Het CAK is een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan met een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het CAK is belast met het uitvoeren van uit wetten en regelingen voortvloeiende publiekrechtelijke werkzaamheden.

Het CAK dient zich over het jaar 2022 te verantwoorden over de uitvoering van de taken die worden gefinancierd vanuit verschillende domeinen. Hierbij treft u het Model Jaarverslaggeving CAK aan, ten behoeve van de door het CAK op te stellen bestuurlijke verantwoording over het jaar 2022. In dit model worden de criteria aangegeven waaraan de bestuurlijke verantwoording moet voldoen.

Dit hoofdstuk beschrijft de verantwoordingsplicht van het CAK over de uitvoering van de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), hierna samen benoemd als de ‘wettelijke taken’. Het CAK is belast met het uitvoeren van publiekrechtelijke werkzaamheden. De wettelijke taken bestaan uit 4 specifieke taken en regelingen. Dit betreft als volgt:

Doorlopende taken en regelingen:

1. 1.

   Financiering van de Wlz-erkende instellingen;

2. 2.

   Eigenbijdrageregeling Wlz;

3. 3.

   Eigenbijdrageregeling Wmo;

4. 4.

   Afdracht interest geldmiddelen Fonds langdurige zorg (Flz) en Wmo¹.

De voormalige Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), die per 1 januari 2015 is ingetrokken en verbonden is aan het Algemene Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ) die per 31 december 2022 door het Zorginstituut wordt afgewikkeld, betrof voor het CAK de uitvoering van de eigenbijdrageregelingen AWBZ-Zorg met Verblijf (ZmV), AWBZ-Zorg zonder Verblijf (ZzV) alsmede de financieringstaak voor AWBZ-zorginstellingen. Conform de overgangsbepalingen in de Wlz in artikel 11.2.8 heeft het CAK haar eindverslag over haar uitvoering van de AWBZ uitgebracht als integraal deel van haar bestuurlijke verantwoording 2020. De ontvangsten of eventuele correcties op nog resterende balansposities op 31 december 2020, zoals resterende openstaande vorderingen van de eigenbijdrageregelingen ZmV en ZzV, worden met ingang van 2021 ten gunste of ten laste van het Flz gebracht². Ook geldt hierbij het reguliere proces volgens het incassoprotocol van het CAK. De afloop van de AWBZ kan worden verantwoord via de geldstroom van Wlz, wel dienen fouten en onzekerheden die worden geconstateerd apart te worden benoemd in de verantwoording.

Het CAK heeft als zelfstandig bestuursorgaan te maken met wet- en regelgeving en volgt zover van toepassing de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners van de Handvestgroep Publiek Verantwoorden van november 2015³. De Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018 en de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s) maken hier onderdeel van uit en zijn van toepassing op het CAK. Nadere afspraken tussen het CAK en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (het Ministerie van VWS) over de samenwerking en afstemming op het gebied van sturing, verantwoording en toezicht liggen vast in het ‘Governance arrangement tussen het CAK en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport’ van 14 juni 2022.

In hoofdstuk 2 is beschreven welke verantwoordingsdocumenten het CAK over het jaar 2022 moet aanleveren voor de verantwoording over de uitvoering van de wettelijke taken bij het Ministerie van VWS, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en Zorginstituut Nederland (Zorginstituut).

Op basis van artikel 27 en artikel 31 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) kan de NZa regels stellen voor de wijze waarop het CAK zijn verantwoordingsdocumenten inricht. Door middel van dit model wordt hier invulling aan gegeven.

De Raad van Bestuur van de NZa heeft op 7 maart 2023 dit ‘Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2022’ vastgesteld. Dit model treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin dit model is geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2022. U kunt dit model raadplegen via www.nza.nl.

Het Ministerie van VWS beoordeelt:

de beheerskosten die het CAK maakt voor de uitvoering van haar publiekrechtelijke taken (zie paragraaf 2.1 ad 1);

de uitvoering van de burgerregelingen die gefinancierd zijn met begrotingsgelden (zie paragraaf 2.1 ad 4);

de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (als bijlage verantwoord in de andere informatie van de bestuurlijke verantwoording burgerrelingen, zie paragraaf 2.1 ad 2);

De afgifte van Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen (als bijlage verantwoord in de andere informatie van de bestuurlijke verantwoording burgerrelingen).

De NZa houdt toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de (premiegefinancierde) wettelijke taken door het CAK. Dit betreft het toezicht op de:

Doorlopende regelingen en taken:

1. 1.

   Financiering van de Wlz-erkende instellingen;

2. 2.

   Eigenbijdrageregeling Wlz;

3. 3.

   Eigenbijdrageregeling Wmo;

4. 4.

   Afdracht interest geldmiddelen Fonds langdurige zorg (Flz) en Wmo.

Naast deze wettelijke taken houdt de NZa met ingang van 1 januari 2019 ook toezicht op de rechtmatige uitvoering door het CAK van de burgerregelingen en de buitenlandtaak. Deze regelingen worden verantwoord in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen in overeenstemming met het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen (zie paragraaf 2.1 ad. 4).

Om toezicht te kunnen houden moeten de NZa en het Ministerie van VWS over informatie beschikken. Artikel 6.2.6 van de Wlz (juncto artikel 4.3.1 van de Wlz) wijst de verantwoordingsdocumenten en accountantsproducten aan die jaarlijks door het CAK moeten worden ingediend. Op basis van artikel 6.2 van de Regeling langdurige zorg en artikel 31 van de Wmg kan de NZa hiervoor regels stellen over de inhoud en inrichting van de verantwoordingsdocumenten en de accountantsproducten.

Dit model vormt een uitwerking van de afspraken voor de bestuurlijke verantwoording als onderdeel van het financieel verslag van het CAK. De regels voor de accountantscontrole en de op te leveren accountantsproducten heeft de NZa vastgelegd in het Protocol Accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2022 (verder: protocol).

In dit model wordt voor het verantwoordingsjaar 2022 (vanaf paragraaf 2.1.1) uitsluitend ingegaan op de verantwoording over de 4 wettelijke taken (zie paragraaf 1.1). De overige verantwoordingsvereisten zijn nader geregeld in de Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018, het model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022 en de eisen die het Ministerie van VWS gesteld heeft voor de financiële verantwoording over de uitvoering van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden.

Het CAK moet op grond van artikel 6.2.6 van de Wlz vóór 1 juli⁴ van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar bij het Ministerie van VWS en de NZa de volgende verantwoordingsdocumenten (inclusief accountantsproducten) aanleveren:

1. –

   een financieel verslag;

2. –

   een uitvoeringsverslag.

Het financieel verslag bestaat uit vier financiële verantwoordingen. Alleen de derde verantwoording valt onder de reikwijdte van dit model:

1. 1.

   een financiële verantwoording van de uitvoeringsorganisatie (hierna aangeduid als: de jaarrekening);

2. 2.

   een financiële verantwoording over de uitvoering van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden;

3. 3.

   een bestuurlijke verantwoording;

4. 4.

   een bestuurlijke verantwoording burgerregelingen.

Ad 1: de jaarrekening

Uit de uitvoering van de voorgenoemde publiekrechtelijke taken en regelingen vloeien voor het CAK beheerskosten voort. Het budget voor de beheerskosten wordt door het Ministerie van VWS aan het CAK verstrekt. De jaarlijkse verantwoordingsplicht van het CAK over de besteding van het door het Ministerie van VWS verstrekte budget van de beheerskosten is onder andere opgenomen in de jaarrekening. De nadere eisen die worden gesteld aan de jaarrekening zijn met ingang van 1 januari 2020 opgenomen in de Regeling bezoldiging beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018 en het accountantsprotocol als bijlage hiervan.

Ad 2: Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden

Over de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) stelt het CAK op verzoek van het Ministerie van VWS separaat een verantwoording op voorzien van een accountantsverklaring. De nadere eisen voor deze verantwoording over de uitvoering van de SOV zijn opgesteld door het Ministerie van VWS⁵. De verantwoording en controleverklaring van de uitvoering van de SOV is genomen in de andere informatie in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen.

Ad 3: bestuurlijke verantwoording

In de bestuurlijke verantwoording (over onder meer de eigenbijdrageregelingen Wlz en Wmo en de uitbetaling zorgaanspraken namens de zorgkantoren aan de Wlz-zorgaanbieders) wordt verantwoording afgelegd over het financieel beheer, de rechtmatigheid en de doelmatigheid van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken. De nadere eisen die worden gesteld aan de bestuurlijke verantwoording van het CAK (uitgezonderd de burgerregelingen) zijn opgenomen in dit model.

Ad 4: bestuurlijke verantwoording burgerregelingen

In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen legt het CAK verantwoording af over de rechtmatige uitvoering van de wettelijke taken volgens de criteria opgenomen in het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022.

