Het onderhavige besluit bevat algemene bepalingen voor de subsidiëring van activiteiten van maatschappelijke organisaties¹gericht op structurele armoedebestrijding in ontwikkelingslanden.²Het doel is tweeërlei. In de eerste plaats het bieden van een eenvormig kader waarbinnen flexibel kan worden ingespeeld op actuele wereldwijde ontwikkelingen en desgewenst een (extra) inzet op (nieuwe) beleidsprioriteiten mogelijk is. Ten tweede een stroomlijning van de verschillende (afzonderlijke) subsidieprogramma’s voor maatschappelijke organisaties door subsidieverstrekking in de toekomst zoveel mogelijk te laten plaatsvinden aan de hand van tenders die zijn opgesteld volgens de uitgangspunten en criteria van dit Standaardkader.³

Het kader steunt op artikel 4.8 van de Subsidieregeling Ministerie van Buitenlandse Zaken 2006. Dit artikel biedt een subsidiegrondslag voor activiteiten gericht op structurele armoedebestrijding in ontwikkelingslanden, additioneel aan subsidieverlening in het kader van het Medefinancieringsstelsel (MFS). Subsidie kan worden verleend voor activiteiten op het terrein van een of meer van de MFS-thema’s, daaronder begrepen activiteiten op het gebied van het onderzoek. Subsidie kan uitsluitend worden verleend met toepassing van de artikelen 6 en 7, tweede lid, van het Subsidiebesluit Ministerie van Buitenlandse Zaken, dat wil zeggen op voet van een specifieke ‘subsidietender’.

Artikel 4.9 van de Subsidieregeling bevat een uitzondering op toepassing van het MFS en het Standaardkader voor subsidieverlening namens de minister door een Nederlandse vertegenwoordiging – deze uitzondering bestaat al voor het MFS – en voor subsidies die minder bedragen dan € 125.000. Voor dergelijke subsidies behoeft derhalve geen tender te worden uitgeschreven.

Het Standaardkader is een raamwerk waarbinnen op basis van beleidsinhoudelijke afwegingen afzonderlijke subsidietenders per thema, land of regio kunnen worden uitgeschreven. Nederlandse en internationale maatschappelijke organisaties kunnen in het kader van die subsidietenders aanvragen indienen en zullen onderling op kwaliteit moeten concurreren. De algemene beleidsregels van het Standaardkader zullen bij het uitschrijven van deze subsidietenders en bij de beoordeling van deze subsidieaanvragen steeds van toepassing zijn.

De minister beslist op welke prioriteiten getenderd zal worden. Met ingang van 2011 zullen op basis van de eerste tender activiteiten met toepassing van het Standaardkader gesubsidieerd worden.

Binnen het kader zijn vaste criteria geformuleerd waaraan aanvragers moeten voldoen om in aanmerking te komen voor subsidie. Deze vaste criteria zullen steeds van toepassing zijn bij de beoordeling van subsidieaanvragen die worden ingediend in het kader van de nog uit te schrijven afzonderlijke subsidietenders per thema, land of regio binnen het standaard subsidiebeleidskader. Naast de vaste criteria van het Standaardkader kunnen per tender specifieke criteria worden vastgesteld.

De overkoepelende beleidsdoelstelling van het standaard subsidiebeleidskader is het leveren van een bijdrage aan structurele armoedebestrijding in ontwikkelingslanden.

Het Standaardkader past binnen de beleidsuitgangspunten voor de samenwerking van het ministerie van Buitenlandse Zaken met maatschappelijke organisaties wereldwijd, zoals geschetst in de beleidsnotitie Maatschappelijke Organisaties: Samenwerken, Maatwerk en Meerwaarde⁴van 14 april 2009.

Bij de modernisering van de samenwerking met maatschappelijke organisaties staat de wens centraal om te komen tot meer focus op structurele maatschappelijke veranderingen ten behoeve van ontwikkeling, het leveren van maatwerk, het bundelen van krachten, het verhogen van de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking en het tegengaan van versnippering. Het doel is ook te komen tot een betere aansluiting bij lokale problemen, een duidelijker focus op de partnerlanden en een meer transparante verantwoording aan alle belanghebbenden. Maatschappelijke organisaties kunnen een grote strategische meerwaarde bieden en zijn interessante partners. Wanneer het gaat om activiteiten als internationale beleidsbeïnvloeding of het bevorderen van thema’s die internationaal gevoelig liggen is hierbij ook zeker een rol weggelegd voor mondiaal opererende maatschappelijke organisaties.

De kernbegrippen samenwerken, maatwerk en meerwaarde voorop staan hierbij voorop:

1. –

   Het stimuleren van samenwerking tussen maatschappelijke organisaties onderling om versnippering tegen te gaan;

2. –

   Het stimuleren van vernieuwende initiatieven met actoren buiten het maatschappelijk middenveld en de OS-sector om meerwaarde te creëren;

3. –

   Het belang van het leveren van maatwerk door afstemming van de rol en werkwijze van de organisatie op de context waarin wordt gewerkt.

Subsidies die worden verstrekt in het kader van een tender onder het Standaardkader zijn bedoeld voor programma’s van zelfstandige Nederlandse en/of internationale⁵maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk met rechtspersoonlijkheid, die op resultaatgerichte wijze een bijdrage leveren aan structurele armoedebestrijding in ontwikkelingslanden.

