is aangetoond dat deze kas voldoet aan de eisen van het Certificatieschema Groen Label Kas 8.0 en minimaal 85 punten behaalt voor de extensieve stookteelt of 115 punten voor de intensieve stookteelt volgens de aldaar vermelde systematiek. Het Certificatieschema Groen Label Kas 8.0 dat als bijlage bij deze regeling behoort, ligt ter inzage in de bibliotheek van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer;
h.
woning: gebouw, bedoeld voor bewoning, dat voortdurend als hoofdverblijf ter beschikking zal staan aan een of meer natuurlijke personen en per wooneenheid ten minste is voorzien van een eigen toegang, een gescheiden leef- en slaapgedeelte, een eigen toilet, een eigen bad- of douchevoorziening, alsmede van een energieaansluiting, bedoeld voor een kooktoestel om een maaltijd te kunnen bereiden;
i.
eigenaar-bewoner: natuurlijk persoon die een woning in eigendom heeft dan wel verkrijgt en daarin zijn hoofdverblijf heeft of zal hebben, dan wel de erfpachter, vruchtgebruiker of gerechtigde tot een appartementsrecht als bedoeld in artikel 106 van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek, voorzover deze rechten betrekking hebben op een woning zoals bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder h;
j.
duurzaam geproduceerd hout: hout waarvoor een door het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer erkend certificaat is afgegeven waaruit blijkt dat het voldoet aan de Nederlandse minimumeisen en waarvan het gebruik is aangetoond door middel van certificaten en afleverbewijzen of facturen;
k.
Energie-index: maat voor de energieprestatie van bestaande woningen aan de hand van een genormeerde berekening;
l.
energielabel: gestandaardiseerde omzetting van de energieklasse in een label met de waardes A tot en met G;
m.
labelstap: verandering van de Energie-index van een gebouw waardoor het gebouw een ander energielabel krijgt.

2

Tot het projectvermogen met betrekking tot een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel e, onder 3°, wordt niet gerekend het vermogen dat nodig is voor de financiering van de grond, de kosten voor goederen waarop niet wordt afgeschreven, tuinbouwgewassen, transportsystemen en onderhoud en de kosten, exclusief de kosten voor gelijktijdig opwekken van warmte/kracht of de kosten van een warmtepomp en/of warmte en koudeopslag, per vierkante meter kasoppervlak die meer bedragen dan € 100,–.

Artikel 2

De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer kan, in overeenstemming met de Minister van Financiën en na overleg met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Minister van Verkeer en Waterstaat, een verklaring afgeven voor:

a.
projecten, bestaande uit aaneengesloten gebieden met een oppervlakte van ten minste vijf hectare, die gericht zijn op de ontwikkeling en instandhouding van bos en andere houtopstanden, met uitzondering van vruchtbomen, windsingels, wegbeplantingen en bomen die bestemd zijn om te dienen als kerstbomen en kweekgoed;
b.
projecten die zijn gericht op de ontwikkeling en instandhouding van natuur- en landschappelijke waarden in:
1. 1°.
  gebieden die als beschermd natuurmonument of staatsnatuurmonument zijn aangewezen op grond van de Natuurbeschermingswet 1998, of
2. 2°.
  gebieden die in het Structuurschema Groene Ruimte (Kamerstukken II 1993/94, 22 880) zijn aangemerkt als gebieden behoud en herstel bestaande landschapskwaliteit en waarvoor een gebiedsperspectief waardevol cultuurlandschap geldt;
c.
projecten die zijn gericht op de ontwikkeling en instandhouding van:
1. 1°.
  nieuwe natuur- en landschappelijke waarden van landgoederen als bedoeld in artikel 2 van de Natuurschoonwet 1928, of
2. 2°.
  natuur- en landschappelijke waarden blijkens een landinrichtingsplan als bedoeld in artikel 73 van de Landinrichtingswet, een inrichtingsplan als bedoeld in artikel 17 van de Wet inrichting landelijk gebied, een plan van voorzieningen als bedoeld in artikel 44 van de Reconstructiewet Midden-Delfland, of een herinrichtingsplan als bedoeld in artikel 16 van de Herinrichtingswet Oost-Groningen en de Gronings-Drentse Veenkoloniën;
d.
projecten:
1. 1°.
  in een natuurgebied die zijn gericht op de ontwikkeling en instandhouding van nieuwe natuur- en landschappelijke waarden en in aanmerking zijn gekomen voor subsidie op grond van de Subsidieregeling natuurbeheer 2000 en wat betreft bos en houtopstanden tevens voldoen aan onderdeel a;
2. 2°.
  in een beheers-, probleem-, natuur- of landschapsgebied die zijn gericht op de ontwikkeling en instandhouding van nieuwe natuur- en landschappelijke waarden en in aanmerking zijn gekomen voor subsidie op grond van de Subsidieregeling agrarisch natuurbeheer en wat betreft bos en houtopstanden tevens voldoen aan onderdeel a;
3. 3°.
  van publiekrechtelijke rechtspersonen of van instellingen als bedoeld in de Regeling bijdragen particuliere terreinbeherende natuurbeschermingsorganisaties die zijn gericht op de ontwikkeling en de instandhouding van nieuwe natuur- en landschappelijke waarden in gebieden waarvoor een begrenzingenplan is vastgesteld als bedoeld in de Regeling beheersovereenkomsten en natuurontwikkeling;
4. 4°.
  die zijn gericht op de ontwikkeling en de instandhouding van nieuwe natuur- en landschappelijke waarden en in aanmerking zijn gekomen voor subsidie op grond van de Tijdelijke regeling particulier natuurbeheer;
5. 5°.
  in een beheers- of reservaatgebied die zijn gericht op de ontwikkeling en instandhouding van nieuwe natuur- en landschappelijke waarden en waarvoor een beheersovereenkomst is gesloten als bedoeld in de Regeling beheersovereenkomsten en natuurontwikkeling;
6. 6°.
  in een probleemgebied die zijn gericht op de ontwikkeling en instandhouding van nieuwe natuur- en landschappelijke waarden en waarvoor een beheersovereenkomst is gesloten als bedoeld in de Regeling beheersovereenkomsten en natuurontwikkeling;
e.
projecten die zijn gericht op:
1. 1°.
  het produceren of verwerken van plantaardige landbouwproducten overeenkomstig het Landbouwkwaliteitsbesluit biologische productiemethode;
2. 2°.
  het produceren of verwerken van dierlijke landbouwproducten overeenkomstig het Landbouwkwaliteitsbesluit biologische productiemethode;
3. 3°.
  het bedrijfsmatig telen van gewassen in een Groen Label Kas;
f.
projecten die zijn gericht op de industriële verwerking van landbouwgrondstoffen of reststoffen van natuurbeheer tot producten die niet geschikt zijn voor menselijke of dierlijke consumptie, indien die producten in Nederland nog niet gangbaar zijn en leiden tot een vermindering van de aantasting van het milieu, met uitzondering van de verwerking van genoemde stoffen tot energie of energiedragers;
g.
projecten die zijn gericht op:
1. 1°.
  het opwekken van elektriciteit uit schoon hout en energierijke gewassen;
2. 2°.
  het opwekken van elektrische energie door middel van een windturbine die is gecertificeerd volgens NVN 11400-0 (uitgave 1999), voorzover deze normen daarop van toepassing is;
3. 3°.
  het opwekken van elektrische energie met behulp van fotovoltaïsche cellen;
4. 4°.
  het gebruik van thermische zonne-energie door middel van zonnecollectoren;
5. 5°.
  het winnen van aardwarmte;
6. 6°.
  het opwekken van elektrische energie uit waterkracht;
7. 7°.
  het met behulp van warmtepompen met een COP (coëfficiënt of performance) van ten minste 4 en een gesloten bodemwarmtewisselaar of aquifer opwaarderen van laagwaardige warmte naar hoogwaardige warmte op een zodanige wijze dat de hoogwaardige warmte nuttig wordt aangewend;
8. 8°.
  warmte-, onderscheidenlijk koudeopslag, in een aquifer gedurende ten minste een maand;
9. 9°.
  het aanleggen van warmtedistributienetten en het bouwen van centrale bijstookketels en warmtebuffers ten behoeve van stadsverwarmingprojecten en de verwarming van tuinbouwkassen die thermische energie benutten van elektriciteitsopwekkinginstallaties;
h.
projecten die zijn gericht op:
1. 1°.
  het realiseren van nieuw te bouwen woningen die voldoen aan bijlage 1 bij deze regeling en tevens minimaal 150 punten behalen volgens de in die bijlage vermelde systematiek;
2. 2°.
  het door herbestemming van niet-woningen realiseren van nieuwe woningen die voldoen aan bijlage 2 bij deze regeling en tevens minimaal 125 punten behalen volgens de in die bijlage vermelde systematiek, of
3. 3°.
  het renoveren van bestaande woningen die zijn gebouwd voor 1980 en die voldoen aan bijlage 2 bij deze regeling en tevens minimaal 125 punten behalen volgens de in die bijlage vermelde systematiek;
4. 4°.
  het realiseren van utiliteitsgebouwen die voldoen aan bijlage 3 bij deze regeling;
5. 5°.
  het renoveren van bestaande woningen door de eigenaar-bewoner, waarbij indien hout wordt toegepast dat duurzaam geproduceerd hout is, en waarbij energiebesparende maatregelen worden doorgevoerd, en die voldoen aan één van de volgende niveaus:
  1. a.
    vervallen;
  2. b.
    de Energie-index van de woning is na renovatie ten minste vier labelstappen lager dan ervoor en de woning verkrijgt na renovatie minimaal een B-label;
  3. c.
    de Energie-index van de woning is na renovatie ten minste vijf labelstappen lager dan ervoor en de woning verkrijgt na renovatie een A label;
i.
projecten die zijn gericht op de realisatie van vrijgelegen dan wel verhoogde fietspaden die verhard zijn met asfalt en die:
1. 1°.
  de directe bereikbaarheid van transferia bevorderen,
2. 2°.
  knelpunten opheffen in het recreatieve landelijk fietsroutenet als aangegeven in het Structuurschema Groene Ruimte, bedoeld in artikel 2, onder b, onderdeel 2°, en gelegen zijn buiten de bebouwde kom,
3. 3°.
  buiten de bebouwde kom gelegen zijn en de directe verbinding vormen tussen:
  1. –
    woonkernen met meer dan 50.000 inwoners en de direct omringende woonkernen en leiden tot een vermindering van de reistijd,
  2. –
    Vinex-locaties en de direct omringende woonkernen, of
  3. –
    een woonkern, waaronder begrepen een verblijfsrecreatieconcentratie, en het landelijk net, bedoeld onder 2°;
j.
projecten die zijn gericht op het vrijwillig saneren van verontreinigde bodems of waterbodems ter zake waarvan overeenkomstig artikel 29 van de Wet op de bodembescherming is beslist dat er sprake is van een geval van ernstige verontreiniging en overeenkomstig artikel 39, tweede lid, van die wet goedkeuring is gegeven aan het saneringsplan en waaraan naar zijn oordeel voorrang moet worden verleend;
k.
andere innovatieve en hoogwaardige projecten die naar zijn oordeel in het belang zijn van de bescherming van het milieu, waaronder natuur en bos.