Ook is het CAK verantwoordelijk voor de verstrekking van de Schengen- en Engelstalige verklaringen voor medicijnen die onder de Opiumwet vallen. De verantwoording van de afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen is opgenomen in de andere informatie in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen.

De bestuurlijke verantwoording van de wettelijke regelingen en taken (zie paragraaf 1.1) bestaat uit drie componenten:

1. 1.

   matrix bestuurlijke verantwoording van in- en uitgaande financiële stromen en toelichtingen daarop;

2. 2.

   de financiële overzichten van de activa en passiva van de financiële stromen en toelichtingen daarop;

3. 3.

   andere informatie die minimaal uit de volgende onderdelen bestaat:

   1. a.

      voorwoord en inleiding;

   2. b.

      de verantwoording over de ordelijkheid en controleerbaarheid van het gevoerde financieel beheer van de wettelijke taken (inclusief de invulling van de doelmatigheid);

   3. c.

      de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid van de financiële stromen;

   4. d.

      de bestuursverklaring met eventuele bijlagen;

   5. e.

      de kengetallen en prestatie-indicatoren;

   6. f.

      de verantwoording over klachten en bezwaar;

   7. g.

      de verantwoording over de opvolging verbeterpunten vorige verslagjaar – NZa;

   8. h.

      de verantwoording over de uitvoering van de hersteloperatie Kinderopvangtoeslag (KOT).

Ad 1: matrix bestuurlijke verantwoording

Voor de verantwoording van de financiële stromen maakt het CAK gebruik van de matrix bestuurlijke verantwoording. De matrix geven aan bij welke financiële stromen (op kasbasis) het CAK direct is betrokken, wat de omvang is van deze financiële stromen, welke taken en verantwoordelijkheden het CAK heeft ten aanzien van deze financiële stromen en welke voorbehouden gelden in verband met de opdrachtverstrekking en gegevensaanlevering door derden. In de kolom bestuurlijke toelichting geeft het CAK aan hoe en in hoeverre de rechtmatigheid van de financiële stromen door het CAK is gewaarborgd.

De matrix voor de NZa is uitgewerkt in bijlage 3 ‘Model Matrix bestuurlijke verantwoording NZa’. De matrix, die een rol speelt bij de concrete invulling van het rechtmatigheidsbegrip bij het CAK, geven de volgende financiële stromen weer op kasbasis:

1. 1.

   financiering van de Wlz-erkende instellingen;

2. 2.

   afdracht eigenbijdrageregeling Wlz;

3. 3.

   afdracht eigenbijdrageregeling Wmo⁶

4. 4.

   afdracht interest geldmiddelen Fonds langdurige zorg (Flz) en Wmo.

Ad 2: financiële overzichten

In de bestuurlijke verantwoording worden financiële overzichten inclusief toelichtingen opgenomen van de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken in het verantwoordingsjaar (inclusief vergelijkende cijfers) op basis van het toerekeningsbeginsel, in totaal- en in specificatieoverzichten per regeling. Van deze activa en passiva worden verloopoverzichten met balansstanden, balansmutaties en vergelijkende cijfers en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden (minimaal verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen inclusief een uitsplitsing van deze openstaande vorderingen naar ouderdom voor de posten die betrekking hebben op de Wlz en Wmo).

Analyse debiteurenpositie

Het CAK neemt in de financiële overzichten van de activa en passiva op basis van het toerekeningsbeginsel debiteurenvorderingen op. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Er wordt in dit onderdeel van de bestuurlijke verantwoording geen voorziening voor oninbaarheid opgenomen voor de debiteurenvorderingen, omdat het risico voor oninbaarheid voor rekening van het desbetreffende fonds of gemeente is. Het CAK neemt in de toelichting van de financiële verantwoording een analyse op van de debiteurenpositie gewaardeerd tegen reële waarde (inclusief toelichting van eventuele schattingen), alsmede een nadere toelichting inzake juistheid, volledigheid en bestaan van de debiteurenpositie teneinde de voorziening voor oninbaarheid te kunnen bepalen.

De te hanteren sjablonen en modellen die gebruikt worden in de bestuurlijke verantwoording worden vooraf met partijen afgestemd. De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 Waarderingsgrondslagen van dit model.

Ad 3: andere informatie

De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met h. Onderdeel a het voorwoord en de inleiding spreken hierbij voor zich. De verantwoording bij overige onderdelen worden onderstaand nader beschreven.

Onderdeel b ‘de verantwoording over de ordelijkheid en controleerbaarheid van het financieel beheer van de wettelijke taken (inclusief de invulling van de doelmatigheid)’

In dit onderdeel beschrijft het CAK onder andere in hoeverre de organisatorische maatregelen ter borging van de rechtmatigheid gedurende het verantwoordingsjaar 2022 hebben gefunctioneerd.

Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtpunten wordt verwezen naar paragraaf 3.1. Ten aanzien van de invulling van het doelmatigheidsbegrip wordt verwezen naar paragraaf 3.1 ad 7.

Onderdeel c ‘de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid van de financiële stromen’

Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid geeft het

CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid van de in de

bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen is

gewaarborgd.

Gelet op de positie en de taken van het CAK is het rechtmatigheidsbegrip naar de 4 specifieke taken en regelingen, zoals opgenomen in paragraaf 1.1, onder te verdelen. Als in deze taken en regelingen wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende financiële stromen als rechtmatig aan te merken.

Voor specifieke taken en regelingen zijn de beoordelings- respectievelijk toezichtstaken verdeeld tussen het Ministerie van VWS en de NZa (zie paragraaf 1.3 en 1.4). In de paragrafen van hoofdstuk 4 is het rechtmatigheidsbegrip (zie ook paragraaf 3.3) per taak of regeling uitgewerkt. Ook wordt aangegeven hoe dit begrip concreet ingevuld moet worden, met een directe koppeling naar de betreffende financiële stroom. De matrix bestuurlijke verantwoording NZa vormt hierbij een hulpmiddel om de financiële stromen, taken en verantwoordelijkheden van het CAK schematisch weer te geven.

Onderdeel d ‘de bestuursverklaring’

In de bestuursverklaring geeft de Raad van Bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording een juiste en volledige weergave geeft van de uitvoering van de wettelijke taken, in overeenstemming met het model en de voor het CAK geldende wet- en regelgeving.

Onderdeel e ‘de kengetallen en prestatie-indicatoren’

Het CAK moet in de bestuurlijke verantwoording een aantal kengetallen en prestatie-indicatoren voor het verslagjaar en voor zover van toepassing het jaar voorafgaand aan het verslagjaar opnemen. Deze kengetallen en prestatie-indicatoren zijn in bijlage 5 ‘Definities kengetallen en prestatie-indicatoren’ van dit model opgenomen.

Met het oog op eventuele controles achteraf legt het CAK duidelijk intern vast, hoe de aan de kengetallen en prestatie-indicatoren ten grondslag liggende gegevens tot stand zijn gekomen.

In het kader van de tijdige vaststelling en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo bij de cliënt zijn er specifieke werkafspraken gedefinieerd in respectievelijk de Regeling langdurige zorg (artikel 7.12, 7.13 en 7.14) en de Uitvoeringsregeling Wmo 2015 (hoofdstuk 2a) ten aanzien van de uitwisseling van gegevens tussen het CAK en de zorgkantoren en het CAK en de gemeenten. Het CAK besteedt in de bestuurlijke verantwoording 2022 als onderdeel van het ketenmanagement aandacht aan:

1. –

   de tijdige aanlevering van gegevens (van cliënten die noodzakelijk zijn voor de vaststelling en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo) aan het CAK;

2. –

   de organisatie en uitkomst van periodieke bestandvergelijkingen van de administraties (houdende de relevante gegevens van cliënten) met zorgkantoren en gemeenten;

3. –

   de door het CAK genomen acties inclusief terugkoppeling aan zorgkantoren en gemeenten, naar aanleiding van mogelijke problematiek bij het in samenwerkingsverband tijdig opleggen van de eigen bijdrage aan de cliënt.

Onderdeel f ‘de verantwoording over klachten en bezwaar’

Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording aan op welke wijze in de organisatie is verankerd dat alle klachten en bezwaar van cliënten op een cliëntgerichte manier en zo spoedig mogelijk worden behandeld. Het CAK moet de klachten en bezwaarschriften zorgvuldig behandelen overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

In de bestuurlijke verantwoording besteedt het CAK aandacht aan de organisatorische borging van de klachten- en bezwaarbehandeling binnen het CAK. Hierbij besteedt het CAK aandacht aan de wijze waarop zij bewaakt dat klachten en bezwaarschriften zorgvuldig volgens de voorschriften van de Awb worden afgehandeld. Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording aan op welke wijze lering wordt getrokken uit de ontvangen klachten en bezwaarschriften en tot welke concrete verbeteringen in procedures en dergelijke dit heeft geleid.