Voor subsidie onder het Standaardkader komen niet in aanmerking:

1. –

   Volkenrechtelijke organisaties;

2. –

   (lokale) overheidsorganisaties;

3. –

   Lokale maatschappelijke organisaties die niet grensoverschrijdend werken;

4. –

   Activiteiten waarvoor reeds rechtstreeks ten laste van de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken een bijdrage wordt ontvangen

5. –

   Activiteiten van een lokale maatschappelijke organisatie waarvoor reeds middellijk ten laste van de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken een bijdrage wordt ontvangen;

6. –

   Organisaties die reeds ten laste van de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken een instellingssubsidie ontvangen waarvan de werkingsduur zich uitstrekt tot in het subsidietijdvak waarop de tender waarvoor een aanvraag wordt ingediend betrekking heeft.

Voor alle tenders binnen het Standaardkader gelden een aantal vaste criteria. Daartoe behoren een aantal criteria die per tender op een onderdeel nader gespecificeerd dienen te worden in beleidsregels. Daarnaast kunnen per tender nog aanvullende criteria worden geformuleerd.

1. –

   In aanmerking voor financiering komen programma’s van zelfstandige Nederlandse en/of internationale maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk, met rechtspersoonlijkheid, die grensoverschrijdend (dat wil zeggen in meer dan één land) werken en zich op resultaatgerichte wijze op lokaal, regionaal, nationaal of internationaal niveau inzetten voor structurele armoedebestrijding in ontwikkelingslanden, door samenwerking met maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk in deze landen, en die tot doel hebben lokale capaciteit op te bouwen met het oog op verzelfstandiging van de lokale maatschappelijke organisaties (per tender te specificeren: Nederlandse en/of internationale maatschappelijke organisaties).

2. –

   Er is sprake van een aanvraag voor een programmasubsidie. Subsidie wordt niet in de vorm van een instellingssubsidie verleend.

3. –

   De activiteiten waarvoor subsidie wordt aangevraagd hebben een doelstelling op het gebied van structurele armoedebestrijding in ontwikkelingslanden.

4. –

   Een subsidieaanvraag bedraagt niet meer dan 75% van de jaarlijkse inkomsten van de aanvragende organisatie⁶òf de hoogte van het aandeel van de subsidie in de kosten van het programma waarvoor subsidie wordt aangevraagd bedraagt maximaal 50% (dit laatste betekent dat de bekostiging van het overige deel gegarandeerd moet worden door de aanvrager en/of andere donoren en/of partijen) (per tender te specificeren: hoogte van het percentage van de eigen inkomsten of van de eigen bijdrage).

5. –

   Een percentage van de bestedingen binnen het programma waarvoor financiering wordt aangevraagd dient plaats te vinden in partnerlanden.⁷Uitgangspunt is dat dit 60% bedraagt. Als een dergelijk criterium voor een specifieke tender niet wenselijk wordt geacht, kan in die tender worden afgezien van deze verplichting (per tender te specificeren).

6. –

   Het programma waarvoor financiering wordt aangevraagd betreft geen initiatieven die proselitisme (mede) beogen.

7. –

   Het programma waarvoor financiering wordt aangevraagd betreft geen financiering van commerciële dienstverlening, investeringen of commerciële activiteiten.

8. –

   Het bruto salaris van medewerkers van de aanvragende organisatie (inclusief leden van management en bestuur) is vanaf de aanvang van de subsidie periode maximaal gelijk aan het salaris van een directeur-generaal in dienst van de Nederlandse Rijksoverheid. De hoogte van dit bedrag is het bruto salaris op basis van een voltijdsfunctie van niveau schaal 19 volgens het Bezoldigingsbesluit Burgerlijke Rijksambtenaren (BBRA).⁸Deze norm zal uitsluitend worden toegepast bij tenders die slechts voor Nederlandse organisaties open staan.

9. –

   Hoogte van het aan te vragen subsidiebedrag (minimum/maximum per tender te specificeren).

10. –

    Looptijd van het programma (minimum/maximum per tender te specificeren).

Per tender zullen aanvragen worden beoordeeld volgens vooraf vastgestelde criteria. Deze criteria beslaan in elk geval onderstaande terreinen. Als een bepaald criterium voor een specifieke tender niet wenselijk wordt geacht, kan in die tender hiervan expliciet worden afgezien.

1. 1.

   Kwaliteit en doelmatigheid van de aanvragende organisatie

   1. –

      Financieel en administratief management van de organisatie

   2. –

      Track record

   3. –

      Planning, Monitoring & Evaluatie systematiek

2. 2.

   Kwaliteit van het programma

   1. –

      Ontwikkelingsrelevantie: mate waarin wordt bijgedragen aan structurele armoedebestrijding in ontwikkelingslanden

   2. –

      Mate waarin de voorgenomen activiteiten zich richten op (een) specifiek(e) thema, land of regio (al naar gelang het onderwerp van de tender te specificeren)

   3. –

      Landen waarin de activiteiten worden uitgevoerd

   4. –

      Mate waarin voorstellen zijn uitgewerkt in operationele doelen, beoogde resultaten, voorgenomen activiteiten en middelen en zijn voorzien van een helder verband tussen de te bereiken doelen en de daarvoor benodigde middelen.

   5. –

      Uitwerking van beoogde resultaten in SMART-systematiek (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden)

   6. –

      Duurzaamheid van de activiteiten: de mate waarin de activiteiten een blijvend effect teweeg zullen brengen.

Onder het standaard subsidiebeleidskader zullen daarnaast per tender specifieke beleidsregels voor de aanvraag- en beoordelingsprocedure worden vastgesteld en gepubliceerd. De aanvragen zullen worden beoordeeld met inachtneming van de toepasselijke regelgeving en overeenkomstig de maatstaven die zijn neergelegd in deze beleidsregels en in de beleidsregels zoals vastgesteld voor de specifieke tender.