Artikel 3

1

Een verklaring wordt niet afgegeven op aanvragen voor:

a.
een bestaand project;
b.
een project waarvan het projectvermogen minder bedraagt dan € 22.689;
c.
een project waarvan het niet aannemelijk is dat het enig eigen rendement heeft, subsidies van overheden en convenantsmiddelen daaronder begrepen;
d.
een project waarvan het te verwachten economisch rendement in verhouding tot het risico en het milieubelang zodanig is dat het zonder toepassing van deze regeling tot stand kan komen;
e.
een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 1° of 2°, indien per kalenderjaar reeds voor 5000 woningen een verklaring is afgegeven;
f.
een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 3°, indien per kalenderjaar reeds voor 5000 woningen een verklaring is afgegeven;
g.
een project betreffende een woning als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 1° of 2°, waarvan de stichtingskosten meer dan € 272.268 bedragen;
h.
een project betreffende een utiliteitsgebouw als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 4°, indien de aanvraag voor een groenverklaring is ingediend voor 1 januari 2005;
i.
een project betreffende een utiliteitsgebouw als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 4°, indien per kalenderjaar reeds voor 50.000 m² bruto vloeroppervlak een verklaring is afgegeven;
j.
een project, indien dit tot gevolg zou hebben dat op een bouwwerk gelijktijdig een verklaring op grond van artikel 2, onderdeel h, onder 4°, en een verklaring op grond van artikel 2, onderdeel g of k, van toepassing zou zijn;
k.
een project, waarvoor vanwege de overheid of de Commissie van de Europese Gemeenschappen uit anderen hoofde dan toekenning van een financieel of ander voordeel dat op grond van deze regeling door de projectbeheerder wordt genoten, een zodanig voordeel is of zal worden verstrekt, dat door die toekenning het totale op grond van de communautaire regelgeving toegestane voordeel, zou worden overschreden.

2

Het eerste lid, onderdeel c, is niet van toepassing op projecten als bedoeld in artikel 2, onderdeel i.

3

Het eerste lid, onderdeel b, is niet van toepassing op projecten als bedoeld in artikel 2, onderdeel g.3°, g.4°, of g.7°, die worden uitgevoerd op of aan een woning en die worden uitgevoerd voor rekening en risico van de eigenaar-bewoner.

Artikel 4

1

Een verklaring kan slechts worden aangevraagd door en afgegeven worden aan een kredietinstelling of een beleggingsinstelling als bedoeld in artikel 5.14, tweede lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001, die voornemens is in belangrijke mate bij te dragen aan het verstrekken van kredieten ten behoeve van het project dan wel het direct of indirect beleggen van vermogen in het project.

2

Een aanvraag voor projecten als bedoeld in artikel 2, onderdelen a tot en met f, wordt ingediend bij de Dienst Regelingen van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en voor andere projecten bij SenterNovem.

3

Voor projecten waarvoor reeds eerder een verklaring is afgegeven kan een nieuwe aanvraag eerst drie jaar voor de afloop van de geldende verklaring worden ingediend.

4

De aanvraag wordt ingediend met gebruikmaking van een formulier dat door de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op aanvraag beschikbaar wordt gesteld.

5

Aan een aanvrager kan worden verzocht een accountantsverklaring te overleggen, waaruit de juistheid of aannemelijkheid van de in de aanvraag vermelde gegevens blijkt.

Artikel 5

1

De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer beslist, in overeenstemming met de Minister van Financiën en na overleg met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Minister van Verkeer en Waterstaat, op een aanvraag binnen acht weken na de indiening ervan.

2

Een afschrift van het besluit wordt gezonden aan de projectbeheerder.

Artikel 6

1

De verklaring kan maximaal negen maanden na de afgifte van de verklaring in werking treden en kan niet langer gelden dan de verwachte levensduur van het project en dan een duur van ten hoogste:

a.
tien jaren;
b.
dertig jaren, indien het een project betreft als bedoeld in artikel 2, onderdeel a, b, c of d;
c.
vijftien jaren, indien het een project betreft als bedoeld in artikel 2, onderdeel g.3°, g.4°, of g.7°, die worden uitgevoerd op of aan een woning en die worden uitgevoerd voor rekening en risico van de eigenaar-bewoner.

2

De verklaring vermeldt de aard van het project, het projectvermogen, de datum waarop de verklaring in werking treedt en de periode waarvoor de verklaring geldt.

3

Ter zake van een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel d, onder 5° en 6°., komt voor een verklaring in aanmerking een bedrag van:

1°.
ten hoogste € 2.268 per hectare indien het project betrekking heeft op passief beheer;
2°.
ten hoogste € 4.538 per hectare indien het project betrekking heeft op licht beheer;
3°.
ten hoogste € 6.808 per hectare indien het project betrekking heeft op zwaar beheer.

4

Ter zake van een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel d, onder 2°, komt voor een verklaring in aanmerking een bedrag van:

1°.
ten hoogste € 2.268 per hectare voor projecten als bedoeld in de bijlagen 19 tot en met 22 bij de Subsidieregeling agrarisch natuurbeheer;
2°.
ten hoogste € 4.538 per hectare voor projecten als bedoeld in de bijlagen 15 tot en met 17, 24 tot en met 30, 32 en 45 bij de Subsidieregeling agrarisch natuurbeheer;
3°.
ten hoogste € 6.808 per hectare voor projecten als bedoeld in de bijlagen 6 tot en met 14, 18, 23 en 41 tot en met 43 bij de Subsidieregeling agrarisch natuurbeheer.

5

In afwijking van het vierde lid komen projecten die betrekking hebben op beheerspakketten als bedoeld in de bijlagen 19 tot en met 22 bij de Subsidieregeling agrarisch natuurbeheer, waarvan de bijbehorende subpakketten inhoudelijk gelijk zijn aan een gelijknamig beheerspakket als bedoeld in de bijlagen 12 tot en met 18 bij die regeling, in aanmerking voor een bedrag dat gelijk is aan het bij die beheerspakketten behorende bedrag, genoemd in de bijlagen 12 tot en met 18 bij die regeling.

6

Ter zake van een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel e, onder 3°, komt voor een verklaring in aanmerking een bedrag van ten hoogste € 100 per m² kasoppervlak, exclusief de kosten voor het gelijktijdig opwekken van warmte en kracht of de kosten van een warmptepomp en/of warmte en koudeopslag.