Onderdeel g ‘de verantwoording over de opvolging verbeterpunten

vorige verslagjaar – NZa’

Het CAK geeft hierbij in een totaaloverzicht toelichting op de stand van zaken en de voortgang op de opvolging van verbeterpunten in de uitvoering van de wettelijke taken door het CAK waarover de NZa heeft gerapporteerd in de toezichtsrapportage(s) in voorgaand jaar en ook eerdere jaren indien die rapportagepunten nog niet zijn afgewikkeld. Daarnaast dient een overzicht van (nog) niet opgevolgde onrechtmatigheden, fouten en onzekerheden te worden verantwoord (van voorgaand verslagjaar en eerdere jaren).

Onderdeel h ‘de verantwoording over de uitvoering van de

hersteloperatie Kinderopvangtoeslag (KOT)’

In bijlage 6 van dit model is in detail beschreven wat deze

verantwoording omvat en waar deze verantwoording aan moet voldoen.

De eisen die gesteld worden aan het uitvoeringsverslag zijn met ingang van 1 januari 2020 nader uitgewerkt in de ‘Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018 en het accountantsprotocol als bijlage hiervan. Deze eisen voor de inrichting van het uitvoeringsverslag zijn niet van toepassing op de bestuurlijke verantwoording 2022. Wel kunnen in het uitvoeringsverslag eventueel onderwerpen zijn opgenomen die betrekking hebben op alle wettelijke taken die worden uitgevoerd door het CAK.

het Ministerie van VWS en de NZa maken bij het beoordelen van de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de wettelijke taken zoveel mogelijk gebruik van de verantwoordingsdocumenten van het CAK en van de controleverklaring en het accountantsverslag van de externe accountant. Daarbij beoordelen de NZa en het Ministerie van VWS de door de externe accountant uitgevoerde werkzaamheden en stellen zij op basis van de bevindingen de eigen (onderzoeks)werkzaamheden vast. Het Ministerie van VWS is op basis van de Comptabiliteitswet en de NZa is op basis van de Wmg⁷ wettelijk bevoegd om stukken uit het accountantsdossier te kopiëren en/of digitaal op te

vragen. Het protocol accountantsonderzoek bevordert een doelmatige controle- en toezichtstructuur.

Op grond van de op deze wijze verzamelde informatie vormt de NZa zich een bestuurlijk oordeel over de rechtmatige en doelmatige uitvoering door het CAK van de taken waarop zij toezicht houden. De NZa brengt verslag uit van hun bevindingen aan het CAK, het Ministerie van VWS (systeemverantwoordelijke, eigenaar en opdrachtgever) en Zorginstituut (fondsbeheerder).

Het Ministerie van VWS vormt zich ook een oordeel en stuurt een brief naar het CAK met haar oordeel over de verantwoording over de uitvoering door het CAK van de (begrotingsgefinancierde) regelingen.

De Raad van Bestuur van het CAK beschrijft in het onderdeel ordelijkheid en controleerbaarheid van het financieel beheer (onderdeel b van de andere informatie) de organisatorische maatregelen die gedurende het jaar bij het CAK hebben gefunctioneerd om de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de wettelijke regelingen te borgen. In dit onderdeel moet het CAK in elk geval aan de volgende zes punten aandacht besteden:

1. 1.

   het gevoerde beleid;

2. 2.

   naleving van de wet- en regelgeving;

3. 3.

   de administratieve organisatie en interne beheersing;

4. 4.

   de geautomatiseerde gegevensverwerking;

5. 5.

   de bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik;

6. 6.

   de tijdige afstorting van ontvangen gelden.

7. 7.

   de invulling van de doelmatigheid

De uitwerking van deze onderdelen richt zich bij de bestuurlijke verantwoording op de uitvoering van de wettelijke taken. De wijze waarop de Raad van Bestuur van het CAK zich verantwoordt, is in vormvrij. Als enige voorwaarde geldt dat in ieder geval afzonderlijk wordt ingegaan op de hieronder genoemde zeven punten.

Ad 1: het gevoerde beleid

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

1. –

   het gevoerde en voorgenomen beleid;

2. –

   de doeltreffendheid van het beleid en de bedrijfsvoering;

3. –

   de invloed van het gevoerde beleid;

4. –

   verantwoording over de (financiële) gevolgen voor de burger en voor de dienstverlening van (actuele) knelpunten in de uitvoering.

Ad 2: naleving van de wet- en regelgeving

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

1. –

   het volledig, juist en tijdig toepassen van geldende wet- en regelgeving in het verslagjaar;

2. –

   de wijze waarop het onderhoud van procedurebeschrijvingen en werkinstructies plaatsvindt naar aanleiding van wijzigingen in geldende wet- en regelgeving.

Ad 3: de administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB)

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

1. –

   de maatregelen die zijn getroffen om de rechtmatigheid van de financiële stromen van de wettelijke taken te waarborgen;

2. –

   de actualiteit van de procesbeschrijvingen per regeling en de koppeling tussen de procesbeschrijvingen en de werkprogramma’s;

3. –

   de maatregelen die zijn genomen in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR);

4. –

   de voorzieningen die het CAK heeft getroffen waardoor personen en instellingen, die met het CAK in aanraking komen in verband met de uitvoering van de taak van het CAK, in de gelegenheid zijn voorstellen tot verbetering van werkwijzen en procedures te doen;

5. –

   de wijze waarop de zorgvuldige behandeling van enerzijds personen en instellingen en anderzijds bezwaarschriften en klachten is gewaarborgd;

6. –

   de wijze waarop het risicomanagementsysteem en de interne beheersstructuur is ingericht en in hoeverre de interne beheersmaatregelen gedurende het jaar hebben gewerkt. Met daarbij een expliciete toelichting van belangrijke actuele zaken, risico’s en knelpunten in de uitvoering;

7. –

   de belangrijkste uitkomsten van de interne controles en intern uitgevoerd toezicht en de vervolgacties die op basis van de uitkomsten van deze controles zijn genomen;

8. –

   de wijze waarop de betrouwbaarheid en de continuïteit van de managementinformatie voor de algehele besluitvorming en de interne en externe financiële verantwoording is gewaarborgd.

Ad 4: de geautomatiseerde gegevensverwerking

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

1. –

   de mate waarin in de applicaties geprogrammeerde controles – application controls – zijn opgenomen die de juiste uitvoering van de taken van het CAK garanderen, de continue werking hiervan en de mate waarin het CAK steunt op deze controles;

2. –

   de opzet, het bestaan en de werking van de maatregelen om de bedrijfscontinuïteit van de geautomatiseerde systemen te waarborgen;

3. –

   de opzet, het bestaan en de werking van de maatregelen voor de toegangsbeveiliging van de geautomatiseerde systemen;

4. –

   de opzet, het bestaan en de werking van de maatregelen voor change management van de geautomatiseerde systemen;

5. –

   de belangrijkste uitkomsten van de uitgevoerde IT-audits naar de opzet, het bestaan en de werking en de vervolgacties die op basis van de uitkomsten van deze controles zijn genomen.

Ad 5: de bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

1. –

   de hoofdlijnen van het beleid ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik;

2. –

   de onderzoeken die in het verslagjaar hebben plaatsgevonden, de aard van de fraude (interne of externe fraude) en tot welke resultaten en verbeteracties deze zaken geleid hebben.

Ad 6: de tijdige afstorting van ontvangen gelden

Hierbij besteedt het CAK aandacht aan:

1. –

   de gemaakte afspraken met de fondsbeheerder, gemeenten en het Ministerie van VWS over het tijdig afstorten van gelden;

2. –

   de opzet, het bestaan en de werking van de mitigerende maatregelen die garanderen dat de ontvangen gelden tijdig worden afgestort aan onder andere de gemeenten, de fondsbeheerder en het Ministerie van VWS;

3. –

   de belangrijkste uitkomsten van het intern uitgevoerd toezicht op de opzet, het bestaan en de werking van de mitigerende maatregelen en de vervolgacties die op basis van de uitkomsten van deze controles zijn genomen.

Ad 7: de invulling van doelmatigheid

De NZa is op grond van artikel 16 sub d en f van de Wmg belast met de toezichtstaak om een oordeel te geven bij de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de wettelijke taken van de Wlz en Wmo door het CAK.

Om die reden wordt aan het CAK gevraagd om zich ook te verantwoorden over de doelmatige uitvoering van die wettelijke taken.

De verantwoording moeten qua doelmatigheid gericht zijn op de vraag of binnen de gekozen beleidsbeslissingen het CAK zo efficiënt mogelijk te werk is gegaan. Enerzijds betreft dit de inzet van financiële middelen (begrotingsbeheer) en anderzijds om het treffen van de juiste organisatorische maatregelen en het instellen van de juiste systemen om de doelmatigheid te waarborgen. Het opzetten, inrichting en op niveau houden van een planning- en controlesysteem en de AO/IB is hier onderdeel van.