7

Ter zake van een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 4°, komt voor een verklaring in aanmerking een bedrag van ten hoogste € 400 per m² bruto vloeroppervlak.

8

Ter zake van een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 4°, komt voor een verklaring in aanmerking maximaal 5000 m² bruto vloeroppervlak per project.

9

Het projectvermogen van een project onder artikel 2, onderdeel k, wordt, indien het meer bedraagt dan € 25.000.000, beperkt tot dat bedrag, tenzij bij besluit van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer in overeenstemming met de Minister van Financiën anders is bepaald.

10

Het projectvermogen kan niet meer bedragen dan het bedrag dat op grond van het mededingingsbeleid van de Europese Unie is toegestaan.

11

Voor een woning als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 1°, 2° of 3°, komt ten hoogste een bedrag van € 34.034 voor een verklaring in aanmerking.

12

Het projectvermogen kan, indien het meer bedraagt dan € 34.033.516, tot dat bedrag worden beperkt.

13

De verklaring voor een project als bedoeld in artikel 2, onderdeel a, e, f, g, h.1° t/m h.4°, i, j of k vervalt indien binnen 2 jaar na de dag van afgifte van een verklaring geen aanvang is gemaakt met de uitvoering van de werkzaamheden.

14

In de verklaring kunnen nadere voorwaarden worden opgenomen.

15

Voor een woning als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 5°, komt voor een verklaring in aanmerking:

a.
vervallen;
b.
een bedrag van maximaal € 50.000 voor projecten die voldoen aan de eisen zoals bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 5°, onder b;
c.
een bedrag van maximaal € 100.000 voor projecten die voldoen aan de eisen zoals bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 5°, onder c.

Artikel 7

Indien het projectvermogen meer bedraagt dan € 25 000 000, of het bedrag dat met de verklaring, bedoeld in artikel 2, mogelijk als een financieel of ander voordeel kan worden verworven, meer bedraagt dan € 5 000 000, meldt de Minister het project overeenkomstig artikel 88, derde lid, van het EG-verdrag aan bij de Commissie van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 8

1

De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer kan, in overeenstemming met de Minister van Financiën en na overleg met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Minister van Verkeer en Waterstaat, de verklaring intrekken indien:

a.
de ter zake verstrekte gegevens zodanig onjuist of onvolledig blijken, dat op de aanvraag een andere beslissing zou zijn genomen als bij de beoordeling daarvan de juiste of volledige gegevens bekend waren geweest;
b.
blijkt dat de uitvoering van het project in aanzienlijke mate afwijkt van het project op grond waarvan de verklaring is afgegeven;
c.
blijkt dat de projectbeheerder de vermogenstoestand van het project niet afzonderlijk administreert;
d.
niet wordt voldaan aan de voorwaarden die in de verklaring zijn opgenomen;
e.
de melding, bedoeld in artikel 8, niet onverwijld is geschied;
f.
bij projecten als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, onder 5°, de werkzaamheden niet zijn beëindigd binnen twee jaar na de dag waarop de hypotheekakte werd gepasseerd dan wel de leenovereenkomst werd gesloten.

2

Het besluit tot intrekking kan terugwerkende kracht hebben.

3

Het besluit tot intrekking wordt gezonden aan de aanvrager.

4

Een afschrift van het besluit wordt gezonden aan de projectbeheerder en de inspecteur.

Artikel 9

Indien de uitvoering van een project wordt gewijzigd doet de instelling die kapitaal verschaft ten behoeve van een project waarvoor een verklaring is afgegeven, daarvan onverwijld melding aan de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.

Artikel 10

Ten behoeve van de vaststelling van een verklaring van de daartoe van belang zijnde gegevens en van de daaraan verbonden rechten en plichten is ten aanzien van de kredietinstelling of beleggingsinstelling, bedoeld in artikel 5.14, tweede lid, van de Wet inkomstenbelasting 2001 en de projectbeheerder hoofdstuk VIII, afdeling 2, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen van overeenkomstige toepassing, waarbij de aldaar jegens de inspecteur opgelegde verplichtingen mede gelden jegens de door de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer aangewezen personen.

Artikel 11

1

De in artikel 2, onderdeel g, onder 2°, gegeven verwijzing naar NVN-norm 11400-0, heeft betrekking op de laatst uitgegeven NVN-norm, met de daarop uitgegeven aanvullingen en correctiebladen. Een uitgegeven aanvulling, onderscheidenlijk correctieblad, wordt eerst van toepassing op 1 januari van het jaar volgende op dat waarin de uitgifte heeft plaatsgevonden.

2

Met de in deze regeling bedoelde normen, meetvoorschriften, tests, verklaringen en certificaten, worden gelijkgesteld normen, meetvoorschriften, tests, verklaringen en certificaten die worden toegepast in een andere staat en die ten minste een gelijkwaardig beschermingsniveau bieden dan wel indien het verklaringen en certificaten betreft, deze zijn afgegeven op basis van onderzoekingen die een beschermingsniveau bieden dat ten minste gelijkwaardig is aan het niveau dat met de nationale onderzoekingen wordt nagestreefd.

Artikel 12

1

De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer kan, in overeenstemming met de Minister van Financiën en na overleg met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Minister van Verkeer en Waterstaat, een verklaring afgeven voor:

a.
projecten als bedoeld in artikel 2, onderdeel e, onder 3°, van de Regeling groenprojecten 2002, zoals deze luidde voor de datum van inwerkingtreding van deze regeling, indien een aanvraag daartoe binnen twee weken na de datum van inwerkingtreding van deze regeling wordt ingediend en voor dit project een bouwvergunning is afgegeven die rechtsgeldig is ten tijde van de aanvraag en waarvoor de verplichting tot levering van de kas voor de datum van inwerkingtreding van deze regeling is aangegaan;
b.
projecten als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, van de Regeling groenprojecten 2002, zoals deze luidde voor de datum van inwerkingtreding van deze regeling, indien een aanvraag daartoe binnen negen weken na de datum van inwerkingtreding van deze regeling wordt ingediend en waarvoor voor de datum van inwerkingtreding van deze regeling een aanvraag voor een bouwvergunning is ingediend;
c.
projecten als bedoeld in artikel 2, onderdeel h, van de Regeling groenprojecten 2005, zoals deze luidde voor de datum van inwerkingtreding van de regeling groenprojecten 2006, indien een aanvraag daartoe binnen twaalf weken na de datum van inwerkingtreding van deze regeling wordt ingediend en waarvoor voor 1 januari 2006 een aanvraag voor een bouwvergunning is ingediend.

2

Aan een verklaring voor een project als bedoeld in het eerste lid, onder a, is de voorwaarde verbonden dat binnen drie maanden na het onherroepelijk worden van de bouwvergunning een begin met de uitvoering van de bouwwerkzaamheden wordt gemaakt.

Artikel 13

1

De Regeling groenprojecten 2002 wordt ingetrokken.

2

De regeling, genoemd in het eerste lid, blijft van toepassing op projecten waaarvoor voor de datum van inwerkingtreding van deze regeling een aanvraag voor een verklaring is ingediend.

Artikel 14

Deze regeling treedt in werking met ingang van de tweede dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Artikel 15

Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling groenprojecten 2005.

Bijlage 1 behorende bij artikel 2, onderdeel h, onder 1°, van de Regeling groenprojecten 2005 (Maatlat duurzame woningbouw 2006)

Algemeen

1. Deze bijlage wordt aangehaald als: Maatlat duurzame woningbouw 2006.

2. Met het Nationaal pakket wordt bedoeld de uitgave ‘Duurzaam bouwen: nationaal pakket woningbouw’ (uitgave van de Stichting Bouwresearch, bestelnummer 359.S).

3. Bij het indienen van de aanvraag wordt uitgegaan van de meest recente uitgave van het Nationaal pakket.

4. Indien maatregelen zijn vervallen in het Nationaal pakket, behoeft hieraan niet te worden voldaan in deze maatlat.

5. De basiseisen zijn verwoord in tabel I. Aan elke basiseis wordt voldaan. Indien de aanvrager aantoont, dat met een alternatieve maatregel een kwalitatief ten minste gelijkwaardig resultaat wordt behaald, kan met deze maatregel voldaan worden aan de desbetreffende basiseis.

6. In de kolom ‘Specificatie’ geven de S-nummers de specificatiebladen aan zoals deze zijn opgenomen in de CD-ROM-versie van het Nationaal pakket. In dit pakket worden de in deze kolom vaak summier omschreven maatregelen verder geconcretiseerd. De CD-ROM bevat standaardtitels voor overeenkomstige maatregelen in nieuwbouw en beheer.

7. De keuzemaatregelen staan in tabel II. In de kolom ‘Specificatie’ van Tabel II geeft een X-nummer aan dat het om een maatregel gaat die nog niet is opgenomen in het Nationaal pakket.

8. In de kolom ‘punten per eenheid’ is het aantal punten aangegeven, dat voor de maatregel wordt toegekend per eenheid, die genoemd is in de kolom ‘eenheid’. Daar waar de maatregel meerdere malen kan worden toegepast, is het aantal te behalen punten gemaximeerd. Deze maximering is aangegeven in de kolom ‘max. aantal punten’.

9. In tegenstelling tot het hierboven gestelde moet voor maatregel S 063 (Indien hout wordt toegepast, pas dan duurzaam geproduceerd hout toe) gebruik worden gemaakt van de uitwerking van de maatregel in het specificatieblad van het Nationaal pakket uit november 2002. Aan deze eis wordt derhalve slechts voldaan als er inderdaad duurzaam geproduceerd hout wordt toegepast. Deze eis werkt door in maatregel S 171.

Maatlat duurzame woningbouw 2005

Tabel I: basiseisen

Specificatie blad	Omschrijving maatregel	Opmerking
S002	realiseer een energieprestatie die beter is dan de eis in het Bouwbesluit	EPC <= 0,72
S012	maak warmteweerstand begane grondvloer R_c ≥ 3 m² K/W
S013	maak warmteweerstand gesloten geveldelen R_c ≥ 3m² K/W
S016	gebruik HR⁺⁺ -glas met U ≤ 1,2 W/m² K in alle verwarmde ruimten
S020	breng een brievenbus met verbeterde tochtwerendheid aan
S022	isoleer kruipluiken en zorg voor een goede afdichting
S024	pas individuele registratie van het energieverbruik toe
S032	maak het ontwerp geschikt voor het gebruik van actieve zonne-energie
S034	breng standaard geen rookgasafvoervoorziening aan ten behoeve van een open haard
S038	isoleer de leidingen voor warm tapwater volledig
S039	gebruik een cv/warmwatertoestel met lage NO_x-emissie
S040	gebruik een cv/warmwatertoestel met zeer hoog rendement
S042	isolee cv- en distributieleidingen
S043	pas een gesloten warmwatertoestel toe
S044	maak wamteweerstand hellend dak R_c ≥ 3,5 m² K/W
S045	maak warmteweerstand plat dak R_c ≥ 3,5 m² K/W
S046	beperk het vermogen van pompen en ventilatoren
S050	optimaliseer het ontwerp op leidinglengtes
S064	stem de duurzaamheidsklasse van hout en de eventuele oppervlaktebehandeling per geval af op de beoogde toepassing
S065	gebruik geen producten die (H)CFK’s bevatten
S066	gebruik voor gipstoepassingen binnen: rogips of natuurgips
S069	verduurzaam stalen bouwproducten uitsluitend wanneer dit aantoonbaar noodzakelijk is
S071	indien PVC gebruikt wordt: gebruik PVC waarvan de kringloop gesloten wordt en indien voor de toepassing verkrijgbaar gerecycled PVC
S073	gebruik voor beton waar dit technisch mogelijk is klinkerarme cementsoorten
S074	indien gebruik wordt gemaakt van beton, gebruik dan beton met grindvervanger
S081	gebruik bij totale houtverduurzaming producten die milieubewust verduurzaamd zijn
S098	gebruik waar mogelijk halfverharding
S171	houd bij de materiaalkeuze voor kozijnen en buitengevels rekening met de toepassingscondities
S208	maak puibekleding van vernieuwbare grondstof of recyclebaar materiaal
S315	bied de bewoner voldoende keuzemogelijkheid ten aanzien van de afwerking van de woning
S378	breng individuele watermeters aan bij meerdere gebruikers in een gebouw
S383	Tref waterbesparende voorzieningen
S384	optimaliseer het ontwerp van een waterleidingsysteem voor warm tapwater
S414	gebruik uitsluitend spaanplaat met beperkte formaldehyde-emissie
S443	lever een duidelijke gebruikershandleiding mee
S493	gebruik, indien gietbouw wordt toegepast, bouwstaalnetten op maat
S498	zorg voor een goede inregeling van de verwarmingsinstallatie