Het Ministerie van VWS heeft op grond van de Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018 en de Kaderwet ZBO’s eigen sturingsinstrumenten en -mechanismen en eigen informatieverstrekking om hun oordeel te vormen bij de (doeltreffendheid en) doelmatigheid van het CAK. Dit betreft onder meer de financiering van de beheerskosten, waarbij het CAK jaarlijks een begroting aan het Ministerie van VWS dient te overleggen.

Een uitspraak over de doelmatigheid van de uitvoering van de wettelijke taken door het CAK geeft een aanduiding weer over de verhouding tussen de ingezette middelen en de geleverde prestaties bij de uitvoering van de wettelijke taken door het CAK. De meerwaarde hiervan ligt in een beter inzicht op het doelmatig functioneren van het CAK en op eventuele verbetermogelijkheden.

Momenteel is er in dit model nog geen normenkader vastgesteld waarin wordt gedefinieerd wanneer er sprake is van doelmatige uitvoering van de wettelijke taken, noch is het expliciet gemaakt hoe de doelmatige uitvoering zou kunnen worden vergroot door het CAK. Ook intern heeft het CAK nog weinig sturingsinformatie op het gebied van doelmatigheid. Wel kan het CAK een aantal prestatie-indicatoren en kengetallen toekennen aan het doelmatigheidsbegrip. Het Ministerie van VWS en de NZa zullen in samenspraak met het CAK nog moeten toewerken naar een normenkader, dat het mogelijk maakt om naast kwalitatieve uitspraken ook stellige kwantitatieve uitspraken te doen over de verhouding tussen de ingezette middelen en de geleverde prestaties bij de uitvoering van de wettelijke taken door het CAK.

In de tussentijd verwacht de NZa dat het CAK in de bestuurlijke verantwoording 2022 in een vrij format een beschrijving geeft van relevante aspecten op dit aandachtsgebied van de doelmatigheid. Het CAK verantwoordt zich over de doelmatige uitvoering van de wettelijke taken in een aparte paragraaf in het onderdeel ordelijkheid en controleerbaarheid. Het CAK richt zich daarbij met name op het functioneren van het planning- en controlesysteem en de opzet en inrichting van de AO/IB en rapporteert jaarlijks over leemtes en effecten hiervan op de uitvoering. Dit betreft onder andere rapportage over knelpunten die worden ervaren als gevolg van verouderde ICT-systemen en tevens over de aanvullende maatregelen die het CAK treft zolang het ‘three-lines-of-defence-model’ nog niet volledig geïmplementeerd is en werkt zoals het zou moeten werken.

De Raad van Bestuur van het CAK dient ervoor te zorgen dat de bestuurlijke verantwoording een getrouw (juist en volledig) beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke taken.

Juistheid en volledigheid houden in hun algemeenheid in dat het beeld dat de verstrekte verantwoordingsinformatie oproept overeenkomt met de feiten (de werkelijkheid) en geschikt is voor het doel waartoe deze informatie aan de gebruiker wordt verstrekt.

In dit kader dienen de in de financiële verantwoording opgenomen activa en passiva (balansmutaties) en toelichtingen daarop en de in de matrices bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen een feitelijke weergave te zijn van de transacties, de uitgevoerde werkzaamheden en de gebeurtenissen in het verslagjaar 2022. De financiële stromen en de activa en passiva in de financiële overzichten dienen te worden verantwoord met inachtneming van de waarderingsgrondslagen zoals opgenomen in bijlage 1.

Rechtmatigheid in algemene zin wil zeggen dat de verantwoordingsinformatie in overeenstemming is met de geldende wet- en regelgeving.

Afhankelijk van de financiële dimensie van het rechtmatigheidsbegrip kan onderscheid worden gemaakt tussen financiële rechtmatigheid en procedurele rechtmatigheid. Bij financiële rechtmatigheid hebben handelingen en beslissingen van een organisatie directe financiële gevolgen. De rechtmatige uitvoering van taken is direct gekoppeld aan de financiële stromen. Bij procedurele rechtmatigheid heeft de rechtmatige uitvoering van taken in beginsel geen financiële dimensie⁸. De uitvoering van deze taken kan niet direct worden gekoppeld aan een financiële stroom, maar kan op een later moment in de tijd wel een financiële consequentie met zich meebrengen. Het betreffen bepaalde procedurele (tussen)prestaties en/of inspanningsverplichtingen die het CAK moet leveren om te komen tot een juiste, volledige en tijdige eindprestatie richting de cliënt, de fondsen of zorgaanbieders. Dit kan zijn in de sfeer van het voeren, onderhouden en bewaken van een adequate administratie, het verrichten van bepaalde incasso-inspanningsverplichtingen of het juist en volledig opvolgen en/of oplossen van (technische) storingen en/of signaleringslijsten (zoals functionele uitvalbakken) in een proces om tijdig te komen tot de eindprestatie. Het betreft hier puur de taken die onder de directe verantwoordelijkheid en binnen de invloedsfeer van het CAK vallen. Deze taken zijn meestal vastgelegd in vastgestelde (interne) beleidsstukken, procedures en/of in wet- en regelgeving. Het tijdigheidsaspect is bij deze taken in de uitvoering door het CAK van groot belang, gelet op de mogelijke latente nadelige financiële consequentie voor onder andere een cliënt en/of een gemeente en/of een fonds.

Het CAK dient zich te verantwoorden in de bestuurlijke toelichting (als onderdeel van de matrix bestuurlijke verantwoording) over bijzonderheden die hieromtrent mogelijk hebben gespeeld of nog spelen bij de verschillende taken en regelingen. Het CAK dient zich in ieder geval te verantwoorden over de uitvoering door het CAK met betrekking tot:

1. –

   de procedures inzake het opvolgen en/of oplossen van (technische) storingen of signaleringslijsten (functionele uitvalbakken) bij het opleggen van eigen bijdragen ter voorkoming van stapelfacturen;

2. –

   de procedures inzake de informatie- en onderzoeksplicht, zodat de opgelegde eigen bijdragen op de juiste informatie zijn gebaseerd en gevolgen van foutieve registratie voor cliënten worden beperkt. Bijvoorbeeld door middel van het verrichten van periodieke bestandvergelijkingen en het opvolgen en oplossen van signaleringslijsten hierbij;

3. –

   procedures inzake het tijdig, binnen de wettelijke opleggings- en herzieningstermijnen van eigen bijdragen Wlz en Wmo, beschikken van de eigen bijdragen aan de cliënt ter voorkoming van het afboeken van de baten van de inning van de eigen bijdragen voor geleverde Wlz- en Wmo-zorg richting het Flz-fonds respectievelijk de gemeenten;

4. –

   de procedures inzake de incasso-inspanningen ter voorkoming van het afboeken van vorderingen.

Bij de rechtmatige uitvoering van taken kan voor de daarbij gebruikte gegevens onderscheid worden gemaakt tussen directe verantwoordelijkheid en gebruikersverantwoordelijkheid.

Bij directe verantwoordelijkheid is een organisatie geheel verantwoordelijk voor de uitkomsten van een proces en moet de organisatie instaan voor de volledigheid, juistheid en tijdigheid van de daarmee samenhangende uitkomsten of informatie.

Bij gebruikersverantwoordelijkheid moet een organisatie ook zorgen voor de juiste, volledige en tijdige uitvoering van een bepaald proces en is de organisatie verantwoordelijk voor de uitkomsten daarvan. De organisatie mag echter uitgaan van de betrouwbaarheid (juistheid volledigheid en tijdigheid) van de gegevens die derden aanleveren. Op de betrouwbaarheid van deze gegevens hoeft de organisatie zelf geen controle uit te voeren. Voorbeelden hiervan zijn gegevens die door en/of namens de zorgaanbieders, zorgverzekeraars, Wlz-uitvoerders, gemeenten, indicatieorganen, de Belastingdienst, de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) of Zorginstituut Nederland aan het CAK worden verstrekt. Als voorwaarde hierbij geldt dat de aanleverings- en (opvraag)procedures en de ingerichte infrastructuur van het CAK (technisch) goed functioneren, zodat deze procedures en infrastructuur in voldoende mate waarborgen dat gegevens beschikbaar zijn voor de eigen administratie van het CAK en geen problemen veroorzaken die de uitvoering van de wettelijke taken door het CAK belemmeren of vertragen. Het aanleveren en opvragen van de taak- en vraag-gebonden gegevens door respectievelijk bij de ketenpartijen moet zodanig gestructureerd zijn georganiseerd en ingericht door het CAK, dat dit waarborgt dat wordt voldaan aan de criteria-eisen voor de volledigheid en juistheid van de gegevensuitwisseling, met de daarbij behorende beveiligingsmaatregelen ter voorkoming van datalekken.