Tabel II: keuzemaatregelen, puntensysteem

Spec. blad	Omschrijving maatregel	Punten per eenheid	Max. aantal punten	Eenheid	Opmerkingen
S003	realiseer een extra gunstige energieprestatie	10	60	0,01 EPC	beloond wordt een EPC ≤ 0,72
S006	benut een berging of garage als onverwarmde thermische bufferruimte	1	1	% woningen
S007	pas geen open trap in de woonkamer toe	2	2	% woningen
S008	bied de mogelijkheid voor een gesloten keuken aan	4	4	% woningen	punten worden alleen toegekend voor woningen die daadwerkelijk worden voorzien van een gesloten keuken
S009	neem een tochtportaal op; tuinzijde	4	4	% woningen
S009	neem een tochtportaal op; entreezijde	4	4	% woningen
S011	zet galerij, loggia of balkon dicht met (enkel) glas	3	3	% woningen
S019	pas verbeterde kierdichting toe bij bewegende delen in kozijnen	1	1	project
S026	pas beheer op afstand toe (telebeheer) bij blokverwarming	1	1	project
S027	optimaliseer het ontwerp op daglichttoetreding en gebruik van passieve zonne-energie	5	5	% woningen
S029	zorg voor een ruimte in of bij de woning waar was gedroogd kan worden	1	1	% woningen
S031	plaats een verhoogd aandeel van het glasoppervlak dichtbij het plafond	2	2	% woningen
S033	plaats een zonneboilerinstallatie	5	5	% woningen
S036	voorzie in een warmwateraansluiting voor een vaatwasmachine	1	1	stuks
S037	pas een lage-temperatuur verwarmingssysteem toe met vergrote radiatoren	0,03	3	m² bvo/ woning	wordt niet beloond in combinatie met S480
S037	pas een lage-temperatuur verwarmingssysteem toe middels wand- of vloerverwarming	0,16	15	m² bvo/ woning
S041	zorg voor een aansluiting op een warmtedistributienet	5	5	project
S051	pas geprefabriceerde producten toe	2	2	% woningen
S053	voer ramen uit in hardglas	4	4	% woningen	geen dubbeltelling in combinatie met S054
S054	beperk de hoeveelheid en onderhoudsfrequentie van het schilderwerk	5	5	% woningen	indien punten worden toegekend voor S053 en/of S061 is dubbeltelling met S054 niet toegestaan
S056	maak verbindingen bereikbaar en demontabel	5	5	% woningen	geen dubbeltelling in combinatie met S170
S060	stem dakvorm af op ruimtebehoefte en woningindeling	1	1	% woningen
S061	bescherm opgaand werk door gevelontwerp	2	10	M¹/woning	diepte beschermingsconstructie is ten minste 0,75 m; geen dubbel- telling in combinatie met S054
S062	stem dakvorm en maatvoering van hellende daken af op het gebruik van standaard hulpstukken	1	1	project
S063	indien hout wordt toegepast, pas dan duurzaam geproduceerd hout toe	10	10	project
S072	hergebruik bouwcomponenten	5	5	% woningen
S076	gebruik ontkistingsmiddelen op plantaardige basis of biologisch afbreekbare middelen op minerale basis; gebruik deze producten zuinig	1	1	project
S077	gebruik voor metselwerk een schelpkalk(basterd)mortel	3	3	project
S077	gebruik voor metselwerk een cementmortel met een gering portlandklinkergehalte	1	1	project
S086	gebruik zo laagwaardig mogelijk materiaal als bodemafsluiting	1	1	project
S112	gebruik waar mogelijk houten funderingspalen
S315	houten funderingspalen bij berging	1	1	project
	volledig houten fundering	3	3	project
S116	gebruik als begane grondvloer boven een kruipruimte of onverwarmde ruimte: prefab systeemvloer	1	1	project
S117	indien het casco bouwsysteem dit toelaat: pas als niet-woningscheidende verdiepingsvloer betonnen prefab systeemvloeren met een laag eigen gewicht en conform S074 of houten vloer toe	3	3	project
S118	pas, indien bereikbaarheid van leidingen gewenst is, een flexibel vloersysteem toe	5	5	project
S132	gebruik voor buitenafwerking gevel: metselwerk of hout (conform S063/S064/072)	3	3	project
S146	stem de uitvoering van niet-dragende wanden af op eisen t.a.v. veranderbaarheid en toekomstig hergebruik	5	5	% woningen
S154	indien prefab dooselementen (houten binnenspouwblad) worden toegepast: gebruik vernieuwbare grond- of reststof als isolatie- materiaal	4	4	% woningen
S154	indien prefab dooselementen (dooskap) worden toegepast: gebruik vernieuwbare grondstof of reststof als isolatiemateriaal	6	6	% woningen
S170	pas in buitengevels montagekozijnen toe	3	3	project	punten vervallen indien montagekozijnen als optie ook zijn meegenomen in het kader van S056
S177	gebruik raamdorpels bestaande uit keramische elementen, staalplaat, natuursteen, gegoten composietsteen of prefab beton (conform S074)	1	1	project
S193	gebruik als binnendeur hardboard met honingraad vulling van karton, massief spaanplaat (conform S414), multiplex of hout (conform S063/S064)	2	2	project
S195	laat onderdorpels bij binnendeuren weg of vervaardig ze van hout (conform S063/S064)	1	1	% woningen
S225	indien stalen trappen en balustraden worden voorzien van een gekleurde afwerklaag: gebruik een poedercoating	2	2	project
S237	gebruik voor kiezelbakken, uitlopen e.d. producten met een beperkte emissie naar regenwater	1	1	% woningen
S239	gebruik dorpels van natuursteen, keramische tegels of gegoten composietsteen bij natte ruimten	1	1	project
S248	gebruik als kierdichting bij raam- en deuraansluitingen: (...); achter aftimmerlatten: PE-band	1	1	project
S248	gebruik als naaddichting: PE-rolband of EPDM-rubber	2	2	project
S252	gebruik als elastische kit: siliconenkit of polysulfidekit	1	1	project
S252	gebruik als elastisch plastische kit watergedragen acrylaatkit	1	1	project
S257	gebruik voor pleisterwerk binnen gips (conform S066) of kalk	1	1	project
S261	gebruik voor tegelwerk op vloeren oplosmiddelvrije vloertegelbevestiging	1	1	project
S265	gebruik voor tegelwerk op wanden oplosmiddelvrije wandtegelbevestiging	1	1	project
S267	pas een dekvloer van gips, conform S066, (anhydrietvloer) toe	3	3	% woningen
S269	werk badkamer en toiletvloer met tegels af	2	2	project
S278	gebruik als beplating voor wand- en plafondsysteem: rogipsvezelplaat of rogipskartonplaat	1	1	% woningen
S291	gebruik voor schilderwerk hout buiten: oplosmiddelarm verfsysteem	2	2	project
S296	gebruik voor voorbehandeling op steenachtige ondergrond: watergedragen voorstrijk of impregneermiddel	1–2	1–2	project
	niet voorbehandeld; wel schilderen		2	project
	watergedragen middel als voorbehandeling		1	project
S296	zie af van de behandeling van muren	4	4	project
S300	indien muurverf noodzakelijk is, gebruik minerale verf of oplosmiddelvrije dispersieverven	1–2	1–2	project
	niet behandeld (zie ook S296)		2	project
	minerale verf of watergedragen acrylaatdispersieverf		1	project
S318	pas een onbeklede, buiten de gevel hangende, dakgoot toe	2	2	% woningen
S353	stem maatvoering af op handelsmaten	2	2	project
S354	beperk het gebruik van eenmalig verpakkingsmateriaal	2	2	project
S366	kies bij platte daken voor een bevestigingsmethode die leidt tot een gunstiger milieuprofiel van het dakbedekkingssysteem	3	3	project
S369	streef naar ‘schuim en kit-arme’ detaillering	2	2	project
S371	scheid bouwplaatsafval in zoveel mogelijk relevante fracties	3	3	project
S385	gebruik een toilet met een watergebruik van maximaal 4 liter per spoeling	4	4	% woningen
S389	baseer het bouwplan op een gesloten grondbalans	2	2	project
S392	handhaaf en benut natuurlijke, landschappelijke en cultuur-historische elementen en structuren	1	1	project
S393	voorzie in een nestelgelegenheid voor vleermuizen en/of vogels	2	2	project
S395	maak tuinafscherming/privacy-schermen door middel van: (...)	2	3
	wilgentenen/andersoortige planten		3	% woningen
	hout		2	% woningen
S396	pas natuurvriendelijke oevers toe	1	1	project
S401	neem een GFT-afvalvoorziening in de keuken op	2	2	% woningen
S404	plaats een compostbak in de tuin	1	1	% woningen
S407	pas een woningscheidende constructie met verbeterde geluidsisolatie toe: laagbouw	5	5	% woningen
S407	pas een woningscheidende constructie met verbeterde geluidsisolatie toe: gestapelde bouw	15	15	% woningen
S408	plaats installatie en trappenhuis binnen ‘geluidskern’	5	5	% woningen
S409	zorg voor verbeterde geluidsisolatie tussen verblijfsruimten	5	5	% woningen
S411	beperk het geluidsniveau ten gevolge van installaties	3	3	% woningen
S413	bied de toekomstige koper of huurder van een woning optimale keuzevrijheid en gebruiksflexibiliteit voor de toekomst	15	15	% woningen
S417	pas geïntegreerde buitenzonwering toe bij intensief gebruik van passieve zonne-energie	1	5	M² glasopp./woning
S420	stem ontwerp toilet en badruimte af op mogelijke aanpassing voor minder-validen	3	3	% woningen	geen punten toekennen indien X010 van toepassing is
S428	voorzie in een basisvoorziening voor telefoon en CAI aansluiting	2	2	% woningen
S429	voorzie in uitbreidingsmogelijkheden voor telefoon, data en elektra	3	3	% woningen
S430	zorg voor integrale toegankelijkheid	3	3	project	geen punten toekennen indien X010 van toepassing is
S436	zorg voor sociale veiligheid	1	1	project	geen punten toekennen indien X010 van toepassing is
S437	pas ramen en deuren toe met verhoogde inbraakwerendheid	2	2	project	geen punten toekennen indien X010 van toepassing is
S444	gebruik als bedekking voor platte daken dakbedekkingsconstructies met een lange levensduur	2	2	project
S445	plaats een regenton	1	2	stuks
S451	gebruik een thermostatische mengkraan voor de douche	1	1	% woningen
S463	maak een berging van hout (conform S063/S064/S072) of metselwerk	2	2	project
S471	gebruik indien mogelijk vernieuwbare grondstoffen:	1	25
	aftimmeringen	1	1	project
	trappen en trapleuningen	3	3	project
	balkhout	2	2	project	geen punten indien voor hsb wordt gekozen
	houten staanders binnenwanden	2	2	project
	buitenkozijnen	2	2	project
	onverduurzaamd hout buitenkozijnen	5	5	project
	houten verdiepingsvloer	2	2	project	geen punten indien voor hsb wordt gekozen
	houtskeletbouw	15	15	project	onder houtskeletbouw (hsb) wordt verstaan dat ten minste bouwmuren, verdiepingsvloeren, dakconstructie en gehele binnenspouwblad bestaan uit een houtconstructie
S472	pas gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning toe	3	3	% woningen
S473	pas zelfregelende ventilatieroosters toe	5	5	% woningen
S475	beperk temperatuuroverschrijdingen in de zomer	5	5	project
S476	indien een vegetatiedak wordt toegepast: kies voor een onderhoudsarm lichtgewicht vegetatiedak
	onderhoudsarm lichtgewicht vegetatiedak	10	10	project
	vegetatiedak	5	5	project
S477	installeer een systeem voor het gebruik van hemelwater	7	7	project
S478	plaats een zonnecelinstallatie met een vermogen van minimaal 0,4 kWp/ woning	10	10	project
S479	plaats een zonnecelinstallatie met een groter vermogen dan 1 kWp	3	20	0,1 kWp/woning (vanaf 1 kWp)	er vindt geen correctie plaats m.b.t. de toegekende punten van S478
S480	pas een warmtepomp toe		15
	warmtepomp in combinatie met cv	15	15	% woningen	indien bij S307 voor vergrote radidatoren punten zijn toegekend komen deze te vervallen
	warmtepompboiler	10	10	% woningen
S482	maak een serre aan de woning buiten de thermische schil	5	5	% woningen
S485	gebruik houten buitendeur (conform S063/S064/S072)	1	1	project
S487	maak warmteweerstand begane grondvloer R_c ≥ 4,0 m² K/W	4	4	project
S488	maak warmteweerstand gesloten geveldelen R_c ≥ 4,0 m² K/W	4	4	project
S491	gebruik energiebesparende regelingen voor verwarming en ventilatie	2	2	project
S496	maak warmteweerstand hellend dak R_c ≥ 4,0 m² K/W	4	4	project
S497	plaats inregelvoorzieningen ten behoeve van de verwarmingsinstallatie	2	2	project
S499	maak warmteweerstand plat dak R_c ≥ 4,0 m² K/W	4	4	project
S501	gebruik bij voorkeur producten waarvan de kringloop gesloten wordt	1	1	project
S601	beperk permanente warmteverliezen van warmtapwater	1	1	project
S612	maak voor ventilatoren en pompen gebruik van een (elektronische) toerenregeling	1	1	project
S637	realiseer scheiding van drager en inbouw	15	15	project
S648	installeer een systeem voor het gebruik van grijswater	10	10	project
S672	houd in het ontwerp rekening met uitbreidingsmogelijkheden en veranderbaarheid	3	3	% woningen
S733	pas een warmteregeling op ruimteniveau toe	1	1	% woningen	punten vervallen indien S491 wordt toegepast
S734	koppel de hemelwaterafvoer af van het rioleringssysteem	8	8	% woningen
X010	voldoe aan basiseisen (deel B t.b.v. woongebouw en deel t.b.v. woning) van het Handboek Woonkeur	15	15	% woningen	punten voor S420, S425, S430 en S436 vervallen

Bijlage 2 behorende bij artikel 2, onderdeel h, onder 2° en 3°, van de Regeling groenprojecten 2005 (Maatlat duurzame renovatie 2006)

Algemeen

1. Deze bijlage wordt aangehaald als: Maatlat duurzame renovatie 2006.

2. Met het Nationaal pakket wordt bedoeld de meest recente uitgave ‘Nationaal pakket Woningbouw Beheer’ (uitgave van de Stichting Bouwresearch, bestelnummer 405.S).

3. Bij het indienen van de aanvraag wordt uitgegaan van de meest recente uitgave van het Nationaal pakket.

4. Indien maatregelen zijn vervallen in het Nationaal pakket, behoeft hieraan niet te worden voldaan in deze maatlat.

5. De basiseisen zijn verwoord in tabel I. Aan elke basiseis wordt voldaan. Indien de aanvrager aantoont dat met een alternatieve maatregel een kwalitatief ten minste gelijkwaardig resultaat wordt behaald, wordt niettemin geacht te zijn voldaan aan de desbetreffende basiseis.

6. In de kolom ‘Specificatie’ geven de B-nummers de specificatiebladen aan zoals deze zijn opgenomen in de CD-ROM-versie van het Nationaal pakket. In dit pakket worden de in deze kolom vaak summier omschreven maatregelen verder geconcretiseerd. De CD-ROM bevat standaardtitels voor overeenkomstige maatregelen in nieuwbouw en beheer. Dit heeft tot gevolg dat sommige titels minder toegesneden zijn op de bestaande bouw. Als voorbeeld B013: maak warmteweerstand gesloten geveldelen R_c ≥ 3 m² K/W. Dit lijkt een veel te zware maatregel voor de bestaande bouw. Als men echter het specificatieblad B013 raadpleegt, blijkt dat met minder zware isolatie kan worden volstaan.

7. De keuzemaatregelen staan in tabel II. In de kolom ‘Specificatie’ van tabel II geeft een X-nummer aan dat het om een maatregel gaat die nog niet is opgenomen in het Nationaal pakket.

8. In de kolom ‘punten per eenheid’ is het aantal punten aangegeven, dat voor de maatregel wordt toegekend per eenheid, die genoemd is in de kolom ‘eenheid’. Daar waar de maatregel meerdere malen kan worden toegepast, is het aantal te behalen punten gemaximeerd. Deze maximering is aangegeven in de kolom ‘max. aantal punten’.

9. De van een asterisk (*) voorziene B-nummers geven aan, dat indien binnen een thema aan alle dergelijke maatregelen is voldaan, bonuspunten worden toegekend. Het aantal staat vermeld binnen het subthema. Aan maatregelen die gezien de situatie ter plekke technisch niet uitvoerbaar zijn, behoeft niet te worden voldaan. Het aantal bonuspunten wordt in een dergelijk geval verminderd naar rato van het aantal punten dat de maatregel zou hebben opgeleverd indien hij zou zijn genomen en het gezamenlijke aantal punten van de met een asterisk gemerkte maatregelen binnen het subthema benodigd voor de bonuspunten.

10. Indien binnen de subthema’s isolatie & zonwering en ventilatie & infiltratie aan alle B-maatregelen met een asterisk is voldaan, worden 10 extra bonuspunten toegekend.

11. Binnen elk thema, uitgezonderd het thema ‘Diversen’, dienen ten minste 15 punten te worden behaald.

12. Indien een project bestaat uit het renoveren van meerdere woningen kan het zo zijn, dat een maatregel niet in elke woning wordt toegepast. In dat geval wordt het aantal punten verminderd naar rato van het aantal woningen waarin de maatregel wordt toegepast ten opzichte van het totaal aantal woningen in het project. In een dergelijk geval worden geen bonuspunten toegekend.

13. In tegenstelling tot het hierboven gestelde moet voor maatregel S 063 (Indien hout wordt toegepast, pas dan duurzaam geproduceerd hout toe) gebruik worden gemaakt van de uitwerking van de maatregel in het specificatieblad van het Nationaal pakket uit november 2002. Aan deze eis wordt derhalve slechts voldaan als er inderdaad duurzaam geproduceerd hout wordt toegepast. Deze eis werkt door in maatregel S 171.

Maatlat duurzame renovatie 2005

Tabel I: basiseisen

Specificatie blad	Omschrijving maatregel
B	022	isoleer kruipluiken en zorg voor een goede afdichting
B	039	gebruik een cv/warmwatertoestel met lage NO_x-emissie
B	064	stem de duurzaamheidsklasse van hout en de eventuele oppervlaktebehandeling en/of verduurzaming per geval af op de beoogde toepassing
B	065	gebruik geen producten die (H)CFK’s bevatten
B	066	gebruik voor gipstoepassingen binnen: rogips of natuurgips
B	071	indien PVC gebruikt wordt: gebruik PVC waarvan de kringloop gesloten wordt en indien voor de toepassing verkrijgbaar: gerecycled PVC
B	073	gebruik voor beton waar dit technisch mogelijk is, klinkerarme cementsoorten
B	074	indien gebruik wordt gemaakt van beton, gebruik dan beton met grindvervanger
B	081	gebruik bij totale houtverduurzaming producten die milieubewust verduurzaamd zijn
B	171	houd bij de materiaalkeuze voor kozijnen in buitengevels rekening met de toepassingscondities
B	172	pas kozijnreparatie toe bij beperkt aangetaste houten kozijnen
B	384	optimaliseer het ontwerp van een waterleidingsysteem voor warm tapwater
B	414	gebruik uitsluitend spaanplaat met beperkte formaldehyde-emissie
B	464	maak de gevel schoon met water of gritstralen bij lage druk
B	465	repareer beton met een mineraal middel
B	467	herstel bestaande dakbedekking