Om tot een werkbaar rechtmatigheidsbegrip te komen, die een externe accountant als maatstaf kan hanteren bij zijn accountantsonderzoek, zijn de volgende randvoorwaarden van belang:

1. –

   er moet een duidelijk gedefinieerd normenkader aanwezig zijn;

2. –

   het te onderzoeken object – proces of resultaat daarvan – is duidelijk omschreven;

3. –

   de hieraan gekoppelde verantwoordelijkheden zijn afgebakend;

4. –

   afwijkingen van de norm en fouten moeten meetbaar en kwantificeerbaar zijn. Daarbij moet duidelijk herleidbaar gedocumenteerd zijn door het CAK hoe wet- en regelgeving is geïmplementeerd in de uitvoering door het CAK;

5. –

   de te hanteren controletoleranties, nauwkeurigheid en betrouwbaarheid, staan vast.

In bijlage 2 bij dit model is een overzicht opgenomen van de circulaires en regelgeving die de basis vormen voor het rechtmatigheidskader van het CAK, daarnaast zijn daar ook de overige beleidsstukken opgenomen. Zie paragraaf 4.2 voor de uitwerking van de rechtmatigheidseisen per specifieke geldstroom.

Met inachtneming van de genoemde randvoorwaarden en nadere uitwerking van het begrip rechtmatigheid in hoofdstuk 4, dient de externe accountant een rechtmatigheidsoordeel te geven en in zijn verslag een toelichting te geven op de rechtmatige uitvoering door het CAK. In het protocol zijn de richtlijnen voor de controle van de externe accountant uitgewerkt.

Fouten en onzekerheden in de bestuurlijke verantwoording worden vastgesteld door de externe accountant naar aanleiding van het accountantsonderzoek.

Van een fout is sprake indien er een verschil is tussen enerzijds het gerapporteerde bedrag, de rubricering, de presentatie of de toelichting van een element in de bestuurlijke verantwoording en anderzijds het bedrag, de rubricering, de presentatie of de toelichting op grond van het verslaggevingsstelsel of indien een (gedeelte van een) post niet in overeenstemming is met één of meer aspecten van de wet- en regelgeving. Fouten worden in absolute zin opgevat voor zover het de naleving van wet- en regelgeving (rechtmatigheid) betreft. Saldering van fouten is daarom niet toegestaan.

Van een onzekerheid in de bestuurlijke verantwoording is sprake als er onvoldoende informatie beschikbaar is om een (gedeelte van een) post als goed of fout aan te merken, kortom als onzekerheid bestaat over de getrouwe weergave en/of (on)rechtmatigheid van de post. Saldering van onzekerheden is niet toegestaan.

Saldering van fouten of onzekerheden met betrekking tot een getrouw beeld of een rechtmatigheid is niet toegestaan.

Uitgangspunt is dat het CAK alle fouten en onzekerheden in het verslagjaar uitzoekt, oplost en indien mogelijk corrigeert. Ongecorrigeerde onzekerheden en fouten dienen in het eerstvolgende verslagjaar alsnog opgevolgd te worden teneinde deze onzekerheden en fouten op te heffen. Wanneer er geen correctie heeft plaatsgevonden, moet het CAK dit duidelijk motiveren. Dit geldt ook voor fouten en/of onzekerheden uit voorgaande jaren die nog niet zijn afgewikkeld. Indien het CAK om een bepaalde reden onvoldoende of niet de geschikte informatie kan verkrijgen, doet het CAK opgave van de verhindering, tenzij het een verhindering in een financieel stroom betreft waarvoor gebruikersverantwoordelijkheid geldt. In dit geval licht het CAK een (mogelijk) geïmporteerde fout of onzekerheid toe in de bestuurlijke verantwoording. Over het algemeen is het, voor een adequate onderbouwing van het rechtmatigheidsoordeel van de externe accountant, noodzakelijk dat het CAK mogelijke fouten en onzekerheden zoveel mogelijk kwantificeert.

Geconstateerde procedurele (niet financiële) onrechtmatigheidsfouten en/of onzekerheden, die niet te kwantificeren zijn, worden separaat verantwoord door het CAK, met een toelichting op de oorzaak, het plan van aanpak richting de oplossing en de werkwijze om dit in het vervolg te voorkomen.

De Raad van Bestuur van het CAK tracht de matrix en financiële overzichten zodanig op te stellen dat er door de externe accountant met een redelijke mate van zekerheid gesteld kan worden dat deze geen fouten en onzekerheden van materieel belang bevat. Indien laatstgenoemd begrip bij het gebruik van statistische technieken gekwantificeerd moet worden, moet worden uitgegaan van een betrouwbaarheid van 95% dat de bewering juist is dat de bestuurlijke verantwoording geen grotere fout of onzekerheid in de controle bevat dan de hieronder genoemde goedkeuringstoleranties.

De externe accountant bepaalt voor het getrouw beeld oordeel over de financiële overzichten van de activa en passiva en toelichtingen daarop zelf de materialiteit (goedkeuringstoleranties) rekening houdend met de voor hem geldende beroepsvoorschriften (in het bijzonder de NV COS), zijn eigen professional judgement en het doel van de opdracht zoals omschreven in het protocol. De accountant rapporteert in het accountantsverslag de gehanteerde controletoleranties in dit kader.

De goedkeuringstoleranties voor de financiële rechtmatigheid zijn voorgeschreven per financiële stroom. De financiële stromen in de matrix bestuurlijke verantwoording zijn rechtmatig indien hierin geen fouten en onzekerheden voorkomen die groter zijn dan de specifieke goedkeuringstoleranties per financiële stroom. De specifieke goedkeuringstoleranties zijn opgenomen in het protocol.

Gelet op de diversiteit van de regelingen is het rechtmatigheidskader onderverdeeld naar de desbetreffende taken en regelingen die het CAK uitvoert. Als bij de uitvoering van deze taken en regelingen en daarover afgelegde verantwoording wordt voldaan aan de relevante bepalingen in uit de geldende wet- en regelgeving, dan zijn de daaruit voortvloeiende financiële stromen als rechtmatig aan te merken.

Grondslag en taken

Met ingang van 1 januari 2015 is de Wlz van kracht geworden. De taken van het CAK zijn geregeld in artikel 6.1.2 van de Wlz. Het CAK is in het kader van de Wlz belast met het uitvoeren van publiekrechtelijke werkzaamheden:

1. −

   De vaststelling, oplegging en de inning van de eigen bijdragen, bedoeld in artikel 3.2.5 van de Wlz.

2. −

   Het namens een Wlz-uitvoerder of het Zorginstituut verrichten van betalingen aan zorgaanbieders, welke de Wlz-uitvoerders of het Zorginstituut, uit hoofde van de uitvoering van de Wlz verschuldigd zijn.

Het Besluit langdurige zorg (Blz) en de Regeling langdurige zorg (Rlz) geven een omschrijving en opsomming van alle zorg die onder de Wlz valt.

Het verrichten van het hiervoor genoemd deel van de administratie door het CAK worden in het Blz en Rlz uitgewerkt voor de volgende taken:

1. –

   De administratieve taak van landelijk kantoor voor de betaling van bedragen die uit hoofde van de uitvoering van de Wlz verschuldigd zijn aan zorgaanbieders voor het verlenen van zorg als bedoeld in artikel 3.1.1 van de Wlz. Deze betalingen geschieden namens de Wlz-uitvoerders aan de hand van gegevens die afkomstig zijn van de zorgkantoren. Het verrichten van de betalingen is een bancaire taak.

2. –

   De administratieve taak van landelijk kantoor voor de betaling van bedragen die dienen tot vergoeding van bedragen die de Wlz-uitvoerders uit hoofde van de uitvoering van de wet verschuldigd zijn aan zorgaanbieders betreffende het verlenen van zorg, voor zover die niet is begrepen onder de zorg die in 3.1.1 van de Wlz is genoemd. Deze betalingen geschieden namens het Zorginstituut en vormen eveneens een bancaire taak.⁹

3. –

   Het CAK verricht de vaststelling, de oplegging en de inning van de eigen bijdrage, bedoeld in de artikelen 3.3.2.1 en 3.3.2.2 van het Blz. Ook heeft het CAK een taak in het afboeken van de vorderingen. Het CAK heeft een zelfstandige taak in dit proces, met gebruikmaking van gegevens van derden, zoals zorgkantoren, zorgaanbieders, de Belastingdienst en inhoudingsorganen. De zorgkantoren leveren de gegevens voor de vaststelling van de eigen bijdrage volgens de artikelen 3.3.2.1 en 3.3.2.2 van het Blz aan. Deze partijen zijn verantwoordelijk voor de juistheid, volledigheid en tijdigheid van de aanlevering van deze data. De grondslag voor de gegevensverstrekking is te vinden in artikel 9.1.2 van de Wlz.