Maatlat duurzame renovatie 2005

Tabel II: keuzemaatregelen, puntensysteem

Spec. blad	Omschrijving maatregel	Punten per eenheid	Max. aantal punten	Eenheid	Opmerkingen
		Thema: ENERGIE
		SUBTHEMA ISOLATIE EN ZONWERING
B*	005	hef koudebruggen op	3	3	% koude bruggen	indien niet alle koudebruggen worden weggenomen, corrigeren naar evenredigheid
B*	012	maak warmteweerstand begane grondvloer R_c ≥ 3 m² K/W	5/3 x R_c	5	R_c	R_c vloer minimaal 1,3 m² K/W; punten naar rato gerealiseerde R_c
B*	013	maak warmteweerstand gesloten geveldelen R_c ≥ 3 m² K/W	10/3 x R_c	10	R_c	R_c gevel minimaal 1,3 m² K/W; punten naar rato gerealiseerde R_c
B*	014	maak warmteweerstand hellend dak R_c ≥ 3 m² K/W	6/3 x R_c	6	R_c	R_c dak minimaal 1,3 m² K/W; punten naar rato gerealiseerde R_c
B*	015	maak warmteweerstand plat dak R_c ≥ 3 m² K/W	6/3 x R_c	6	R_c	R_cdak minimaal 1,3 m² K/W; punten naar rato gerealiseerde R_c
B*	016	gebruik HR⁺⁺ -glas met U ≤1,2 W/m² K in alle verwarmde ruimten	10	10	project
B*	018	isoleer scheidingsconstructies tussen een verwarmd gebied en een onverwarmd gebied op een niveau R_c ≥ 2 m² K/W	3	3	project
B*	417	pas geintegreerde buitenzonwering toe bij intensief gebruik van passieve zonne-energie	3	3	project	aanbevolen bij toepassing B012 t/m B016
		zijn alle B* maatregelen toegepast?	ja = 10 bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan
		SUBTHEMA VENTILATIE EN INFILTRATIE
B*	019	pas verbeterde kierdichting toe bij bewegende delen in kozijnen	1	1	project
B*	020	breng een brievenbus met verbeterde tochtwerendheid aan	1	1	project
B*	046	beperk het vermogen van pompen en ventilatoren	1	1	project
B*	049	breng ventilatie op niveau Bouwbesluit (nieuwbouw)	10	10	project
B*	468	verhoog luchtdichtheid begane grondvloer	5	5	project
B	472	pas gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning toe	3	3	project
B	473	pas zelfregelende ventilatieroosters toe	3	3	project	geen punten in combinatie met B472
		zijn alle B* maatregelen toegepast?	ja = 10 bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan
		SUBTHEMA INSTALLATIE EN DISTRIBUTIE
B*	033	plaats een zonneboilerinstallatie	5	5	project
B*	037	pas een lage-temperatuurverwarmingssysteem toe	3	3	project
B*	038	isoleer de leidingen voor warm tapwater volledig	2	2	project
B*	040	gebruik een cv-toestel met een zeer hoog rendement	10	10	project
B*	041	zorg voor aansluiting op een warmtedistributienet	15	15	project
B*	042	isolee R_cv- en distributieleidingen	3	3	project
B*	451	gebruik een thermostatische mengkraan voor de douche	2	2	project
B	478	plaats een zonnecelinstallatie (> 0,4 kW_p)	3 per 100W_p	30	W_p
B	479	plaats een zonnecelinstallatie met extra vermogen (> 1 kW_p)	3 per 100W_p	90	W_p	geen punten in combinatie met B478
B*	491	gebruik energiebesparende regelingen voor verwarming en ventilatie	2	2	project
B*	601	beperk permanente warmteverliezen van warm tapwater	2	2	project
B	612	maak voor ventilatoren en pompen gebruik van een (elektronische) toerenregeling	1	1	project
B*	733	pas een warmteregeling op ruimte-niveau toe	2	2	project	geen punten in combinatie met B491
		zijn alle B* maatregelen toegepast? (voor B040 en B041 geldt of/of toepassing)	ja = 10 bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan
		SUBTHEMA OVERIGE ENERGIEMAATREGELEN
B	007	pas geen open trap in de woonkamer toe	2	2	project
B	008	bied de mogelijkheid voor een gesloten keuken aan	2	2	project
B	009	neem een tochtportaal op	2	2	project
B	011	zet galerij, loggia of balkon dicht met (enkel) glas	3	3	project
B	024	pas individuele registratie van het energiegebruik toe	4	4	project
B	026	pas beheer op afstand toe (telebeheer) bij blokverwarming	2	2	project
B	029	zorg voor een ruimte in of bij de woning waar was gedroogd kan worden	1	1	project
B	031	plaats een verhoogd aandeel van het glasoppervlak dichtbij het plafond	1	1	project
B	032	maak het ontwerp geschikt voor het gebruik van actieve zonne-energie	2	2	project	geen punten als ook al punten voor B033 en/of B478 (of B479) zijn gegeven
B	036	voorzie in een warmwateraansluiting voor een vaatwasmachine	1	1	project
B	456	vervang lichte borstweringen door metselwerk	1	1	project
B	457	laat overbodige tuindeuren vervallen	1	1	project
B	459	beperk transmissieverlies/ oververhitting door onevenredig groot glasoppervlak in de gevel	2	2	project
B	482	maak een serre aan de woning buiten de thermische schil	5	5	project

		Thema: MATERIALEN
		SUBTHEMA FLEXIBITITEIT
B*	146	stem de uitvoering van niet-dragende wanden af op eisen t.a.v. veranderbaarheid en toekomstig hergebruik	5	5	project
B*	418	maak het gebouw geschikt voor meerdere programma’s	10	10	project
B*	420	stem het ontwerp van toilet en badruimte af op mogelijke aanpassing voor mindervaliden	5	5	project	geen punten toekennen indien X010 van toepassing is
B*	429	voorzie in uitbreidingsmogelijkheden voor telefoon, data en elektra	3	3	project
B*	430	zorg voor integrale toegankelijkheid	8	8	project	geen punten toekennen indien X010 van toepassing is
X	010	voldoe aan basiseisen (deel B t.b.v. een woongebouw en deel C t.b.v. een woning) van het Handboek Woonkeur	33	33	project	bij honoring van maatregel X 010 vervallen punten voor B420, B430, B436, B437en B443
X	002	verhoog levensduur complex door samenvoeging of splitsing van woningen		15	project	de 15 punten moeten worden vermenigvuldigd met het quotiënt van het aantal nieuwe woningen en het aantal oude woningen
		aantal nieuwe woningen			woningen
		aantal oude woningen			woningen
		zijn alle B*-maatregelen in het subthema flexibiliteit toegepast?	ja = 10 bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan
		SUBTHEMA VEILIGHEID
B*	436	zorg voor sociale veiligheid	2	2	project	geen punten toekennen indien X010 van toepassing is
B*	437	pas ramen en deuren toe met verhoogde inbraakwerendheid	2	2	project	geen punten toekennen indien X010 van toepassing is
		zijn alle B* maatregelen toegepast?	ja = 10 bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan
		SUBTHEMA OVERIGE MAATREGELEN MATERIALEN
B	050	optimaliseer het ontwerp op leidingslengtes	2	2	project
B	051	pas geprefabriceerde producten toe	2	2	project
B	053	voer ramen uit in hardglas	4	4	project
B	054	beperk de hoeveelheid en onderhoudsfrequentie van het schilderwerk	5	5	project
B	056	maak verbindingen bereikbaar en demontabel	5	5	project
B	063	indien hout wordt toegepast, pas dan duurzaam geproduceerd hout toe	5	5	project
B	069	verduurzaam stalen bouwproducten uitsluitend wanneer dit aantoonbaar noodzakelijk is	1	1	project
B	072	hergebruik bouwcomponenten	5	5	project
B	076	gebruik ontkistingsmiddelen op plantaardige basis of biologisch afbreekbare middelen op minerale basis; gebruik deze producten zuinig	1	1	project
B	077	gebruik voor metselwerk een schelpkalk(basterd)mortel of een cementmortel met een gering portlandklinkergehalte		1–3		schelpkalk(basterd)mortel: 3 pnt, cementmortel: 1 pnt
		cementmortel met een gering portlandklinkergehalte	1	1	project
		schelpkalk(basterd)mortel	3	3	project
B	098	gebruik waar mogelijk halfverharding	3	3	project
B	116	gebruik als begane grondvloer boven een kruipruimte of onverwarmde ruimte: een prefab systeemvloer	5	5	project
B	132	gebruik voor buitenafwerking gevel metselwerk of hout (conform B063/B064/B072)	5	5	project
B	170	pas in buitengevels montagekozijnen toe	5	5	project
B	177	gebruik raamdorpels bestaande uit keramische elementen, staalplaat, natuursteen, gegoten composiet of prefab beton (conform B074)	1	1	project
B	193	gebruik als binnendeur hardboard met honingraatvulling van karton; massief spaanplaat (conform B414), multiplex of hout (conform B063/B064)	2	2	project
B	195	laat onderdorpels bij binnendeuren weg of vervaardig ze van hout (conform B063/B064)	1	1	project
B	208	maak puibekleding van vernieuwbare grondstof of recyclebaar materiaal	5	5	project
B	225	indien stalen trappen en balustrades worden voorzien van een gekleurde afwerklaag: gebruik een poedercoating	2	2	project
B	237	gebruik voor kiezelbakken, uitlopen e.d. producten met een beperkte emissie naar regenwater	1	1	project
B	239	gebruik dorpels van natuursteen, keramische tegels of gegoten composietsteen bij natte ruimten	1	1	project
B	248	gebruik als naaddichting PE-rolband of EPDM-rubber	2	2	project
B	248	gebruik als kierdichting bij raam- en deuraansluitingen EPDM- of EPT-rubber; gebruik achter aftimmerlatten PE-band	1	1	project
B	252	gebruik als elastische kit: siliconenkit of polysulfidekit; gebruik als elastisch-plastische kit: watergedragen acrylaatkit	1	1	project
B	257	gebruik voor pleisterwerk binnen gips (conform B066) of kalk	1	1	project
B	261	gebruik voor tegelwerk op vloeren: oplosmiddelvrije vloertegelbevestiging	1	1	project
B	265	gebruik voor tegelwerk op wanden: oplosmiddelvrije wandtegelbevestiging	1	1	project
B	267	indien een dekvloer toegepast wordt, vervaardig deze dan van gips (anhydrietvloer)	3	3	project
B	269	werk badkamer- en toiletvloer met tegels af	2	2	project
B	296	gebruik voor voorbehandeling op steenachtige ondergrond: watergedragen voorstrijk- of impregneermiddel	1	1	project
B	318	pas een onbeklede, buiten de gevel hangende, dakgoot toe	2	2	project
B	366	kies bij platte daken voor een bevestigingsmethode die leidt tot een gunstiger milieuprofiel van het dakbedekkingssysteem	3	3	project
B	369	streef naar ‘schuim- en kit-arme’ detaillering	2	2	project
B	395	maak tuinafscherming/ privacyschermen door middel van beplanting, gevlochten scherm of hout, duurzaamheidsklasse 3/4; gebruik perkoenpaaltjes van niet-verduurzaamd hout, duurzaamheidsklasse 4	2	2	project
B	444	gebruik als bedekking voor platte daken dakbedekkingsconstructies met een lange levensduur	2	2	project
B	455	houd bij detaillering kozijnen rekening met de mogelijkheid van het (terug)plaatsen van zonwering	1	1	project
B	463	maak de berging van hout (conform B063/B064/B072) of metselwerk	2	2	project
B	471	gebruik indien mogelijk vernieuwbare grondstoffen	2	2	project
B	485	gebruik houten buitendeur (conform B063/B064/B072)	1	1	project
B	501	gebruik bij voorkeur producten waarvan de kringloop gesloten wordt	2	2	project