4. –

   Het verstrekken van alle gegevens aan zorgkantoren, die zij voor de vervulling van hun taak bij de uitvoering van de wet nodig hebben. Dit is een intermediaire taak. De gegevensverstrekking is gebaseerd op artikel 9.1.2 van de Wlz.

De taken kunnen tot twee deelgebieden betreffende de Wlz worden samengevoegd:

1. –

   Het zelfstandig vaststellen, opleggen en innen van de eigen bijdragen voor verblijf in een instelling¹⁰, volledig pakket thuis (vpt), persoonsgebonden budget (pgb) en modulair pakket thuis (mpt) op basis van gegevens van de Belastingdienst, het UWV, de SVB, zorgkantoren en zorgaanbieders, waarbij de persoonsgegevens geverifieerd worden bij de Basisregistratie personen (BRP).

2. –

   Het verrichten van de betaling van zorgaanspraken Wlz in de hoedanigheid van landelijk betaalkantoor in opdracht van de Wlz-uitvoerders of het Zorginstituut op grond van artikel 6.1.2 onderdeel c van de Wlz.

Toezicht en verantwoording

De NZa houdt op grond van artikel 16 sub d van de Wmg toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de Wlz door het CAK.

Om toezicht te kunnen uitoefenen, moet de NZa over informatie beschikken. Artikel 6.2.6 van de Wlz wijst de verantwoordingsdocumenten en de accountantsproducten aan die jaarlijks door het CAK bij de NZa moeten worden ingediend. Op basis van artikel 6.2 van de Regeling langdurige zorg kan de NZa hiervoor regels stellen.

De in deze paragraaf opgenomen tekst is van toepassing op de betalingen van zorgaanspraken Wlz.

Het CAK heeft de taak om betalingen te verrichten in opdracht van en namens de Wlz-uitvoerders/zorgkantoren of het Zorginstituut in de hoedanigheid van landelijk betaalkantoor. Het CAK is verantwoordelijk voor de juiste, volledige en tijdige uitvoering van de opdrachten die het ter uitvoering heeft ontvangen. Het CAK heeft geen verantwoordelijkheid voor de juiste, volledige en tijdige aanlevering of inhoud van de opdracht. Als voorwaarde hierbij geldt, dat de opvraagprocedures van het CAK (technisch) goed functioneren, zodat de opvraagprocedures geen problemen veroorzaken. De Wlz bakent deze verantwoordelijkheid af door uitdrukkelijk aan te geven, dat het CAK de betalingen namens de Wlz-uitvoerders/zorgkantoren of het Zorginstituut verricht.

Het begrip rechtmatigheid speelt dus pas een rol vanaf het ontvangen van de opdrachten. Het CAK voert de taak van betaalkantoor rechtmatig uit, als de ontvangen betaalopdrachten volledig, juist en tijdig worden uitgevoerd en als de afrekeningen van de verrichte betalingen met het Flz volledig, juist en tijdig plaatsvinden.

De invulling van de begrippen volledigheid, juistheid en tijdigheid concretiseren het begrip rechtmatigheid:

1. –

   volledigheid betekent dat het CAK alle binnengekomen opdrachten moet afwikkelen;

2. –

   juistheid houdt in dat het CAK de binnengekomen opdrachten moet afwikkelen volgens de betaalinstructies van de Wlz-uitvoerders/zorgkantoren of het Zorginstituut;

3. –

   tijdigheid houdt in dat het CAK de ontvangen opdrachten binnen vastgestelde termijnen moet afwikkelen. Als norm voor tijdigheid van voorschotbetalingen geldt een betaaltermijn van maximaal vijf weken na ontvangst van de betaalopdracht. Als norm voor tijdigheid van eenmalige betalingsopdrachten geldt een betaaltermijn van maximaal drie weken na ontvangst van de betaalopdracht door het CAK (zie bijlage 5 ‘Definities kengetallen en prestatie-indicatoren’).

Tegenover de uitgevoerde betaalopdrachten staan de afrekeningen met het Flz. Hiervoor worden identieke rechtmatigheidsnormen gehanteerd als voor de afwikkeling van betaalopdrachten, dat wil zeggen dat de afrekeningen volledig, juist en tijdig moeten plaatsvinden.

Bestuurlijke verantwoording

In de bestuurlijke verantwoording beschrijft het CAK de interne beheersingsmaatregelen die het CAK heeft getroffen ter waarborging van de rechtmatigheid van de betalingen en ter voorkoming van het onttrekken van waarden aan het Flz via het CAK. Bovendien geeft het CAK in de bestuurlijke verantwoording aan of alle binnengekomen opdrachten volledig, juist en tijdig zijn afgewikkeld en of de afrekeningen met het Flz volledig, juist en tijdig hebben plaatsgevonden.

Koppeling met financiële stromen

De uitgevoerde betalingen en de op grond hiervan met het Flz verrekende bedragen komen in de bestuurlijke verantwoording van het CAK onder andere tot uitdrukking in de post ‘Liquide middelen wettelijke taken’, de post ‘Door te storten middelen wettelijke taken’, de post ‘Rekening-couranten’ als onderdeel van het overzicht van activa en passiva.

Het CAK heeft per 1 januari 2015 als taak het vaststellen, opleggen en innen van de eigen bijdragen voor de Wlz en het namens een Wlz-uitvoerder/zorgkantoor of het Zorginstituut verrichten van betalingen aan zorgaanbieders. Binnen de Wlz wordt onderscheid gemaakt in de eigen bijdrage voor enerzijds (1) verblijf in een instelling, (2) volledig pakket thuis (vpt), (3) persoonsgebonden budget (pgb) en anderzijds het (4) modulair pakket thuis (mpt).

Het CAK maakt gebruik van gegevens van zorgaanbieders, de Wlz-uitvoerders/zorgkantoren, de BRP, het UWV, de SVB en de Belastingdienst. Het rechtmatigheidsbegrip speelt een rol vanaf het moment dat het CAK alle gegevens binnen heeft voor de vaststelling van de eigen bijdragen in het kader van de Wlz. Het CAK voert deze taak rechtmatig uit, als de eigen bijdragen volledig, juist en tijdig worden vastgesteld, opgelegd en de geïncasseerd en ontvangen eigen bijdragen volledig, juist en tijdig worden afgedragen aan het Flz. Vertraging in de gegevensaanlevering door één van de informatieleveranciers valt buiten het rechtmatigheidsbegrip van het CAK. Als voorwaarde hierbij geldt, dat de opvraagprocedures van het CAK (technisch) goed functioneren, zodat de opvraagprocedure geen problemen veroorzaakt.

Vaststellen en opleggen eigen bijdragen Wlz

Het begrip rechtmatigheid wordt geconcretiseerd door de invulling van de begrippen volledigheid, juistheid en tijdigheid.

Volledigheid

Volledigheid heeft betrekking op het volledig afwikkelen van alle binnengekomen gegevens tot opgelegde eigen bijdragen.

Juistheid

Juistheid heeft als norm het juist opleggen van de eigen bijdrage volgens het Besluit langdurige zorg en de specifieke circulaires van het Zorginstituut. Het betreft vooral de juistheid van het berekeningsproces volgens de juiste procedures. Het begrip juistheid heeft ook betrekking op de juiste toepassing van het anti-cumulatiebeding.

Tijdigheid

Het CAK hanteert als interne norm dat facturering moet plaatsvinden binnen maximaal acht weken nadat alle benodigde gegevens aanwezig zijn. Deze acht weken zijn opgebouwd uit zes weken voor facturering en twee weken voor het versturen van alle facturen.

Inning van eigen bijdragen Wlz

De begrippen volledigheid, juistheid en tijdigheid bepalen ook de rechtmatigheid van het incassoproces.

Bij het innen van de eigen bijdragen Wlz wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid om – met inachtneming van enkele voorwaarden – de eigen bijdragen in te houden op de sociale zekerheidsuitkeringen via de SVB en het UWV. Dit heet ook wel broninhouding. Daarvoor levert het CAK informatie aan de SVB en het UWV aan. Omdat de SVB en het UWV deze ingehouden bedragen direct afdragen met het Flz, is op de bevestigde en op door broninhouders afgedragen bedragen voor het CAK gebruikersverantwoordelijkheid van toepassing. Indien broninhouding niet plaatsvindt via de SVB of het UWV draagt het CAK zorg voor inning.

Dit model sluit verder aan bij de intern opgestelde incassoprocedure van het CAK. Deze incassoprocedure is ter kennisgeving aangenomen door ketenpartijen. Deze procedure geeft aan hoe het CAK de opgelegde eigen bijdragen moet incasseren en wanneer afboeking wegens oninbaarheid plaatsvindt.

Als het CAK voldoet aan de geldende wet- en regelgeving en de procedures zoals vastgelegd in het protocol ‘oninbaar verklaren & matigen invorderingen’, is er sprake van een rechtmatige uitvoering van de wettelijke taak van het incasseren van de eigen bijdragen Wlz.

Bestuurlijke verantwoording

In de bestuurlijke verantwoording beschrijft het CAK:

de problemen die zich in het verslagjaar hebben voorgedaan ten aanzien van de juistheid, volledigheid en tijdigheid van de vaststelling, oplegging en inning van de eigen bijdragen;

de wijze waarop het management in het verslagjaar is geïnformeerd over de rechtmatige uitvoering van de eigen bijdrageregeling Wlz. Daarbij besteedt het CAK aandacht aan de volledigheid van de managementinformatie (kritische prestatie-indicatoren);

de problemen die het CAK heeft ondervonden bij de aanlevering van gegevens door de informatieleveranciers, welke aanvullende acties zijn ondernomen en welke maatregelen op managementniveau zijn genomen om de gegevensuitwisseling te optimaliseren;

de problemen die het CAK heeft ondervonden bij de samenwerking met de broninhouders, welke aanvullende acties zijn ondernomen en welke maatregelen op managementniveau zijn genomen om de samenwerking met de broninhouders te optimaliseren;

de informatie die aan cliënten is verstrekt over de eigen bijdragen (bijvoorbeeld toezending brochures, organiseren van informatiebijeenkomsten).

Koppeling met financiële stromen

De in een kalenderjaar opgelegde, geïncasseerde en afgeboekte eigen bijdragen Wlz komen in de bestuurlijke verantwoording tot uitdrukking in de toelichting op de post ‘Liquide middelen wettelijke taken’, de post ‘Door te storten middelen wettelijke taken’, de post ‘Debiteuren’ (inclusief analyse debiteurenpositie) en de post ‘Rekening-couranten’ als onderdeel van het overzicht van activa en passiva.

De in deze paragraaf opgenomen tekst is van toepassing op de interest geldmiddelen Flz en Wmo.

Het CAK beschikt in de hoedanigheid als betaalkantoor over liquide middelen. In het geval van de betalingen van de zorgaanspraken is dit om tijdsverschillen tussen het uitvoeren van betalingsopdrachten en de daarvoor benodigde geldmiddelen van het Flz te overbruggen.

Omdat de kosten van het CAK inclusief de bankkosten in principe gedekt worden door het budget beheerskosten, moet de betreffende interest volledig met het Flz en de Wmo worden verrekend. Vastgesteld moet worden, dat de interest die over de beschikbare liquide middelen en openstaande vorderingen wordt ontvangen c.q. betaald juist, tijdig en volledig is verrekend. De wijze van verdelen van de interest geldmiddelen naar het Flz en de Wmo vindt plaats op basis

van de gemaakte afspraak tussen het CAK en het Zorginstituut. De bedragen die door het CAK zijn bepaald op basis van deze verdeling worden opgenomen in de bestuurlijke verantwoording van het CAK.

Koppeling met financiële stromen

De in een kalenderjaar verrekende interest geldmiddelen komt in de bestuurlijke verantwoording van het CAK tot uitdrukking in de toelichting op de post ‘Liquide middelen wettelijke taken’, de post ‘Door te storten middelen wettelijke taken’ en de post ‘Rekening-couranten als onderdeel van het overzicht van activa en passiva.

Grondslag en taken

Het CAK is op grond van artikel 6.1.2. aanhef en sub b van de Wlz vanaf 1 januari 2015, belast met de vaststelling en inning van de eigen bijdragen, bedoeld in artikel 2.1.4b van de Wmo 2015 (extramuraal en intramuraal). Vanaf 1 januari 2007 tot 1 januari 2015 was artikel 15 en 16 van de Wmo van toepassing (uitsluitend Wmo extramuraal). Deze taak is per 1 januari 2015 uitgebreid. Er is geen overgangsregeling van toepassing.

Eén van de gevolgen van de wijziging in wet- en regelgeving is dat de producten ‘beschermd wonen’ en ‘kort verblijf’ vanuit de voormalige Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) overgeheveld zijn naar de Wmo. De verantwoordelijkheid voor faciliteren van de zorg voor Wmo beschermd wonen is met ingang van 1 januari 2015 op grond van de Wmo bij gemeenten komen te liggen en het CAK is verantwoordelijk voor het innen en afdragen van de eigen bijdragen.

Per 1 januari 2020 is de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 aangepast met de invoering van het abonnementstarief¹¹ (hierna aangeduid als Wmo 2020) voor de Wmo extramuraal. Hieraan ging per 1 januari 2019 de invoering van het gemaximeerd Wmo tarief vooraf¹². In samenhang met deze aanpassingen is onder meer ook de wijziging doorgevoerd dat met ingang van 1 januari 2020 cliënten die een PGB beschermd wonen ontvangen, net als cliënten die Wmo beschermd wonen in natura ontvangen, de intramurale Wmo eigen bijdrage moeten betalen (inkomensafhankelijke hoge of lage eigenbijdragetarief) ¹³.

Overigens kan er binnen een huishouden sprake zijn van een samenloop van verschillende zorgproducten. Hierdoor kan een anti-cumulatiebeding¹⁴ van toepassing zijn.

Toezicht en verantwoording

Op basis van artikel 16 sub f van de Wmg houdt de NZa toezicht op de vaststelling en inning van de eigen bijdragen zoals bedoeld in artikel 2.1.4b van de Wmo 2015 door het CAK. Een goed toezicht op de uitvoering door het CAK van de eigen bijdragen in het kader van de Wmo is van direct belang vanuit het perspectief van de Wlz en omgekeerd.

Om toezicht te kunnen uitoefenen, moet de NZa over informatie beschikken. Artikel 6.2.6 van de Wlz wijst de verantwoordingsdocumenten en de accountantsproducten aan die jaarlijks door het CAK bij de NZa moeten worden ingediend. Op basis van artikel 6.2 van de Regeling langdurige zorg kan de NZa hiervoor regels stellen.

Omdat er geen overgangsregeling van toepassing is, is er met het Ministerie van VWS afgesproken dat de verantwoording niet gesplitst hoeft te worden naar Wmo voor 1 januari 2015 en na 1 januari 2015.

De standen en/of bedragen met betrekking tot de invoering van het abonnementstarief per 1 januari 2020, worden door het CAK in de financiële overzichten van de activa en passiva de bestuurlijke verantwoording 2022 separaat opgenomen op basis van het toerekeningsbeginsel. In de matrix bestuurlijke verantwoording wordt één bedrag opgenomen voor de afdracht eigen bijdragen Wmo.

De in deze paragraaf opgenomen tekst is van toepassing op de eigenbijdrageregeling Wmo 2015. De regelingen Wmo 2015-2019 (Wmo-oud), Wmo beschermd wonen en het per 1 januari 2020 ingevoerde abonnementstarief maken onderdeel uit van de Wmo 2015.

Het CAK heft en int maandelijks de eigen bijdrage voor cliënten die Wmo beschermd wonen (Wmo intramuraal) of Wmo extramuraal ontvangen. Het CAK geeft hiertoe beschikkingen af.

Bij Wmo beschermd wonen is broninhouding en afdrachten van de eigen bijdrage door het UWV of de SVB mogelijk. Daarvoor levert het CAK informatie aan de SVB en UWV aan. Dit is het enige product in de Wmo waarvoor broninhouding kan plaatsvinden. De ingehouden bedragen moeten door de SVB en het UWV overgemaakt worden aan het CAK, die vervolgens voor de verdeling over de verschillende centrumgemeenten zorgt, als zijnde de afdrachten eigen bijdragen Wmo.

Het CAK heeft een gebruikersverantwoordelijkheid ten aanzien van de juistheid van de ontvangen bedragen aan broninhouding van de SVB en het UWV. Wel heeft het CAK een informatie- en onderzoeksplicht om zorg te dragen dat de eigen bijdrage op de juiste informatie is gebaseerd en de gevolgen van de foutieve registratie voor cliënten worden beperkt. De CAK geeft hier invulling aan middels een structurele periodieke bestandsvergelijking met centrumgemeenten.

De vaststelling van de eigen bijdragen vindt plaats op basis van gegevens van de zorgaanbieders en/of gemeenten en de inkomensgegevens (bij Wmo 2020 uitsluitend bij peiljaarverlegging/toepassing minimabeleid) van de Belastingdienst.

De door de zorgaanbieders en gemeenten bij het CAK aangeleverde persoonsgegevens worden aan de hand van de gegevens van het BRP geverifieerd. Het CAK maakt gebruik van de gegevens van zes informatieleveranciers:

1. –

   de zorgaanbieders voor persoons- en zorgurengegevens¹⁵;

2. –

   de gemeenten voor parameters, vrijstellingen en persoons- en zorggegevens en minimabeleid;

3. –

   de BRP voor persoonsgegevens;

4. –

   het UWV voor inkomensgegevens en bevestigde broninhoudingen;

5. –

   de SVB voor bevestigde broninhoudingen en de relatiestatus van een cliënt;

6. –

   de Belastingdienst voor inkomensgegevens.