		Thema: WATER
B	378	breng individuele watermeters aan bij meerdere gebruikers in een gebouw	7	7	project
B	383	tref waterbesparende voorzieningen	4	16	aantal maatregelen (1,2,3 of 4) /woning	douchekop: 4 pnt; toilet: 4 pnt; volume- stroombegrenzer, keuken en wastafels: 4 pnt; aparte waterleiding keukenkraan: 4 pnt
B	386	tref verdergaande waterbesparende voorzieningen	20	20	project	bij toekenning vervallen de punten bij B383 en B445
B	445	plaats een regenton	2	2	project
B	452	vervang loden leidingen	7	7	project
B	734	koppel de hemelwaterafvoer af van het rioleringsstelsel	12	12	project

		Thema: BINNENMILIEU
		SUBTHEMA KWALITEIT BINNENLUCHT
B*	043	pas een gesloten warmwatertoestel toe	5	5	project
B*	278	gebruik als beplating voor wand- of plafondsystemen gipsvezelplaat of gipskartonplaat	1	1	project
B*	291	gebruik voor schilderwerk hout buiten een oplosmiddelarm verfsysteem	2	2	project
B*	300	indien muurverf noodzakelijk is, gebruik minerale verf of oplosmiddelarme dispersieverven	2	2	project
B*	462	behandel bouwdelen die optrekkend vocht vertonen	2	2	project
B*	469	verbeter vochtwering vanuit de kruipruimte	3	3	project
B*	470	verbeter vochtwering van massieve steenachtige gevels	3	3	project
		zijn alle B* maatregelen toegepast?	ja = 10 bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan
		SUBTHEMA AKOESTISCH COMFORT
B*	409	zorg voor verbeterde geluidsisolatie tussen verblijfsruimten	5	5	project
B*	410	verhoog de geluidwering tussen woningen	10	10	project
B*	411	beperk het geluidsniveau ten gevolge van installaties	5	5	project
		zijn alle B* maatregelen toegepast?	ja = 10 bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan
		SUBTHEMA THERMISCH COMFORT
		is aan alle noodzakelijke maatregelen in de subthema’s isolatie en zonwering en ventilatie en infiltratie voldaan?	ja = 10 extra bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan

		Thema: DIVERSEN
		SUBTHEMA AFVAL
B*	354	beperk het gebruik van eenmalig verpakkingsmateriaal	1	1	project
B*	371	scheid bouwplaatsafval in zoveel mogelijk relevante fracties	3	3	project
B*	401	neem een GFT-afvalvoorziening in de keuken op	4	4	project
B*	404	plaats een compostbak in de tuin	2	2	project
		zijn alle B* maatregelen toegepast?	ja = 5 bonus punten	voor het verkrijgen van de bonuspunten moet aan alle B* maatregelen worden voldaan
		SUBTHEMA OVERIG
B	392	handhaaf en benut natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische elementen en structuren	1	1	project
B	393	voorzie in een nestelgelegenheid voor vleermuizen en/of vogels	2	2	project
B	443	lever een duidelijke gebruikershandleiding mee	2	2	project	punten vervallen indien X010 van toepassing is
B	450	maak een overdekte fietsenberging	5	5	project

Bijlage 3 behorende bij artikel 2, onderdeel h, onder 4°, van de Regeling groenprojecten 2005 (Maatregelen zeer duurzame utiliteitsbouw 2006)

Algemeen

1. Deze bijlage wordt aangehaald als: Maatregelen zeer duurzame utiliteitsbouw 2006.

2. Met het Nationaal pakket wordt bedoeld de uitgave ‘Duurzaam bouwen: nationaal pakket utiliteitsbouw’ (uitgave van de Stichting Bouwresearch, bestelnummer 461.S).

3. Bij het indienen van de aanvraag wordt uitgegaan van de meest recente uitgave van het Nationaal pakket.

4. Om voor een groenverklaring in aanmerking te komen, moet een project aan alle 8 maatregelen van de tabel voldoen.

5. In de kolom ‘NPU’ geven de U-nummers de specificatiebladen aan zoals deze zijn opgenomen in de CD-ROM-versie van het Nationaal pakket. In dit pakket worden de in deze kolom vaak summier omschreven maatregelen verder geconcretiseerd.

6. In de kolom ‘NPU’ geeft ‘nvt’ aan dat het om een maatregel gaat die (nog) niet is opgenomen of afwijkt van het Nationaal pakket.

7. Als de aanvrager kan aantonen dat er sprake is van overmacht waardoor niet volledig aan maatregel 4 (gesloten grondbalans) kan worden voldaan, maar er wel een andere nuttige toepassing is van de grond, kan hiermee worden voldaan aan deze eis.

8. Als de aanvrager kan aantonen dat er sprake is van overmacht ingeval de vergunning wordt afgewezen om het hemelwater te infiltreren in de bodem of op het oppervlaktewater te lozen (maatregel 7), kan hiermee worden voldaan aan deze eis.

9. In tegenstelling tot het hierboven gestelde moet voor maatregel S 063 (Indien hout wordt toegepast, pas dan duurzaam geproduceerd hout toe) gebruik worden gemaakt van de uitwerking van de maatregel in het specificatieblad van het Nationaal Pakket uit november 2002. Aan deze eis wordt derhalve slechts voldaan als er inderdaad duurzaam geproduceerd hout wordt toegepast.

	maatregel/toetsingscriterium	hoe te toetsen	NPU
1	het ontwerp moet 30% energiezuiniger zijn dan de eisen in het Bouwbesluit	controleer of Q_pres;tot/Q_pres.toel. ≤ 0.7	Nvt
2	het ontwerp moet aandacht hebben voor vervuilende bronnen	controleer of aparte ruimten voor rokers, printers en kopieermachines zijn gemaakt met een eigen effectieve afzuiging	U678 én U677
3	het ontwerp moet flexibel zijn * bouwkundig * installatietechnisch	4 van onderstaande 8 items moeten in het ontwerp zitten:
		a. installaties uitgelegd op maximaal 1.8 m in plaats van 3.6 m	– nvt
		b. installaties opgedeeld in bouwdelen	– U618
		c. meer kleine ketels in plaats van één grote	– U615
		d. demontabele binnenwanden	– U146
		e. plafondstructuur die veranderd kan worden	– U637
		f. bemetering per bouwdeel in plaats voor het hele gebouw	– U024 én U378
		g. bereid gebouw voor op functionele aanpassingen	– U419
		h. demontabele draagconstructies	– U057
4	in het ontwerp moet sprake zijn van een gesloten grondbalans	vraag de aanvrager om een onderbouwing middels een berekening van de grondstromen (wat wordt afgegraven/aangevuld; wat gebeurt er met een tekort/overschot van de grond)	– nvt
5	in het ontwerp wordt uitsluitend duurzaam geproduceerd hout toegepast	controleer of in PvE/bestek is opgenomen dat voor alle houttoepasingen hout met FSC-keur is opgenomen (constructie, gevels, binnentimmerwerk etc.).	U063 én U064
6	in het ontwerp zijn waterbesparende maatregelen opgenomen	controleer of minimaal zijn opgenomen: toiletten met 4 literreservoir en waterbesparende kranen/douches	U383 én U385
7	in het ontwerp is de hemelwaterafvoer afgekoppeld van het rioleringsstelsel en gebruik waar mogelijk halfverharding	controleer of hemelwaterafvoer is losgekoppeld van het rioleringsstelsel controleer of halfverharding is toegepast	U734 U098
8	het ontwerp moet maatschappelijk verantwoord zijn	Laat de aanvrager aangeven wat er duurzaam is aan het ontwerp en vraag de aanvrager om concreet aan te tonen dat duurzaam bouwen wordt uitgedragen, bijvoorbeeld door ruchtbaarheid aan het project te geven middels brochures, lezingen, rondleidingen, kennisoverdracht, etc.	– nvt