Voor de gegevens van de informatieleveranciers geldt gebruikersverantwoordelijkheid. De directe verantwoordelijkheid voor de betrouwbaarheid (juistheid en volledigheid) van de gegevens ligt bij de informatieleveranciers zelf. Het CAK heeft niet de taak om vast te stellen dat iedereen die een eigen bijdrage zou moeten betalen, tijdig bij het CAK wordt aangemeld. Niet of te laat aangemelde cliënten vallen niet onder de verantwoordelijkheid van het CAK. Het begrip rechtmatigheid speelt dus pas een rol vanaf de ontvangst van alle gegevens die nodig zijn voor vaststelling van de eigen bijdragen. Het CAK voert deze taak rechtmatig uit, als de eigen bijdragen voor Wmo volledig, juist en tijdig worden vastgesteld, opgelegd en de geïncasseerd en ontvangen eigen bijdragen voor Wmo volledig, juist en tijdig worden afgedragen aan de gemeenten.

Vertragingen in de gegevensaanlevering door één van de zes informatieleveranciers vallen buiten het rechtmatigheidsbegrip van het CAK. Als voorwaarde hierbij geldt, dat de (opvraag)procedures van het CAK (technisch) goed functioneren, zodat de (opvraag)procedure geen problemen veroorzaken. Ook gelden voor het CAK ten aanzien van de procedurele rechtmatigheid plichten om zorg te dragen dat de eigen bijdrage op de juiste informatie is gebaseerd en gevolgen van de foutieve registraties voor cliënten worden beperkt. Zie voor meer details paragraaf 3.3.

Vaststellen en opleggen eigen bijdragen Wmo

Wettelijk is besloten om op de eigen bijdrage Wmo een anti-cumulatiebeding van toepassing te laten zijn.

Het begrip rechtmatigheid wordt geconcretiseerd door de invulling van de begrippen volledigheid, juistheid en tijdigheid.

Volledigheid

Volledigheid heeft betrekking op het volledig afwikkelen van alle binnengekomen gegevens tot opgelegde eigen bijdragen. Het ‘volledig afwikkelen’ heeft betrekking op alle gegevens waarbij geen sprake is van kwijtschelding.

Juistheid

Juistheid heeft als norm het juist opleggen van de eigen bijdrage volgens de door de gemeenten aangeleverde parameters. Het betreft vooral de juistheid van het berekeningsproces volgens de juiste procedures. Het begrip juistheid heeft ook betrekking op de juiste toepassing van het anti-cumulatiebeding.

Tijdigheid

Het CAK hanteert als interne norm dat facturering moet plaatsvinden binnen maximaal acht weken nadat alle benodigde gegevens aanwezig zijn. Deze acht weken is opgebouwd uit zes weken voor facturering en twee weken voor het versturen van alle facturen.

Innen van eigen bijdragen Wmo

De begrippen volledigheid, juistheid en tijdigheid bepalen ook de rechtmatigheid van het incassoproces. Dit model sluit verder aan bij de intern opgestelde incassoprocedure van het CAK. Deze incassoprocedure is ter kennisgeving aangenomen door het Ministerie van VWS. Deze procedure geeft aan hoe het CAK de opgelegde eigen bijdragen moet incasseren en wanneer afboeking wegens oninbaarheid plaatsvindt.

Als het CAK voldoet aan de geldende wet- en regelgeving en de procedures zoals vastgelegd in het protocol ‘oninbaar verklaren & matigen invorderingen’, is er sprake van een rechtmatige uitvoering van de wettelijke taak van het incasseren van de eigen bijdragen Wmo.

Bestuurlijke verantwoording

In de bestuurlijke verantwoording 2021 verantwoordt het CAK in het hoofdstuk van de matrices bestuurlijke verantwoording de in- en uitgaande geldstromen voor alle Wmo geldstromen samen. Dit betreft het totaal van Wmo 2015 en eerder, Wmo beschermd wonen en het abonnementstarief (Wmo 2020). In de hoofdstukken van de financiële overzichten van de activa en passiva op kasbasis en op basis van toerekeningbeginsel, verantwoordt het CAK de balansposities van de uitvoering van de Wmo 2020 separaat in de financiële overzichten, in de verloopoverzichten en toelichtingen hierop.

In de bestuurlijke verantwoording beschrijft het CAK:

1. –

   de problemen die zich in het verslagjaar hebben voorgedaan ten aanzien van de juistheid, volledigheid en tijdigheid van de vaststelling, oplegging en inning van de eigen bijdragen;

2. –

   de wijze waarop het management in het verslagjaar is geïnformeerd over de rechtmatige uitvoering van de eigen bijdrageregeling Wmo. Daarbij besteedt het CAK aandacht aan de volledigheid van de managementinformatie (kritische prestatie-indicatoren);

3. –

   de problemen die het CAK heeft ondervonden bij de aanlevering van gegevens vanuit de informatieleveranciers, welke aanvullende acties zijn ondernomen en welke maatregelen op managementniveau zijn genomen om de gegevensuitwisseling te optimaliseren;

4. –

   de problemen die het CAK heeft ondervonden bij de samenwerking met de broninhouders, welke aanvullende acties zijn ondernomen en welke maatregelen op managementniveau zijn genomen om de samenwerking met de broninhouders te optimaliseren;

5. –

   informatie die aan cliënten is verstrekt over de eigen bijdragen (bijvoorbeeld toezending brochures, organiseren van informatiebijeenkomsten).

Koppeling met financiële stromen

De in een kalenderjaar opgelegde, geïncasseerde en afgeboekte eigen bijdragen Wmo komen tot uitdrukking in de bestuurlijke verantwoording van het CAK in de post ‘Liquide middelen wettelijke taken’, de post ‘Door te storten middelen wettelijke taken’, de post ‘Debiteuren’ (inclusief analyse debiteurenpositie) en de post ‘Rekening-couranten’ als onderdeel van het overzicht van activa en passiva.

Bij de aanleverprocedure gaat het om de manier waarop het CAK de jaarverslaggeving aan het Ministerie van VWS en de NZa moet toesturen.

Het CAK moet de bestuurlijke verantwoording en de accountantsproducten (controleverklaring en accountantsverslag) vóór 1 juli van het jaar volgend op het verslagjaar versturen aan het Ministerie van VWS en de NZa. Hierbij is bepaald dat het Zorginstituut onderdeel uitmaakt van de verspreidingskring.

Fysieke inzending het Ministerie van VWS

Voor het insturen van de fysieke verantwoordingsdocumenten verzoekt het Ministerie van VWS het CAK gebruik te maken van de volgende adressering:

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

T.a.v. directeur-Zorgverzekeringen

de heer drs. K.J. Beniers

Postbus 20350

2500 EJ Den Haag

Fysieke inzending NZa

Voor het insturen van de fysieke verantwoordingsdocumenten verzoekt de NZa het CAK gebruik te maken van de volgende adressering:

Nederlandse Zorgautoriteit

T.a.v. de mevrouw M. Kaljouw

Postbus 3017

3502 GA Utrecht

Elektronische inzending NZa

Voor de elektronische toezending van verantwoordingsdocumenten verzoekt de NZa het CAK gebruik te maken van het NZa-uitwisselportaal.

Overige informatie

Het CAK kan op eigen initiatief of op uitnodiging van het Ministerie van VWS of de NZa aanvullende informatie over de jaarverslaggeving verstrekken. Voor het inzenden daarvan geldt de bovenstaande wijze van inzending.

Voor alle vragen over het toezenden van de jaarverslaggeving en de aanvullingen daarop aan de NZa kan het CAK zich wenden tot de helpdesk CAK, telefoonnummer 030 – 296 83 73, e-mail info@nza.nl (t.a.v. de heer drs. M.A. Maaten).

De NZa, het Ministerie van VWS en het Zorginstituut hanteren de gedragslijn dat wettelijke informatie die in het financieel verslag en uitvoeringsverslag is opgenomen, in principe openbare informatie is nadat het financieel verslag en het uitvoeringsverslag door de Minister van VWS zijn goedgekeurd. Voor het overige geldt dat bedrijfsgegevens die het CAK in vertrouwen heeft verstrekt, in beginsel niet openbaar worden gemaakt.

Dit model is tot stand gekomen na overleg tussen vertegenwoordigers van de NZa enerzijds en het CAK en zijn externe accountant anderzijds, in samenspraak met het Zorginstituut. De bekrachtiging van dit model zal gezamenlijk door het Ministerie van VWS en de NZa plaatsvinden door middel van een brief. De brief wordt geadresseerd aan de Raad van Bestuur van het CAK.